راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

فراتحلیل رابطه سرمایه اجتماعی و سلامت اجتماعی: پژوهش های بازه زمانی 1400-1390

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی ـ توسعه، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 کارشناس ارشد برنامه ریزی درسی، گروه برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
مقدمه: سلامت اجتماعی، مفهومی چند بعدی شامل سلامت اجتماع، سلامت جسم، و سلامت روان است؛که متاثر از عوامل گوناگونی از جمله سرمایه اجتماعی است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر فراتحلیل رابطه بین سرمایه اجتماعی و سلامت اجتماعی، جهت برآورد اندازه اثر سرمایه اجتماعی بر سلامت اجتماعی است.
روش: جامعه آماری پژوهش پژوهشهای انجام شده در بازه زمانی 1400-1390 با موضوع سرمایه اجتماعی و سلامت اجتماعی است. 12 پژوهش که دارای ویژگیهای مناسب برای ورود به فراتحلیل بودند، با نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات، ویرایش دوم نرمافزار جامع فراتحلیل مورد استفاده قرار گرفته است. با توجه به ناهمگونی مطالعات، از مدل اثرات تصادفی برای ترکیب نتایج و رسیدن به اندازه اثر استفاده شده است.
یافتهها: اندازه اثر برآورد شده 0.497 و معادل سطح متوسط رو به بالا در نظام تفسیر کوهن در محدوده اطمینان است. نظر به ناهمگونی مطالعات؛ متغیرهای «واحدتحلیل، محدوه جغرافیایی و زمان انجام مطالعات» بهعنوان متغیرهای تعدیلگر وارد تحلیل شدند. نتایج نشان داد اندازه اثر مدل در سطح خرد قویتر از سطح کلان است، و تأثیر پذیری سلامت اجتماعی از سرمایه اجتماعی در شمال کشور بیشتر از سایر مناطق بوده، و تاثیر سرمایه اجتماعی بر سلامت اجتماعی در طول زمان بیشتر شده است.
بحث: بهرهمندی از پارامترهای اساسی سرمایه اجتماعی، و تقویت متغیرهای آن شامل اعتماد اجتماعی، تعهد اجتماعی، مسئولیت اجتماعی و ... از پیش شرطهای اساسی در سلامت اجتماعی افراد و توسعه همه جانبه و پایدار جوامع است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Meta-Analysis of the Relationship between Social Capital and Social Health: Researches in the Period of 2011-2021

نویسندگان English

Akbar Zolfaghari 1
Azadeh Ghayumi 2
1 Assistant Professor of Political Science-Development, Department of Political Science, Faculty of Law and Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran (Corresponding author).
2 M.Sc., Curriculum Planning, Department of Curriculum Planning, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

Introduction: Social health is a multi-dimensional concept that includes community health, physical health, and mental health, which is affected by various factors, including social capital. Therefore, the aim of the current research is to meta-analyze the relationship between social capital and social health, in order to estimate the size of the effect of social capital on social health.
Method: The statistical population of the research is the research conducted in the period of 2011-2021 on the subject of social capital and social health. 12 studies that had suitable characteristics to enter the meta-analysis were selected by purposive sampling. In order to analyze the data, the second edition of comprehensive meta-analysis software has been used. Due to the heterogeneity of the studies, the random effects model was used to combine the results and reach the effect size.
Results: The estimated effect size is 0.497 which is in the medium to high confidence range according to Cohen's interpretation system. Due to the heterogeneity of studies, the variables of "unit of analysis, geographical area and time of studies" were analyzed as a moderating variable. Social capital in the north of the country has been more than other parts of the country, also the results showed that social capital has increased its impact on social health over time.
Discussion: One of the basic preconditions in the social health of individuals in society and, consequently, the all-round growth and development of societies, is to benefit from the basic parameters of social capital.

