Rumor and the Effective Social Factors on Rumor Adoption

Document Type : Original Article


1 Assistant Professor of sociology, IAU, central Tehran branch

2 MA of sociology, IAU, central Tehran branch


The purpose of this article was to evaluate the factors influencing rumor adoption in Tehran, Iran. This study focused on the phenomenon of rumor adoption. A theoretical framework and analytical model was developed using the Raymond Bodoni theory. The methodology used was a descriptive-explanatory survey. Data was collected by a questionnaire with formal and construct validity and reliability (80% Cronbach's alpha). Participants included members of 2406590 households living in twenty districts of Tehran; using Cochran formula, the samples (384) were selected by multi-stage cluster sampling. To analyze the data using descriptive and inferential methods and statistical software, the matrix table was developed and the data was set into one-dimensional and two-dimensional tables. The findings indicated that situation effects, relation effects and vision effects on rumor adoption are positive. There was a significant relationship between age and education and rumor adoption, while no significant relationship was found between gender and rumor adoption. Ambiguity and significance influenced rumor adoption. Political rumor was more adopted. People followed by satellite channels were the most effective sources of rumor on rumor adoption.



1. افروز، غلامعلی (1383). روان‌شناسی شایعه و روش‌های مقابله، تهران: نشر فرهنگ اسلامی.
2. بودون، ریمون (1388). ایدئولوژی در منشأ معتقدات، ترجمه ایرج علی آبادی، تهران: انتشارات شیرازه.
3. پاکزاد، احمد (1387). «جریان‌سازی خبری به مثابه شکل جدید جریان یک‌سویه اطلاعات»، پژوهش و سنجش، شماره 53.
 4. ترکمان، فرح و امیرنیک پی (1389). تبیین جامعه‌شناختی ایدئولوژی و توسعه سیاسی در ایران معاصر، تهران: نشرعلم.
5. کاپفر، ژان نوئل (1380). شایعه، ترجمه خداداد موقر، تهران: انتشارات شیرازه.
6. حسنی‌مقدم، ابوالفضل (1379). بررسی نقش شایعه در سازمان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق (ع)، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت.
7. سردار (1383). بررسی عوامل مؤثر در شایعه پراکنی و تأثیر‌گذاری آن بر جامعه از دیدگاه تحصیل‌کرده‌ها، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن.