راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

بررسی تفاوت‌های نسلی ارزش‌های اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن: مورد مطالعه شهر قدیم هشتگرد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حجیه بی‌بی رازقی نصرآباد 1
لیلا فلاح‌نژاد 2
1 استادیار جمعیت‌شناسی، مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور
2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات
چکیده
در چند دهه اخیر، جامعه ایران تغییرات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را تجربه کرده است و انتظار می‌رود متأثر از جریان‌های صنعتی‌شدن و شهرنشینی تغییراتی در ارزش‌ها و نگرش‌های افراد صورت پذیرد. هدف اصلی این مقاله، بررسی تغییرات نسلی ارزش‌های اجتماعی و تحلیل عوامل مؤثر بر آن است. داده‌ها با استفاده از پیمایشی که در سال 1393 بر روی 379 نفر از شهروندان شهر قدیم هشتگرد انجام گرفت، جمع‌آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد تفاوت آماری معنی‌داری در ابعاد مختلف نظام ارزشی نسل‌های مختلف وجود دارد و گرایش نسل جوان به ارزش‌های سنتی کاهش یافته است؛ با این حال این تفاوت‌ها به‌قدری نیست که بتوان آن را به تضاد ارزش‌های نسلی تعبیر کرد. حتی نمی‌توان طبق نظر اینگلهارت طبقه‌بندی از مادی و فرامادی ارائه داد. در واقع نسل جوان ترکیبی از ارزش‌های سنتی و مدرن و یا تلفیقی مادی ـ فرامادی دارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیونی عوامل مؤثر بر ارزش‌های اجتماعی نشان داد دو متغیر ارتباطات و نوع رسانه تأثیر آماری معنی‌داری بر ارزش‌های اجتماعی در نسل جوان دارد. در نسل میانسال ارزش‌های اجتماعی تحت تأثیر سه متغیر رضایت از زندگی، پایگاه اقتصادی و اجتماعی و نوع رسانه است و در نسل بزرگسال، ارزش‌های اجتماعی تحت تأثیر رضایت از زندگی است.
 
کلیدواژه‌ها
نسل
تغییرات ارزشی
ارزش‌های اجتماعی
ارزش‌های اقتصادی
ارزش‌های فرهنگی
هشتگرد

عنوان مقاله English

Generational Differences in Social Values and its Determinants: a Case Study of Hashtgerd City

نویسندگان English

Hajiieh Bibi Razeghi Nasrabad 1
Leila Fallahnezhad 2
1 Assistant Professor of Demography, National Population Studies and Comprehensive Management Institute
2 Ph.D. candidate of Cultural Sociology, Islamic Azad University, Science and Research Branch
چکیده English

Iran in recent decades has experienced great economic, social, political and cultural changes. It is expected that the flow of modernization, industrialization and urbanization changes people's values and attitudes. This article analyzes the evolution of social values and their determining factors by comparing three generations in Hashtgerd city. A sample size of 379 people (163 young, 175 middle-aged, and 41 older adults were determined. The results showed that there are significant differences in the value systems of different generations. Traditional values among the younger generation tend to decline. However, these differences are not enough to be interpreted as conflict of generational values. Even presenting a classification of material/post-material values as suggested by Inglehart would not be possible. In fact, the younger generation insists on a combination of traditional and modern values or material and post-material ones. On the one hand, the younger generation put less emphasis on material values than older generations, and is less willing to participate in a religious ceremony. On the other hand, they cannot accept relationship outside of marriage, and emphasize on participation and parental consent in mate selection, national values, and money. The results of regression analysis showed that among the younger generation, communications and media type have a significant impact on social values. Among the middle-aged generation, social values are affected by three variables: life satisfaction, social and economic status; and type of media and among older adult generations, social values are influenced by life satisfaction.
 

