پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام راهبرد اجتماعی فرهنگی 2251-7081 15 1 2026 05 22 Discourse analysis of the Seventh Development Plan with a view to women and family issues تحلیل گفتمان برنامه هفتم پیشرفت با نگاه به مسائل زن و خانواده 1 33 243375 10.22034/scs.2026.538750.1728 FA فاطمه قاسم‌پور استادیار گروه علوم اجتماعی پژوهشکده زن و خانواده، تهران، ایران Journal Article 2025 08 09 The country's programs are among the most important planning programs in the country that determine the major executive measures. From the second to the seventh plan, the issue of women and family can be pursued in these programs and decrees have been approved in these areas. Of course, the approaches of the development programs in this area are different, and the third, fourth, and sixth plans are influenced by development literature and follow the approaches of "women and development" and "gender and development", and the fifth plan follows the approach of "family orientation" and the role of women in the family. In the seventh progress plan, which was developed and approved under the political discourse of principlism, a separate chapter has been allocated to the issue of women, family, and population. In this research, with a qualitative research approach and focusing on discourse analysis using the Laclau and Mouffe methods, the decrees of the seventh plan on the issue of women and family were examined, and the discursive differences of this plan with previous plans were obtained. The central signifier of this plan is the "third model of women" rooted in the Islamic Revolution's literature on women. This plan distinguishes itself from the Third Development Plan (with its Women and Development approach) and the Fourth Development Plan (with its Gender and Development approach). Although designed within the political discourse of principlism, it differs from the Fifth Development Plan, which had also paid attention to the status of the family alongside women's social action. In the seventh plan, familyism is traced alongside women's social activism, articulated through the signs of "familyism," "women's social action," "support for motherhood," "women's empowerment," and "governance and action model." برنامه‌های توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور از مهم‌ترین برنامه‌ریزی‌های کشور است که اقدامات کلان اجرایی را مشخص می‌کند. از برنامه دوم تا هفتم، موضوع زن و خانواده در این برنامه‌ها قابل پیگیری است و احکامی در این زمینه‌ها مصوب شده است؛ در برنامه هفتم پیشرفت که ذیل گفتمان سیاسی اصولگرایی تدوین و تصویب شده است، فصل مجزایی به موضوع زن، خانواده و جمعیت اختصاص‌یافته و علاوه بر این موادی نیز به‌صورت پراکنده در متن برنامه به این موضوع پرداخته است. با توجه به این‌که بررسی رویکرد برنامه‌های توسعه به مسائل زنان و خانواده می‌تواند در مسیر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی این عرصه مفید فایده باشد، در این پژوهش تلاش شد با رویکرد پژوهش کیفی و با تمرکز بر تحلیل گفتمان به روش لاکلا و موفه، احکام برنامه هفتم با موضوع زنان و خانواده، بررسی شود. دال مرکزی این برنامه «الگوی سوم زن» است که ادبیات انقلاب اسلامی در موضوع زن به شمار می‌آید. این برنامه در دال مرکزی خود هم در تمایز با برنامه سوم توسعه با رویکرد زن و توسعه و هم با برنامه چهارم توسعه با رویکرد جنسیت و توسعه است. این برنامه که در گفتمان سیاسی اصولگرایی طراحی شده است با برنامه پنجم توسعه نیز تمایزاتی دارد و توجه به جایگاه خانواده را هم‌زمان با توجه به کنش اجتماعی زنان دنبال کرده است. در این برنامه، خانواده‌گرایی در کنار توسعه کنشگری اجتماعی زن توأمان قابل ردیابی است و با تمرکز بر نشانه‌های «خانواده‌گرایی»، «کنش اجتماعی زنان»، «حمایت از مادری»، «عاملیت‌افزایی زنان» و «الگوی حکمرانی و اقدام» مفصل‌بندی شده است.

