راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبردهای ساخت تمدن سعادتمندانه بر مبنای آراء فارابی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه فلسفه، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
این پژوهش با هدف دستیابی به مولفه‌های تمدن سعادتمندانه در آراء فارابی و دستیابی به الگویی معادل‌سازی شده با عصر حاضر انجام گرفته است. چرا که برای ساخت یک تمدن در شرایط گذار امروز، نیازمند دانش و فرهنگ در بستر نگاه واقع‌بینانه‌ی فلسفی هستیم و ساخت تمدنی جایگزین بدون اتکا به سنت ممکن نیست. یافتن الگویی منعطف و پایدار برای تعالی انسان در بستر جامعه‌ای نیکبخت، آمال نهایی این نگاره است. روش پژوهش بر اساس مطالعه کتابخانه‌ای آثار و آراء فارابی و سپس تحلیل و الگوسازی آن با توجه به مفاهیم و عناصر امروزیست. در نتیجه پژوهش به این مطلب رسیدیم که فارابی به عنوان فیلسوفی تمدن ساز در طرح مدینه‌ی فاضله خود، برای تمدن و فرهنگ، معیاری مبتنی بر دیدگاه ساخت‌گرا، مدل نیازها و دیدگاه اصالت فرد در ضمن جمع ارائه می‌دهد. این شبکه پایدار ساختاری بر اساس سیستم معرفتی، قانونی و فرهنگی خاص اوست که ضمن مرتفع ساختن کلیه نیازهای افراد، به نیاز اساسی او در جهت نیل به سعادت در پرتو کمال اخلاقی پاسخ بنیادین می‌دهد به گونه‌ای که اندیشمندان اجتماعی، سیاسی و فرهنگی می‌توانند با معیار قرار دادن این الگو، راهبردهای علمی و عملی متناسب با شرایط و ویژگی‌های هر جامعه‌ای را طراحی کنند. و در نهایت به این نکته رهنمون شوند که با وجود التقاط و درهم‌تنیدگی فرهنگی در عصر انتقال با الگوی برگرفته از طرح زنده و پویای مدینه فاضله فارابی در ساخت تمدن سعادتمندانه مبتنی بر غایت بشر، می‌توان طرح تمدن جایگزین را ایجاد کرد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Strategies for building a prosperous civilization based on Farabi's views

نویسندگان English

reihaneh davoodikahaki 1
seyedabbas zahabi 2
babak abbasi 2
1 Student of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Law, Political Science and Theology, Tehran University of Science and Research, Iran.
2 Professor of Philosophy, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran
چکیده English

This research has been carried out with the aim of achieving the components of a prosperous civilization in Farabi's opinions and a model equated with the current era. Because in order to build a civilization in today's transitional conditions, we need knowledge in the context of a realistic philosophical view, and it is not possible to build an alternative civilization without relying on tradition. Finding a flexible and stable model for human excellence in the context of a happy society is the ultimate hope of this painting. The research method is the library study of Farabi's opinions and then analyzing and modeling it according to today's concepts. It became clear that in his Utopia plan, Farabi presents a criterion for civilization and culture based on the constructivist view, the model of needs and the view of the originality of the individual as well as the collective. This sustainable network is a structure based on his special knowledge system, which, while satisfying all needs, gives a fundamental answer to the basic human need to achieve happiness in the light of moral perfection, in such a way that social and political thinkers can use this model as a criterion to develop appropriate strategies. design with any society. And finally, be guided to the point that despite the cultural eclecticism in the age of transition with the model taken from Farabi's plan in building a prosperous civilization based on the end of mankind, it is possible to create an alternative civilization plan.

