راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

بازشناسی معنی و مفهوم نفایس ملی در اصل هشتادسوم قانون اساسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشکده معارف اسلامی، فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 دکترای تخصصی مدیریت گردشگری، کارشناس گردشگری و میراث فرهنگی، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
اصل 83 قانون اساسی از جمله اصولی است که تا به حال در مورد آن قوانین و مقررات تکمیلی مصوب نشده است و هم‌چنان تعریف و معیارهای سنجش آن دارای ابهام است. طبق این اصل، بناها و اموال دولتی که در دسته نفایس ملی هستند بدون نظر مجلس شورای اسلامی قابل انتقال نمیباشند. مجریان امور میراث فرهنگی در دوره‌هایی به سه نگرش تجربی، اجماع و تکیه به ثبتهای جهانی در مورد آن تصمیم گیری کردهاند. تصمیمات اتخاذ شده در مورد این نفایس به واسطه نبود سازوکار مناسب تشخیص و واگذاری، میتواند موجب تخریب اصل یا بخشی از آثار شوند. رویکرد نظری تعریف مفهوم میراث فرهنگی، معیارهای تشخیص نفایس ملی است. این مطالعه کیفی با استفاده از مطالعات اسنادی، مصاحبه و از روش نمونهگیری گلولهبرفی پس از انجام 21 مصاحبه و استفاده از مشروح مذاکرات مجلس در مورد اصل 83 امکان پاسخگویی به سؤالات تحقیق را فراهم نمود. این تحقیق به جمع‌بندی در خصوص تعریف نفایس ملی و نفایسی منحصر پرداخته و پیشنهاد نمود تا برای شناخت نفایس ملی کمیتهای بیندستگاهی تشکیل شود تا بدون جهتگیری و تعارض منافع زمینه تصمیمگیری را فراهم سازد. هم‌چنین گستره شمول اصل 83 قانون اساسی به اموال غیردولتی و حمایت از مالکین این نفایس یا خرید نفایس ملی توسط دولت صورت پذیرد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Recognition of the meaning and concept of national wealth in the eighty-third principle of the Constitution

نویسندگان English

shahab talaie shokri 1
saeed shafia 2
1 Faculty of Islamic Studies, Culture and Communication Imam Sadegh University, Tehran, Iran (Corresponding author).
2 Expert, Tourism and Cultural Heritage, Research Center of the Islamic Consultative Assembly, Tehran, Iran.
چکیده English

Article 83 of the Constitution is one of the principles for which supplementary laws and regulations have not been approved so far, and its definition and measurement criteria are still unclear. According to this principle, government buildings and properties that are in the category of national treasures cannot be transferred without the opinion of the Islamic Council. The administrators of cultural heritage affairs have made decisions about it in three ways: empirical, consensus and relying on world records. The decisions made about these treasures due to the lack of a proper recognition and transfer mechanism can cause the destruction of the original or a part of the works. The theoretical approach of defining the concept of cultural heritage is the criteria for recognizing national excellence. This qualitative study made it possible to answer the research questions by using document studies, interviews and snowball sampling method after conducting 21 interviews and using the details of the parliament's deliberations on Article 83. This research made a conclusion regarding the definition of national beauty and unique beauty and suggested that in order to recognize national beauty, inter-agency committees should be formed in order to provide a basis for decision-making without orientation and conflict of interests. Also, the scope of Article 83 of the Constitution should be extended to non-governmental property and protection of the owners of these treasures or the purchase of national treasures by the government.

کلیدواژه‌ها English

National treasure
unique
Semantic recognition
cultural heritage
Article 83Constitution
فهرست منابع
استراوس، آنسلم و کوربین، جولیت (1394). مبانی پژوهش کیفی؛ فنون و زمینه تولید نظریه زمینه‌ای. تهران: نشر نی.
حرعاملی، محمدحسن (بی‌تا). وسائل الشیعه. بی‌جا: بی‌نا.
حمزه‌ای، عقیل و حسنی باقری، مهدی (1395). بررسی قوانین مربوط به حفظ میراث فرهنگی کشور ایران با توجه به میراث جهانی. همایش ملی جایگاه داوری در حل اختلافات. شوشتر: پایگاه اطلاع‌رسانی سیویلیکا.
حیدری، فروغ و جلالی، محمد (1400). حفاظت از میراث فرهنگی غیرمنقول از منظر اصول و نهادهای مؤثر؛ مطالعه تطبیقی حقوق ایران و انگلیس. پژوهش‌های نوین حقوق اداری، (7)، 163-226.
خاکی، غلامرضا (1392). روش تحقیق گراندد تئوری در مدیریت. تهران: انتشارات فوژان.
دبیری، فرهاد؛ لقایی، حسنعلی و شیرازیان، شیرین (1393). بررسی کنوانسیون حمایت از میراث طبیعی و فرهنگی (1972) و انتخاب چند نمونه از آثار طبیعی ملی ایران و تطبیق با معیارهای کنوانسیون مذکور جهت ثبت در فهرست میراث جهانی. علوم و تکنولوزی محیط زیست، (16)، 34-56.
زرندیان، ندا (1401). ارزیابی قوانین برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس.
زنده‌گل، رضا (1397). مجموعه قوانین و مقررات میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری. تهران: چتر دانش.
شفیعا، سعید و طلایی شکری، شهاب (تدوین) (1400). آسیب‌شناسی جایگاه دیوان عدالت اداری در خروج آثار تاریخی و فرهنگی از فهرست آثار ملی ثبت شده. تهران: مجلس شورای اسلامی، مرکز پژوهش‌های مجلس.
شورای نگهبان (1397). سلسله جلسات بازخوانی مشروح مذاکرات مجلس؛ بررسی نهایی قانون اساسی سال 1358. تهران: پژوهشکده شورای نگهبان.
عباسی، بیژن (1399). حقوق و تکالیف مالکان خصوصی آثار ثبت شده در فهرست آثار ملی. فصلنامه پژوهش های نوین حقوق اداری، (4)، 11-38.
فتحی، محمد و دیگران (1397). قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به همراه نظرات تفسیری شورای نگهبان. تهران: پژوهشکده شورای نگهبان.
کرمی، حامد و خیرخواه، سمیه (1399). مفهوم‌شناسی و تاریخچه آثار ملی در حقوق ایران. پژوهش های حقوقی میان‌رشته‌ای، (3)، 1-15.
مجلس شورای اسلامی (1394). صورت‌جلسه مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی.
مجلسی، سیدمحمدباقر (بی‌تا). بحارالانوار. بی‌جا: ‌بی‌نا.
منصوری، سید امیر و شفیعا، سعید (1398). آشنایی با منظر (گردشگری منظر). تهران: مهکامه.
مهراندیش، محمدرضا (1387). مفاهیم و ارزش‌های جهانی میراث فرهنگی ایران. فصلنامه پیام باستان‌شناس، (9)، 35-44.
دوره 12، شماره 2 - شماره پیاپی 47
تابستان 1402
صفحه 399-422

  • تاریخ دریافت 28 خرداد 1401
  • تاریخ بازنگری 02 آبان 1401
  • تاریخ پذیرش 02 آبان 1401