https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_243375_8acd740bc6a2219b7a08b4182f35e463.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام راهبرد اجتماعی فرهنگی 2251-7081 15 1 2026 05 22 Interrogating the Concept of Structural Holes in social networks Case Study: Chapter Seven of the Hosseinieh Mo’alla Television Program on Instagram واکای مفهوم حفره های ساختاری در شبکه های اجتماعی موردمطالعه؛ فصل هفتم برنامه تلویزیونی حسینیۀ معلّی در اینستاگرام 33 78 235162 10.22034/scs.2025.546776.1739 FA فاطمه رضائی دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران (نویسنده مسئول). 0009-0009-3714-1417 غلامرضا جمشیدیها استاد گروه علوم اجتماعی اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0003-4639-5346 Journal Article 2025 09 13 The present article critically examines the concept of structural holes in social networks, with a particular focus on Chapter Seven of the television program "Hosseinieh Mo’alla" on the Instagram platform. It aims to redefine the concept of “structural holes” within the indigenous cultural-religious framework of Islamic societies and proposes the approach of "Islamic Network Analysis." Employing a qualitative-combinative methodology that includes Qualitative Social Network Analysis (QSNA), thematic analysis, and multi-source content analysis, the study investigates the relational structure, the role of intermediaries, and the impact of network gaps on information flow and identity cohesion within the network. مقالۀ حاضر با واکاوی مفهوم حفره‌های ساختاری در شبکه‌های اجتماعی و با تمرکز بر فصل هفتم برنامه تلویزیونی «حسینیۀ معلّی» در بستر اینستاگرام، در پیِ بازتعریف مفهوم «حفره‌های ساختاری» در چهارچوب بومی و فرهنگی-دینی جوامع اسلامی و طرح رویکرد «تحلیل شبکه اسلامی (INA)» است. این پژوهش با به‌کارگیری روش کیفی-ترکیبی شامل تحلیل شبکه‌های اجتماعی کیفی (QSNA)، تحلیل تماتیک و تحلیل محتوای چندمنبعی، ساختار روابط، نقش میانجی‌گران و تأثیر شکاف‌ها بر جریان اطلاعات و انسجام هویتی در شبکه مذکور را مورد مطالعه قرار داده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که شکاف‌ها در این شبکه به دو نوع کارساز و مسئله‌ساز تقسیم می‌گردند؛ شکاف‌های کارساز به‌عنوان فرصت‌هایی برای نوآوری و تعمیق ارتباطات میان گروه‌ها عمل می‌کنند، درحالی‌که شکاف‌های مسئله‌ساز منجر به گسست اجتماعی، بروز حفره‌های ساختاری و در نهایت فروپاشی شبکه می‌گردند. بنابراین مدیریت هوشمند شکاف‌ها توسط میانجی‌های معنوی، فرهنگی و رسانه‌ای برای حفظ انسجام و مشروعیت سیاسی-مذهبی امری مهم به شمار می‌رود. در نهایت رویکرد تحلیل شبکه اسلامی، علاوه بر ارتقای فهم علمی، می‌تواند زمینه‌ساز سیاست‌گذاری‌های فرهنگی و رسانه‌ای کاربردی در جهت تقویت انسجام دینی و پیشگیری از بحران‌های فرقه‌ای نیز باشد.

