پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام راهبرد اجتماعی فرهنگی 2251-7081 14 4 2025 11 22 Investigating the factors of marital conflicts in a spousal relationship from the perspective of the Holy Quran بررسی عوامل تعارضات زناشویی در رابطه هممسری از منظر قرآن کریم 1435 1470 228204 10.22034/scs.2025.437865.1668 FA مرضیه زرگری گروه مشاوره و تربیت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران 0009-0002-7461-8383 هادی بهرامی احسان گروه روانشناسی سلامت، دانشگاه تهران، تهران،ایران 0009-0003-7974-7165 حمیدرضا رضازاده بهادران گروه مشاوره و تربیت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-4405-2203 مهشید ایزدی گروه علوم تربیتی،واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران 0000-0001-8647-9435 فاطمه فیاض گروه روانشناسی و علوم تربیتی، پژوهشکده زنان،دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Journal Article 2025 03 03 This study, adopting a Qur’anic approach, investigates the factors influencing marital conflicts within spousal relationships. Its primary aim is to present a theoretical framework based on the Holy Qur’an for identifying and analyzing the roots of marital discord, thereby contributing to family stability and supporting population policies. Using an analytical-reflective method and contemplative interpretation of Qur’anic verses, the research identifies and categorizes key factors contributing to marital conflict. Following a conceptual definition of conflict, eight major categories of factors are extracted and their interrelations mapped.<br>Findings indicate that deficiencies in fulfilling gender roles and ensuring mutual rights between spouses—fundamental elements for establishing healthy relationships—create structural weaknesses in marital dynamics and lead to serious conflicts across various aspects of shared life. Additionally, negative personality traits and harmful beliefs (as foundational tension-amplifying factors), skill deficits (as behavioral factors), dysfunctional social relations, financial issues, and sexual disorders (as contextual factors) play significant roles in the emergence and persistence of marital discord.<br>The proposed Qur’anic framework begins with the formation of gender identity and, through the clarification of male and female roles in interpersonal relations, seeks to trace and prevent marital conflicts. A deep understanding of these factors and the Qur’anic strategies associated with them provides policymakers in the fields of family and population with powerful tools for designing effective interventions, premarital and marital educational programs, and ultimately enhancing family resilience, reducing divorce rates, and improving family and population health indicators. این پژوهش با رویکردی قرآنی، به بررسی عوامل مؤثر بر تعارضات زناشویی در رابطه همسری پرداخته و هدف آن، ارائه چارچوبی نظری مبتنی بر قرآن کریم برای شناخت و تحلیل عوامل تعارضات زناشویی و فراهم‌سازی زمینه‌ای برای طراحی مداخلات آموزشی و فرهنگی در راستای کاهش طلاق و ارتقاء سلامت خانواده است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی-تدبری و بهره‌گیری از تدبر در آیات قرآن، به شناسایی و دسته‌بندی عوامل تعارضات زناشویی پرداخته و پس از تعریف مفهومی تعارضات، هشت دسته عامل کلیدی استخراج و شبکه ارتباطی آن‌ها ترسیم شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند نارسایی در ایفای نقش‌های جنسیتی و تأمین حقوق متقابل زوجین، به عنوان بستر اصلی شکل‌گیری روابط سالم، نقصی بنیادین در روابط زناشویی ایجاد کرده و زمینه‌ساز تعارضات جدی در تمامی ابعاد زندگی می‌شود. همچنین، صفات منفی و باورهای آسیب‌زا (به عنوان عوامل پایه ای تشدید کننده تنش ها)، ضعف مهارتی ( به عنوان عامل رفتاری)، روابط اجتماعی ناکارآمد، مسائل مالی و اختلالات جنسی ( به عنوان عوامل زمینه ای)، در آشکار شدن و تداوم تعارضات مؤثرند. این ساختار نظری مبتنی بر قرآن، از شکل‌گیری هویت جنسیتی آغاز شده و با تبیین نقش‌های زنانه و مردانه در مناسبات بین فردی، به ریشه‌یابی و پیشگیری از تعارضات زناشویی می‌پردازد. درک عمیق این عوامل و راهکارهای قرآنی مرتبط با آن‌ها، برای سیاست‌گذاران در حوزه جمعیت و خانواده، ابزاری قدرتمند برای طراحی مداخلات مؤثر، برنامه‌های آموزشی پیش از ازدواج و حین آن، و در نهایت، تقویت پایداری خانواده، کاهش طلاق، و ارتقاء شاخص‌های سلامت خانواده و جمعیت فراهم می‌آورد. https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_228204_90c3bee12073fed5dacc5c3d8f01d430.pdf