کلیدواژه‌ها English

Civilization
Culture
Ethics
Happiness
Utopia
فهرست منابع
آشوری، داریوش (۱۳۵۷). مفاهیم و تعریف فرهنگ. تهران: رامین.
احسانی، سید آصف (۱۳۹۹). فارابی و مسئله سعادت. دوفصلنامه پرتو خرد، (۱۱)، ۱۳۵-۱۵۴.   
اردستانی، مریم (۱۳۸۰). فارابی، سیاست ارسطو و پولس فارسی. میراث شهاب، (۲۵)، ۱۳۶-۱۴۲.
اطاعت، محمدجواد (۱۳۷۹). اندیشه سیاسی فارابی. اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، (۱۵۹-۱۶۰)، ۱۲۰-۱۲۵.
تورانی، اعلی؛ عمرانیان، نرجس و مرتضوی، ام‌البنین (۱۳۹۱). رابطه سعادت و سیاست از دیدگاه فارابی. آموزه‌های فلسفه اسلامی، (۱۰)، ۱۰۷-‍۱۲۰.
جوادی، محسن (۱۳۸۲). تحلیل و نقد نظریه سعادت فارابی. دوفصلنامه علمی هستی و شناخت، (۵)، ۱۰۱-۱۲۰.
حسنی، محمدباقر (۱۳۸۹). مدینه فاضله در اندیشه سیاسی فارابی و افلاطون. مطالعات تطبیقی قرآن و حدیث، (۸۹)، ۱۰۵-۱۴۲.
خرمشاد، محمدباقر و کیانی، نیما (۱۳۹۱). تمدن اسلامی ـ ایرانی الهام بخش موج سوم بیداری اسلامی. مطالعات انقلاب اسلامی، (۲۸)،۲۷-۵۰.
داوری اردکانی، رضا (۱۳۷۸). نگاهی دیگر به تاریخ فلسفه اسلامی. تهران: مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران.
فارابی، محمد بن محمد (۱۳۴۹). الحروف. محسن مهدی، بیروت: دارالمشرق.
فارابی، محمد بن محمد (۱۳۶۴). فصول منتزعه. نجار فوزی متری، تهران: مکتبه الزهرا.
فارابی، محمد بن محمد (۱۳۷۱). التنبیه علی سبیل السعاده. حققه و قدم جعفر آل یاسین، تهران: حکمت.
فارابی، محمد بن محمد (۱۳۷۴). آراء اهل المدینه الفاضله. علی بو ملحم، بیروت: دار والمکتبه الهلال.
فارابی، محمد بن محمد (۱۹۶۴). السیاسه المدنیه. نجار فوزی متری، بیروت: المطبعه الکائولوکیه.
فارابی، محمد بن محمد (۱۹۹۵). التحصیل السعاده. علی بوملحم، بیروت: دار و المکتبه الهلال.
کاپلستون، فردریک (۱۳۷۵). تاریخ فلسفه یونان و روم. ترجمه سید جلال مجتبوی، تهران: سروش.
کرد فیروز جانی، یارعلی (۱۳۸۹). سعادت انسان و نقش دین در آن از دیدگاه فارابی. فصلنامه تخصصی فلسفه و الهیات نقد و نظر، (۶۰)، ۴۷-۶۰.
محمودی، نورالدین (۱۳۹۱). آرمان‌شهر فارابی، جامعه مطلوب از دیدگاه فارابی و جایگاه تعلیم و تربیت در آن. رشد آموزش علوم اجتماعی، (۵۵)، ۱۶-۲۱.
مقربی، نواب و پورحسن، قاسم (۱۳۹۰). فارابی و راه سعادت (کاووشی در باب اخلاق فضیلت از نگاه فارابی). تهران: مؤسسه بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
مهاجرنیا، محسن (۱۳۸۰). اندیشه سیاسی فارابی. قم: بوستان کتاب قم.
یوسفی راد، مرتضی (۱۳۹۷). اسباب و عوامل سعادت در آرای فاربی، ابن سینا و خواجه نصیرالدین طوسی. فصلنامه سیاست متعالیه، (۶)، ۱۶-۳۶.
دوره 12، شماره 2 - شماره پیاپی 47
تابستان 1402
صفحه 745-770

  • تاریخ دریافت 17 اردیبهشت 1401
  • تاریخ بازنگری 10 دی 1401
  • تاریخ پذیرش 11 دی 1401