https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_235162_936d857ac7b9e159701b09c910679252.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام راهبرد اجتماعی فرهنگی 2251-7081 15 1 2026 05 22 Investigating and evaluating factors that enhance social hope among youth (A study in Guilan Province) بررسی و ارزیابی عوامل تقویت کننده امید اجتماعی جوانان (مطالعه ای در استان گیلان) 79 118 241159 10.22034/scs.2026.536955.1718 FA حسن قلی پور چسلی حسن قلی پور چسلی، دانشجوی دکتری جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران پروین سوادیان استادیار گروه علوم اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-5227-6103 فروزنده جعفرزاده پور دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی، تهران، ایران 0000-0003-3691-427X Journal Article 2025 07 25 This study is a sociological investigation into the social hope of youth in Guilan Province. The primary goal is to discover, explicate, and model the multidimensional mechanisms effective in the formation, sustainability, and enhancement of social hope among the province's youth, ensuring that the complex relationships and interactions between these various factors are identified and analyzed. Adopting a qualitative approach utilizing grounded theory methodology, data were collected through 21 semi-structured in-depth interviews with young adults aged 18 to 35. The central research question focuses on identifying factors that strengthen social hope and their interactive relationship within its overall structure. Data analysis, conducted via a three-stage coding process (open, axial, and selective), resulted in the comprehensive identification and analysis of key reinforcing factors across five principal dimensions: individual (e.g., effort, positive attitude, self-belief); social (including justice, participation, and social capital); economic (comprising stability, job opportunities, and economic equity); political (such as transparency, participation, and establishment of political justice); and educational-media (e.g., dissemination of positive content, life skills training, and individual empowerment). Findings indicated that youth social hope is the product of dynamic interplay among these specified elements. Based on this analysis, the "Social Hope Architecture" model was proposed as an indigenous theory, elucidating the intricate embedding of these components in the evolution and strengthening of youth social hope, thereby providing a basis for future social and cultural policymaking. موضوع این پژوهش بررسی جامعه‌شناختی «امید اجتماعی جوانان استان گیلان» است. هدف تحقیق؛ کشف، تبیین و مدل‌سازی سازوکارهای چندبُعدی مؤثر بر شکل‌گیری، پایداری و ارتقای امید اجتماعی در میان جوانان استان گیلان است؛ به‌گونه‌ای که روابط پیچیده و تعاملات میان عوامل مختلف مورد شناسایی و تحلیل قرار گیرد. این پژوهش با اتخاذ رویکردی کیفی و با بهره‌گیری از روش «نظریه داده‌بنیاد»، از طریق انجام 21 مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته با جوانان 18 تا 35 ساله استان گیلان به جمع‌آوری داده‌ها پرداخته است. سؤال اصلی پژوهش، پیرامون شناسایی عوامل مؤثر بر تقویت امید اجتماعی و تعامل این عوامل در ساختار امید اجتماعی است و تحلیل داده‌ها با استفاده از فرایند کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و انتخابی) صورت گرفته و منجر به شناسایی، دسته‌بندی و تحلیل جامع عوامل کلیدی تقویت‌کننده امید اجتماعی در پنج بُعد اصلی شامل عوامل فردی (تلاش، نگرش مثبت، خودباوری)، اجتماعی (عدالت، مشارکت و سرمایۀ اجتماعی)، اقتصادی (ثبات، فرصت‌های شغلی و عدالت اقتصادی)، سیاسی (شفافیت، مشارکت و برقراری عدالت سیاسی) و آموزشی-رسانه‌ای (انتشار محتوای مثبت و انگیزشی، آموزش مهارت‌های زندگی و توانمندسازی فردی) شده است. یافته‌ها نشان دادند که امید اجتماعی جوانان حاصل تعامل پویا میان عوامل یادشده است. بر پایه تحلیل داده‌ها، مدل «معماری امید اجتماعی» به‌عنوان نظریه‌ای بومی ارائه شد که چگونگی درهم‌تنیدگی این مؤلفه‌ها را در تکوین و تقویت امید اجتماعی جوانان تبیین می‌کند و می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های اجتماعی و فرهنگی آینده قرار گیرد.

