تأملی انتقادی بر فروپاشی سیاسی و اجتماعی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تهران

چکیده

موضوع این مقاله، بررسی انتقادی ایده فروپاشی است. بهطور کلی کاربست مفهوم فروپاشی سیاسی و اجتماعی از سه حالت خارج نیست: نخست، ناتوانی دولت در برقراری نظم و امنیت و از هم پاشیدن ساختار سلسلهمراتبی در اثر نبود اقتدار مرکزی؛ دوم، درگیریهای قومی و فرقهای و به خطر افتادن تمامیت سرزمینی؛ و سوم، بروز اختلال کارکردی در نهادهای مختلف. پرسش اساسی این است که ظهور ایده فروپاشی سیاسی و اجتماعی در ایران ناظر به کدام یک از روایتهای فوق بوده و چه نسبتی با وضع موجود دارد؟
این مقاله در زمره پژوهشهای کیفی با رهیافت توضیحی قرار میگیرد که در بررسی ادبیات نظری و پیشینه تحقیق، با روش اسنادی و پیمایشی و سپس با روش توصیفی و تحلیلی به ارزیابی ایده فروپاشی میپردازد. یافتههای مقاله نشان میدهد ایده فروپاشی در ایران، یک روایت برساختی بوده که بر دولت ورشکسته و یا گسست قومی قابل اطلاق نیست و بیشتر ناظر به اختلال کارکردی است. در عین حال، منطق اختلال کارکردی بیش از اینکه به وضعیت رادیکال «فروپاشی» ارجاع شود، ذیل «فرصت ساختاریابی» قابل فهم است. این رویکرد از افراط و تفریط فاصله میگیرد و راه را برای اصلاح و بهبود میگشاید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A critical reflection on the political and social collapse in Iran

نویسندگان [English]

  • saeed hajinaseri
  • ehsan khezri
University of Tehran
چکیده [English]

The subject of this article is a critical examination of the idea of collapse. In general, the application of the concept of political and social collapse is not out of three states: first, the inability of the state to maintain order and security and the disintegration of the hierarchical structure due to the lack of central authority; Second, ethnic and sectarian conflicts in a fragmented society and the threat to territorial integrity; And third, the occurrence of functional disorders in Different institutions. The main question is which emergence of the idea of political and social collapse in Iran refers to which layer of collapse and what is its relationship with the current situation? This article is in the category of qualitative research with an explanatory approach that evaluates the idea of collapse by examining the theoretical literature and research background, by documentary and survey methods, and then by descriptive and analytical methods. This article argues that the idea of collapse in Iran, as a constructed narrative, is irrelevant to failed state or ethnic disintegration and focuses more on functional dysfunction. At the same time, the logic of functional dysfunction is understood under the "structuring opportunity" rather than the radical state of "collapse." This approach distances itself from extremism and paves the way for reform and improvement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Functional Disorder
  • Failed State
  • Structuring strategy
  • Collapse
  • political system
  • تاریخ دریافت: 25 اسفند 1400
  • تاریخ بازنگری: 20 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش: 20 فروردین 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 20 فروردین 1401