مطالعه داده بنیاد ازدواج زودهنگام دختران شهرستان پلدختر ( مورد مطالعه: روستای زیودار)

بهرامی, ولی; حقی کرم الله, مصطفی; قربانی, علیرضا

doi:10.22034/scs.2022.162429

مطالعه داده بنیاد ازدواج زودهنگام دختران شهرستان پلدختر ( مورد مطالعه: روستای زیودار)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

ولی بهرامی ¹

مصطفی حقی کرم الله ²

علیرضا قربانی ³

¹ مدرس گروه جامعه شناسی دانشگاه فرهنگیان (نویسنده مسئول).

² دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسایل اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

³ استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.22034/scs.2022.162429

چکیده

ازدواج زودهنگام دختران به ویژه در مناطق روستایی نه تنها آسیب ها و عوارضی برای فرد به دنبال دارد، بلکه پیامدهای مختلفی را متوجه خانواده و جامعه روستایی می کند. هدف
این پژوهش مطالعه عمیق پدیده ازدواج زودهنگام دختران روستایی و درک شرایط علی و زمینه ای و پیامدهای آن است. پژوهش حاضر از حیث روش شناسی از نوع کیفی و مبتنی بر روش داده بنیاد است که از نظریه های برای افزایش حساسیت نظری استفاده شد . جمعیت مورد مطالعه زنان متاهل روستای زیودار پلدختر بودند. روش نمونه-گیری نیز به صورت «نمونه‌گیری هدفمند و نظری» بوده است. ابزار گردآوری داده‌ها «مصاحبه عمیق» بود که بر این اساس بعد از مصاحبه با۱۸ نفر از این زنان، اشباع نظری حاصل شد. به منظور تحلیل داده‌ها از رویکرد «اشتروس و کوربین» استفاده شد و بر اساس آن، از سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد. یافته‌ها نشان می-دهد که پدیده محوری این پژوهش «ازدواج زودهنگام به مثابه انقیاد » است. شرایط علی حاکم بر این پدیده شامل « ناخودآگاه جمعی جنسیتی و دلهره از تجرد قطعی» هستند. شرایط زمینه‌ای شامل « نظارت اجتماعی به مثابه انسداد اجتماعی، ازدواج به منزله تور هنجاری اخلاقی و تقدیرگرایی» و شرایط مداخله‌گر بر پدیده محوری عبارتنداز:«ایستارهای رقابت جویانه، ناکارآمدی تحصیلات دانشگاهی، معاش اندیشی و محاسبه‌گرایی » هستند. استراتژی در مواجهه با این پدیده، «تسلیم و سازگاری» و پیامد آن « بازدارندگی از تحصیل، سلطه و خشونت‌پذیری، بهره‌کشی جنسی و بحران روحی و انگیزشی » می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

ازدواج زودهنگام

خانواده روستایی

زنان روستایی

انقیاد اجتماعی

تبعیض جنسی

عنوان مقاله English

Grounded theory of early marriage foundation for girls in Poldokhtar city(Case of study: Zivodar villages)

نویسندگان English

vali bahrami ¹

mostafa haghi kramolahi ²

alireza ghorbani ³

¹ Lecturer of Sociology Department of Farhangian University (Corresponding author).

² PhD student in sociology of social issues at Shiraz University.

³ Assistant Professor, Department of Social Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran

چکیده English

he purpose of this research is to qualitatively study the phenomenon of early marriage of girls using grounded theory method. This research was conducted with a qualitative method and a data-based theory approach. The studied population was married women of Puldekhtar villages. The sampling method was also "purposive and theoretical sampling". The tool of data collection was "in-depth interview", based on which theoretical saturation was achieved after interviewing 18 of these women. In order to analyze the data, the "Osterus and Corbin" approach was used, and based on it, three stages of open, central and selective coding were used for data analysis. The findings show that the central phenomenon of this research is "early marriage as subjugation". The causal conditions governing this phenomenon include "gender collective unconscious and fear of absolute celibacy". Background conditions include "social supervision as a social blockage, marriage as a moral normative tour and fatalism" and the intervening conditions on the central phenomenon are: "competitive tendencies, inefficiency of university education, livelihood thinking and calculationism". The strategy in facing this phenomenon is "surrender and adaptation" and its consequence is "inhibition from education, dominance and violence, sexual exploitation and mental and motivational crisis".

کلیدواژه‌ها English

Early marriage

subjugation

gender collective unconscious

livelihood and calculation

فهرست منابع

احمدی، کامیل (1400)، طنین سکوت؛ پژوهشی جامع در باب ازدواج زودهنگام کودکان در ایران، دانمارک: نشر آوای بوف

افتخارزاده، سیده زهرا (۱۳۹۴)، «تجربه زیسته زنان در ازدواج زودهنگام»، فصلنامه پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، شماره ۳، 110-155.