https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_241159_e1e6bb10173a7d94a4e867dbdb95e083.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام راهبرد اجتماعی فرهنگی 2251-7081 15 1 2026 05 22 Historical Sociological Analysis of Revolutionary Institution Building in the Iranian Economy: A Comparative Study of Six Institutions of the 1980s تحلیل جامعه‌شناسی تاریخیِ نهادسازی انقلابی در اقتصاد ایران: بررسی تطبیقی شش نهاد دهه ۱۳۶۰ 119 162 241199 10.22034/scs.2026.549059.1745 FA علیرضا حدادی استادیار جامعه‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران (نویسنده مسئول) 0000-0002-6774-9337 محمدرضا دادگستر دانشجوی دکتری سیاست‌گذاری عمومی،‌ دانشگاه تهران،‌ تهران، ایران Journal Article 2025 09 24 The Islamic Revolution of Iran is considered an emerging phenomenon in the modern era. Exiting the revolutionary situation and establishing alternative values required the idea of institution-building. Revolutionary institutions, as a new form of institution active in the field of public policy-making and governance of post-revolutionary Iran, were influenced by various variables in their establishment. The present article examines the historical conditions of the establishment of revolutionary economic institutions in Iran after the Islamic Revolution in the 1980s. The aim of the article is to identify the causal conditions and historical contexts affecting the formation of these institutions and to explain the institutional logic governing their establishment. The research focused on six revolutionary economic institutions, including the Mostazafan Foundation, the Housing Foundation, Construction Jihad, the Islamic Economic Organization of Iran, the Executive Headquarters of the Imam's Decree, and the Imam Khomeini Relief Committee. The research method is comparative-qualitative and based on the Boolean algebra technique, which allows for the analysis of different combinations of causal conditions. The research findings show that the establishment of these institutions was influenced by three common conditions: the formation of supporting coalitions, the inability of the Pahlavi regime to solve political problems, and the emphasis and warning of the revolutionary leader in political discourse. The results of the article indicate that revolutionary economic institutions, as alternative institutional responses, have played an important role in redefining Iran's economic and social governance after the revolution. انقلاب اسلامی ایران پدیده‌ای نوظهور در عصر مدرن محسوب می‌شود. خروج از وضعیت انقلابی و تثبیت ارزش‌های جایگزین نیازمند ایده نهادسازی بود. نهادهای انقلابی به‌عنوان شکل جدیدی از نهادهای فعال در حوزه سیاست‌گذاری عمومی و حکمرانی ایران پساانقلاب، از متغیر‌های مختلفی در زمینۀ تأسیس خود اثر پذیرفتند. مقالۀ حاضر شرایط تاریخی تأسیس نهادهای انقلابی اقتصادی در ایران پس از وقوع انقلاب اسلامی در دهه ۱۳۶۰ را بررسی می‌کند. هدف مقاله، شناسایی شرایط علّی و زمینه‌های تاریخی مؤثر بر شکل‌گیری این نهادها و تبیین منطق نهادی حاکم بر تأسیس آن‌ها است. پژوهش با تمرکز بر شش نهاد اقتصادی انقلابی شامل بنیاد مستضعفان، بنیاد مسکن، جهاد سازندگی، سازمان اقتصاد اسلامی ایران، ستاد اجرایی فرمان امام و کمیته امداد امام خمینی(ره) انجام شده است. روش تحقیق، مقایسه‌ای-کیفی و مبتنی بر تکنیک جبر بولی است که امکان تحلیل ترکیب‌های مختلف شروط علّی را فراهم می‌سازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد تأسیس این نهادها متأثر از سه شرط مشترک بوده است: «شکل‌گیری ائتلاف‌های حامی»، «ناتوانی رژیم پهلوی در حل مشکلات سیاستی» و «تأکید و هشدار رهبر انقلاب در گفتار سیاسی». نتایج مقاله حاکی از آن است که نهادهای انقلابی اقتصادی به‌عنوان پاسخ‌های نهادی بدیل، نقش مهمی در بازتعریف حکمرانی اقتصادی و اجتماعی ایران پس از انقلاب ایفا کرده‌اند.