کلیدواژه‌ها English

social values
generations
economic value
cultural value
Hashtgerd

الف) منابع فارسی

1. اینگلهارت، رونالد (1373). تحول فرهنگی در جوامع صنعتی، ترجمه مریم وتر، تهران: نشر کویر.
2. اینگلهارت، رونالد و پل آبرامسون (1378). «امنیت اقتصادی و دگرگونی ارزشی»، ترجمه شهناز شفیع‌خانی، نامه پژوهش، شماره 14.
3. آزاد ارمکی، تقی (1380). «شکاف بین‌نسلی در ایران»، نامه انجمن جامعه‌شناسی ایران، شماره4، سال 1380، تهران: نشر کلمه.
4. آزاد ارمکی، تقی (1382). «تجربه جهانی و گسست فرهنگی ـ اجتماعی در ایران»، به اهتمام علی اکبر علیخانی، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
5. آزاد ارمکی، تقی (1386). «فرآیند تغییر نسلی؛ بررسی فرا تحلیلی در ایران»، فصلنامه جوانان و مناسبات نسلی، شماره اول، بهار و تابستان 1386.
6. آزاد ارمکی، تقی و احمد غیاثوند (1383). جامعه‌شناسی تغییرات فرهنگی در ایران، تهران: انتشارات آن.
7. آزاد ارمکی، تقی و غلامرضا غفاری (1383). جامعه‌شناسی نسلی در ایران، تهران: نشر پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
8. تاجیک، محمدرضا (1381). جامعه ایرانی و شکاف میان نسل‌ها، فصلنامه راهبرد، شماره 26، مرکزتحقیقات استراتژیک.
9. توکلی، مهناز (1382). «بررسی ویژگی‌های دو نسل در چارچوب نظام ارزشی»، به اهتمام علی‌اکبر علیخانی، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
10. تیموری، کاوه (1377). بررسی و مقایسه نظام ارزش‌های پسران و پدران و عوامل مؤثر بر آن در شهر تهران، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی.
11. چیت‌سازقمی، محمدجواد (1386). بازشناسی مفاهیم نسل و شکاف نسلی، جوانان و مناسبات نسلی شماره اول.
12. خالقی‌فر، مجید (1381). «بررسی ارزش‌های مادی و فرامادی جوانان تحصیل‌کرده ایرانی، عوامل مؤثر بر آن و رابطه آن با برخی نشانگان فرهنگی». نامه پژوهش فرهنگی، سال هفتم، شماره 3.
13. رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی و حسن سرایی (1393). «‌تحلیل کوهورتی (نسلی) نگرش زنان درباره ارزش فرزند در استان سمنان»، زن در توسعه و سیاست، دوره 12، شماره 1.
14. شولتس، دوآن (1378). نظریه‌های شخصیت، ترجمه یوسف کریمی، تهران: نشر ارسباران.
15. کسل، فیلیپ (1384). چکیده آثار آنتونی گیدنز، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: نشر ققنوس.
16. گیدنز، آنتونی (1380). مقدمه‌ای بر تحلیل نهادین مدرنیته و مدرنیسم، ترجمه حسینعلی نوذری، تهران: انتشارات نقش جهان.
17. گیدنز، آنتونی (1383). تجدد و تشخص، ترجمه ناصر موفقیان، تهران: نشر نی.
18. محسنی، منوچهر (1379). بررسی آگاهی‌ها، نگرش‌ها و رفتارهای اجتماعی ـ فرهنگی در ایران، تهران: دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی.
19. محسنی، منوچهر (1386). بررسی در جامعه‌شناسی فرهنگی ایران، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
20. معیدفر، سعید (1383). «شکاف نسلی یا گسست فرهنگی (بررسی شکاف نسلی در ایران)»، نامۀ علوم اجتماعی، شمارة 24، زمستان 1383.
21. ملکشاهی، زینب (1385). شکاف نسلی جوانان (25-15 سال) با نسل انقلاب (52-42 سال)؛ مطالعه موردی شهر ایلام، رساله کارشناسی ارشد رشته جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.
22. نیک‌گهر، عبدالحسین (1372). میزگرد بررسی وضعیت جامعه‌شناسی در ایران، مجله دانشگاه انقلاب، شماره 97.

ب) منابع لاتین

1. Cileli, Meral and Tezar, Esion (1998). Life and value orientation of Turkish university students, Adolescence, ,vol. 33,No. 129.
2. Inglehart, R. , et al. (2004). Human Beliefs and Values, Buenos Aires, Argentina: Siglo Veintiuno Editores.
3. Inglehart, Ronald (1977). Modernization and Post Modernization: Cultural Economic, and Political Chang in 43 Societies. Princeton University Press, New Jersey.
4. Inglehart, Ronald (2000). Globalization and Postmodern Values. The Washington Quarterly. 23: 1, The Center for Strategic and Internal Studies and the Massachusetts Institute of Technology.
5. Inglehart, Ronald ; Christian Welzel (2004). Modernization ,Cultural Chang and Democracy: The Human Development Sequent. New York: Cambridge University Press.

  • تاریخ دریافت 21 بهمن 1399