انجمن جامعه‌شناسی ایران (۱۳۹۸)، گزارش طرح ملی گفتگو در خانواده، پل‌دختر

بهرامی، اردشیر (۱۳۹۷)، فرهنگ توسعه و خودکشی، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی

تنهایی، حسین‌ابوالحسن؛ حسینی فر، مریم السادات؛ سیدپور آذر، سیدعلی (۱۳۹۸)، جامعه‌شناسی (مبانی، اصول و مفاهیم). تهران: دریای تنهایی

جوادی یگانه، محمدرضا (1394)، پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان (موج سوم)، دفتر طرح های ملی وزارت فرهتگ و ارشاد ملی، تهران: پژوهشکاه فرهنگ، هنر و ارتباطات

حسینی، سیدهادی؛ رضاعلی، محسنی؛ فیروزجائیان، علی اصغر (1398)، تبیین جامعهشناختی خشونت علیه زنان: مطالعه تجربی، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره هشتم، شماره 2: صص 411-432

حیدری، حامد؛ کیمیایی، سیدعلی؛ خویی نژاد غلام رضا؛ مشهدی، علی (۱۳۹۸)، «کشف عوامل مؤثر بر طلاق در ازدواج زودهنگام: یک مطالعه کیفی نظام‌مند»، فصلنامه تحقیقات علوم رفتاری، دوره ۱۷، شماره ۲: صص 323-314

حیدرینژاد، سارا؛ نواح عبدالرضا (1397)، شناسایی عوامل مؤثر بر خشونت علیه زنان شهر اهواز، فصلنامه زن و جامعه، 9 دوره نهم، شماره 4، صص 133 – 152.

ریتزر، جورج (1395)، نظریه جامعهشناسی، ترجمه هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی.

سادات صفوی، حنانه؛ مینایی، ماه‌گل (۱۳۹۴) «تجربه زیسته دختران نوجوان در نقش همسر (مطالعه ازدواج زودهنگام دختران آران بیدگل)»، فصلنامه پژوهشنامه زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال ششم شماره اول، صص 106-87

سالنامه آماری جمعیتی 1395 استان لرستان، اداره کل ثبت احوال استان لرستان

سالنامه آماری جمعیتی 1399 استان لرستان، اداره کل ثبت احوال استان لرستان

فرهمند، مهناز؛ دانافر، فاطمه؛ پور ابراهیم آبادی، محبوبه (1399)، واکاوی تجارب زناشویی کودک همسری: درهم آمیختگی عاطفی ـ فکری و بی قدرتی، دو فصلنامه پژوهش های جامعه‌شناسی معاصر، سال نهم، شماره 17: صص 145-115

فلیک، اووه (1389). درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی.

گود، ویلیام (1382)، خانواده و جامعه، ترجمه ناصحی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

گیدنز، آنتونی (1393). جامعه‌شناسی، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: نشر علمی.

مقدادی، محمد مهدی؛ جوادپور، مریم (1396)، تأثیر ازدواج زودهنگام بر سلامت جنسی کودکان و سازوکارهای مقابله با آن، فصلنامه حقوق پزشکی، دوره یازدهم، شماره 40: 31-60.

مهدوی، محمدصادق؛ صبوری خسروشاهی، حبیب (1382)، بررسی ساختار توزیع قدرت در خانواده، فصلنامه پژوهش زنان، دوره اول، شماره 2، صص 25 – 65.

میرحسینی، زهرا؛ ابراهیمی، مرضیه؛ پاکدل، پریسا (1400)، بررسی عوامل مؤثر بر قدرت زنان در خانواده، فصلنامه خانواده پژوهی، سال هفدهم، شماره 68: 539-523

نیازی، محسن؛ شفاهی مقدم، الهام (1393)، بررسی عوامل مؤثر بر میزان تقدیرگرایی زنان، جامععه پژوهی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال پنجم، شماره 1: صص 123-147

Auradkar,J.B.(2013), Chid marriage in India: an overview , Research, publish in OALIB Journal.

Blood, Robert o. and Donald M. Wolfe.(1960). Wives: The dynmics of married living. New York: Free press.

Burcu,E. Yildirim, F. Sirma, S, Saniyaman,S.: (2015), Fate of the Flowers: A Qualitative Reserch on Early Marriage of Turkish Women. Bilig, 8, SPRING2015/ NUMBER 73: 63-98

Liversage, A. (2012) Gender, Conflict and Subordination Within the Household-Turkish Migrant Marriage and Divorce in Denmark, Journal of Ethnic and Migration Studies 38(7):1119-1136

Mathur,s. Margaret E.G. And Malhotra,A.(2003). Too young to wed: The lives, rights, and health of young married girls, Washington, DC: International Center for Research on women(TCRW).

Parsons, J., J. Edmeades, A. Kes, S. Petroni, M. sexton, and Q.Wodon.(2015), Economic Impacts of Child Marriage: A Review of the Literature. The Review of Faith & International Affairs, 13(3), 12-22.

Segal- Engelchin, D. Huss,E. Massry, N.(2016). The Experience of Early Marriage. Journal of Adolescent Research, 31(6), 725-749.

UNICEF.(2018), Early M arriage: A Harmful practice. A Sttistical Exploration. New York: Strategic Information section , Division of Policy and planning, United Nation Childern’s Fund.