https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_241199_b86877c22fac48e15bcb1d7da298d495.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام راهبرد اجتماعی فرهنگی 2251-7081 15 1 2026 05 22 From Leisure to Individuality: A Qualitative Study of the Impact of Leisure Spending Styles on the Mental Health and Social Relationships of Adolescent Girls از فراغت تا فردیت: مطالعه‌ی کیفی تأثیر سبک‌های گذران اوقات فراغت بر سلامت روان و روابط اجتماعی و فرهنگی دختران نوجوان 163 200 244263 10.22034/scs.2026.544009.1735 FA مریم سلگی استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران (نویسنده مسئول). سمانه سادات سدید پور دکترای بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0001-9357-2224 Journal Article 2025 08 29 In the digital age, the concept of "leisure" among Iranian adolescent girls has undergone a fundamental redefinition. While in Islamic tradition and Iranian culture leisure was recognized as a time for self-development, reflection, and the strengthening of family relationships, the expansion of digital technologies, gender-based restrictions, and cultural changes have shaped a new meaning of leisure. The aim of this study is to qualitatively investigate how leisure is experienced and redefined among urban adolescent girls. Data were collected through semi-structured interviews with 17 girls aged 13 to 18 years in Tehran and were analyzed using thematic analysis (open, axial, and selective coding). The findings revealed three main patterns of leisure experience: 1) unhealthy individualism, in which virtual space serves as a refuge for escaping family and social pressures; 2) proportionate collectivity, which includes activities such as listening to music, reading novels, and spiritual exchange in virtual space with limited but meaningful relationships; and 3) adaptive sociality, in which girls, by utilizing limited cultural spaces, transform leisure into an arena for strengthening identity and social belonging. The results indicated that virtual space, at semi-collective and collective levels, can provide a platform for the formation of "digital modesty" (ḥayā) and the reproduction of moral values. Ultimately, the research concludes that the main issue is not the nature of technology itself, but rather the lack of safe and meaningful leisure spaces for adolescent girls. By integrating the approaches of social sociology, Islamic feminism, and the ethics of technology, this study offers a new framework for understanding leisure as a moral and creative process. در عصر دیجیتال، مفهوم «فراغت» در میان دختران نوجوان ایرانی دچار بازتعریف اساسی شده است. درحالی‌که در سنت اسلامی و فرهنگ ایرانی، فراغت به‌عنوان زمانی برای خودسازی، تأمل و تحکیم روابط خانوادگی شناخته می‌شد، گسترش فناوری‌های دیجیتال، محدودیت‌های جنسیتی و تغییرات فرهنگی، معنای تازه‌ای از فراغت را شکل داده‌اند. هدف این پژوهش واکاوی کیفی نحوه تجربه و بازتعریف فراغت در میان دختران نوجوان شهری است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۷ دختر ۱۳ تا ۱۸ ساله در تهران گردآوری و با روش تحلیل تماتیک (کدگذاری باز، محوری و انتخابی) تحلیل شد. یافته‌ها سه الگوی اصلی از تجربه فراغت را آشکار کردند: 1. فردگرایی ناسالم که در آن فضای مجازی پناهگاهی برای گریز از فشارهای خانوادگی و اجتماعی است 2. جمع متناسب که شامل فعالیت‌هایی مانند شنیدن موسیقی، مطالعه رمان و تبادل معنوی در فضای مجازی با روابط محدود؛ اما معنادار است و 3. اجتماعیت تطبیقی که در آن دختران با بهره‌گیری از فضاهای فرهنگی محدود، فراغت را به عرصه‌ای برای تقویت هویت و تعلق اجتماعی بدل می‌سازند. نتایج نشان دادند که فضای مجازی در سطوح نیمه‌جمعی و جمعی، می‌تواند بستری برای شکل‌گیری «حیای دیجیتال» و بازتولید ارزش‌های اخلاقی باشد. در نهایت، پژوهش نتیجه می‌گیرد که مسئله اصلی، نه ذات فناوری، بلکه فقدان فضاهای فراغتیِ امن و معنادار برای دختران نوجوان است. این مطالعه با تلفیق رویکرد جامعه‌شناسی اجتماعی، فمینیسم اسلامی و اخلاق فناوری، چهارچوبی نو برای درک فراغت به‌مثابه فرایندی اخلاقی و خلاقانه ارائه می‌دهد.

https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_244263_bb88665446acfd3ac97e2c1b5b7c1b02.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام راهبرد اجتماعی فرهنگی 2251-7081 15 1 2026 05 22 Identifying the Hidden Consequences of Mind Engineering on Social Thoughts and Behaviors شناسایی پیامدهای پنهان مهندسی ذهن بر افکار و رفتار اجتماعی 221 266 229757 10.22034/scs.2025.525478.1699 FA سید محسن میرباقری پسادکتری سیاستگذاری علم و فناوری، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران. 0000-0002-9590-5325 Journal Article 2025 05 22 Mind engineering, as an interdisciplinary approach, draws on findings from cognitive science, psychology, and neuroscience to explore the mechanisms of the human brain and mind. Through soft technologies such as media, it seeks to influence individuals' thoughts, attitudes, and social behaviors. The significance of this subject in today's world lies in the fact that both the explicit and hidden consequences of mind engineering can leave profound impacts on the cultural, political, and social structures of societies. The present study aims to identify and categorize the hidden consequences of mind engineering on social thoughts and behaviors, while also providing an analytical framework for understanding and managing these consequences at both individual and collective levels. To achieve this goal, research data were collected through content analysis of specialized texts and academic sources. These data were subsequently coded and categorized using thematic analysis, and the main themes were extracted and validated through reliability and validity checks. The findings include 54 organizing themes and 8 overarching themes. These themes reveal the hidden consequences of mind engineering in areas such as belief formation, belief change, behavioral modification, influence, resistance to influence, legitimization of political systems, shaping public opinion, and fostering social consensus. The results indicate that mind engineering plays a decisive role in shaping attitudes and social decision-making. Accordingly, this study not only enriches the theoretical understanding of mind engineering but also provides practical recommendations for its responsible application in policymaking. مهندسی ذهن به‌عنوان رویکردی میان‌رشته‌ای، با بهره‌گیری از یافته‌های علوم شناختی، روان‌شناسی و علوم اعصاب، تلاش می‌کند سازوکارهای ذهن و مغز انسان را بشناسد و از طریق فناوری‌های نرم نظیر رسانه، بر افکار، نگرش‌ها و رفتار‌های اجتماعی تأثیر بگذارد. اهمیت این موضوع در جهان امروز ازآن‌روست که پیامدهای آشکار و پنهان مهندسی ذهن می‌تواند بر ساختار‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی جوامع اثرات عمیقی برجای گذارد. هدف پژوهش حاضر شناسایی و دسته‌بندی پیامدهای پنهان مهندسی ذهن بر افکار و رفتار اجتماعی و ارائه چهارچوبی تحلیلی برای فهم و مدیریت این پیامدها در سطح فردی و اجتماعی است. برای دستیابی به این هدف، داده‌های پژوهش از طریق تحلیل محتوای متون تخصصی و منابع علمی گردآوری شد. سپس این داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون کدگذاری و دسته‌بندی شدند. در ادامه، مضامین اصلی استخراج و از طریق روش‌های اعتبارسنجی، نتایج مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌های پژوهش شامل 54 مضمون سازمان‌دهنده و 8 مضمون فراگیر است. این مضامین پیامدهای پنهان مهندسی ذهن را در حوزه‌هایی چون ایجاد باور، تغییر باور، تغییر رفتار، نفوذ، مقابله با نفوذ، مشروعیت بخشیدن به نظام‌های سیاسی، جهت‌دِهی افکار عمومی و ایجاد تفاهم عمومی نشان می‌دهند. نتایج حاکی از آن است که مهندسی ذهن می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در شکل‌دِهی نگرش‌ها و تصمیم‌گیری‌های اجتماعی ایفا کند. ازهمین‌رو، این پژوهش علاوه بر غنای نظری، پیشنهادهای کاربردی برای بهره‌گیری مسئولانه از مهندسی ذهن در سیاست‌گذاری‌ها ارائه می‌کند.

https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_229757_f41b9a5cc561948774bfd6db13b2b7c2.pdf

پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام راهبرد اجتماعی فرهنگی 2251-7081 15 1 2026 05 22 Identifying the challenges of non-governmental organizations and providing policy strategies to attract their participation in social prevention of addiction شناسایی چالش های سازمان های مردم نهاد و ارائه راهبردهای سیاست گذاری جلب مشارکت آن ها در پیشگیری اجتماعی از اعتیاد 267 304 232960 10.22034/scs.2025.524163.1700 FA سمیه محمودی دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی فرهنگی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران. منصور حقیقتیان دانشیار گروه جامعه‌شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران (نویسنده مسئول). اصغر محمدی دانشیار گروه جامعه‌شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران. Journal Article 2025 05 25 This article identifies the challenges faced by NGOs active in the field of social harms and presents policy strategies to attract their participation in the field of social prevention of addiction using the thematic analysis method. Research data were collected through in-depth semi-structured interviews with 20 founders, experts, and activists using theoretical and purposive sampling. Using Braun and Clark's thematic analysis method, and by carefully examining the transcripts of the interviews and coding, 75 initial codes were identified. By combining the initial codes, 14 sub-themes were extracted and then integrated under 2 overarching themes and abstracted with the help of parts of the participants' comments. Thus, the sub-themes of incoordination of institutions in charge of the affairs of the associations, political perception of the activities of the associations, threat perception of the activities of the associations, conflict of interests of the associations with some groups and institutions, accusations of the police and security against the associations, prevention of their presence in the policy-making arena, prevention of the networking of the associations, and strict supervision and control highlighted the overarching theme of "Challenges of the Associations." And the sub-themes of building a culture of trust in the performance of the associations, redrafting laws that create a platform for government convergence with associations, redrafting laws on non-interference by law enforcement and security in the affairs of associations, redrafting regulations committed to supporting and avoiding accusations against associations, redrafting laws to ensure the life and financial security of founders and activists, and drafting laws on the participation of associations in social policy-making highlighted the overarching theme of "Policy-Making Strategies to Attract Participation." مقالۀ حاضر با شناسایی چالش‌های سازمان‌های مردم‌نهاد فعال در حوزه آسیب‌های اجتماعی به ارائه راهبردهای سیاست‌گذاری به‌منظور جلب مشارکت آنان در زمینۀ پیشگیری اجتماعی از اعتیاد به روش تحلیل تماتیک پرداخته است. داده‌های پژوهش با انجام مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته با 20 نفر از مؤسسان، کارشناسان و فعالان به‌شیوه نمونه‌گیری نظری و هدفمند گردآوری شده است. با استفاده از روش تحلیل تماتیک بروان و کلارک و با وارسی دقیق رونوشت متن مصاحبه‌ها و با انجام کدگذاری، 75 کد اولیه شناسایی شدند. با ترکیب کدهای اولیه، 14 تم فرعی استخراج شد و سپس در ذیل 2 تم فراگیر یکپارچه شدند و به کمک بخش‌هایی از اظهار نظر مشارکت‌کنندگان به انتزاع کشیده شده‌اند. به این ترتیب، تم‌های فرعی ناهماهنگی نهادهای متولی امور سمن‌ها، برداشت سیاسی از فعالیت سمن‌ها، تهدیدانگاری فعالیت سمن‌ها، تضاد منافع سمن‌ها با برخی گروه‌ها و نهادها، اتهام‌زنی انتظامی-امنیتی به سمن‌ها، ممانعت از حضور در عرصه سیاست‌گذاری، ممانعت از شبکه‌سازی سمن‌ها و نظارت و کنترل سخت‌گیرانه تم فراگیر «چالش‌های سمن‌ها» را برجسته کردند و تم‌های فرعی فرهنگ‌سازی اعتماد به عملکرد سمن‌ها، بازتدوین قوانین بسترساز هم‌گرایی دولت با سمن‌ها، بازتدوین قوانین عدم‌مداخله انتظامی-امنیتی در امور سمن‌ها، بازتدوین مقررات متعهد به حمایت و پرهیز از اتهام‌زنی به سمن‌ها، بازتدوین قوانین تأمین امنیت جانی و مالی مؤسسان و فعالان و تدوین قوانین مشارکت سمن‌ها در سیاست‌گذاری اجتماعی، تم فراگیر «راهبردهای سیاست‌گذاری جلب مشارکت» را برجسته کردند.

https://rahbordfarhangi.csr.ir/article_232960_d9d8b7dd40d5957b2650cfa9f3da2515.pdf