کلیدواژه‌ها English

Social Capital
Social Health
Meta-Analysis
Effect Size
Community Development
 
فهرست منابع
ابراهیم‌پور، داود؛ پورجبلی، ربابه و رمضانی‌ممقانی، روح‌انگیز (۱۳۹۱)‏. بررسی رابطه عوامل اجتماعی- اقتصادی با سلامت اجتماعی دبیران مقطع راهنمایی و متوسطه شهرستان‏. مطالعات جامعه شناسی، 5(14)، 47-67.
ابراهیمی، ‌پژمان؛ حسنی‌درمیان، ‌غلامرضا و افشانی، ‌علیرضا‏ (۱۳۹۷)‏. رابطه سرمایه اجتماعی با ارتقای سلامت شهروندان شهر مشهد‏. مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان، 49(13)، 7-34.
افشانی، ‌سید‌علیرضا و شیری‌‌محمدآباد، ‌حمیده (۱۳۹۶)‏. نقش سرمایه اجتماعی در ارتقای سلامت اجتماعی زنان شهر یزد‏. پژوهش‌نامه زنان، 22(8)، 1-20.
امینی‌رارانی، ‌مصطفی؛ موسوی، ‌میرطاهر و رفیعی، ‌حسن‏ (۱۳۹۰)‏. رابطه سرمایه اجتماعی با سلامت اجتماعی در ایران‏. رفاه اجتماعی، 42(11)، 203-228.
پاتنام، رابرت؛ کلمن، جیمزسمیوئل؛ افه، کلاوس؛ بوردیو، پیر؛ فوکویاما، فرانسیس؛ پورتس، آلهاندرو و ولکاک، مایکل (۱۳۸۹)‏. سرمایه اجتماعی: اعتماد، دموکراسی و توسعه. ترجمه افشین خاکباز و حسن پویان، مصحح کیان تاج‌بخش، تهران: شیرازه.
پاتنام، روبرت (۱۳۹۲)‏. دموکراسی و سنت‌های مدنی (سرمایه اجتماعی و سنت‌های مدنی در ایتالیای مدرن). ترجمه محمدتقی دلفروز، تهران: جامعه‌شناسان.
پارک، جان‌اورت (۱۳۹۰)‏. درسنامه پزشکی پیشگیری و اجتماعی: کلیات خدمات بهداشتی (بخش نخست)‏. ترجمه حسین شجاعی‌تهرانی، تهران: سماط.
توکل، ‌محمد (۱۳۹۳)‏. سلامت اجتماعی: ابعاد، محورها و شاخص‌ها در مطالعات جهانی و ایرانی‏. اخلاق زیستی، 14(4)، 115-136.
حاتمی، پریسا (۱۳۸۹)‏. بررسی عوامل موثر بر سلامت اجتماعی دانشجو یان با تأکید بر شبکه‌های اجتماعی. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
خامه‌چی، حامد و رنگریز، حسن (۱۳۹۸)‏. فراتحلیل پیامدهای سرمایه اجتماعی‏. مدیریت سرمایه اجتماعی، 6(4)، 603-624.
راد، فیروز؛ محمدزاده، فاطمه و محمدزاده، حمیده (۱۳۹۵)‏. دین و سلامت اجتماعی: بررسی رابطه دین‌داری با سلامت اجتماعی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه پیام نور مرند)‏. علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، 12(2)، 137-168.
زکی، محمدعلی و خشوعی، مریم‌السادات (۱۳۹۲)‏. سلامت اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن در بین شهروندان شهر اصفهان‏. مطالعات جامعه‌شناختی شهری، 3(8)، 79-108.
زنجانی‌زاده، هما؛ صالح‌آبادی، ابراهیم و جعفریان یزدی، ندا (۱۳۹۴)‏. بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر خشونت خانگی علیه زنان در مشهد‏. توسعه اجتماعی، 9(2)، 7-46.
سام آرام، عزت‌الله (۱۳۸۸). بررسی رابطه سلامت اجتماعی و امنیت اجتماعی با تأکید بر رهیافت پلیس جامعه محور. فصلنامه انتظام اجتماعی، 1(1).
سخایی، ایوب (۱۳۹۷)‏. تبیین جامعه‌شناختی سلامت اجتماعی در بین شهروندان شهر کاشان. (پایان‌نامه دکتری مسائل اجتماعی ایران). دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
‏‫سمیعی، مرسده؛ رفیعی، حسن؛ امینی رارانی، مصطفی و اکبریان، مهدی (۱۳۸۹)‏. سلامت اجتماعی ایران: از تعریف اجماع‌مدار تا شاخص شواهدمدار‏. مسائل اجتماعی ایران (دانشگاه خوارزمی)، 1(2)، 31-51. بازیابی از SID.
شربتیان، محمدحسن‏ (۱۳۹۴)‏. سنجش میزان بهره‌مندی از شاخص‌های سلامت اجتماعی جوانان 18 تا 30 ساله شهر قائن و عوامل مؤثر بر آن. تـهران: دانشگاه پیام نور.
شربتیان، ‌محمد‌حسن (۱۳۹۱)‏. تأملی بر پیوند معنایی مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی و میزان بهره‌مندی از سلامت اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه پیام نور مشهد‏. مطالعات جامعه‌شناختی، 5(2)، 149-174.
‏‫شربتیان، محمدحسن و امینی، نفیسه (۱۳۹۶)‏. تحلیل جامعه‌شناختی رابطه سرمایه اجتماعی با سلامت اجتماعی زنان (مورد مطالعه: زنان منطقه چهار شهری تهران)‏. برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 9(30)، 105-141.
صبوری، سمیه (۱۳۹۰)‏. بررسی میزان سلامت اجتماعی در بین کارمندان آموزش و پرورش منطقه 11 شهر تهران. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه پیام نور، تـهران، ایران.
عبدالله تبار، هادی؛ کلدی، علیرضا؛ محققی کمال، سید حسین؛ فروزان، آمنه و صالحی، مسعود. (۱۳۸۷). بررسی سلامت اجتماعی دانشجویان. رفاه اجتماعی، سال هشتم، (30-31)، 171-189.
فقهی فرهمند، ناصر و زنجانی، سعید (۱۳۹۰)‏. بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و سلامت اجتماعی با امنیت خانواده‏. مطالعات جامعه‌شناسی، 4(10)، 99-112.
کاظمی، سعید و ملکان، عمران (۱۳۹۵)‏. سرمایه اجتماعی و نقش آن در سازمان‏. در دومین همایش ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران.
کرراهی‌مقدم، ‌سیروس (۱۳۸۵)‏. سرمایه اجتماعی و تندرستی‏. اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، 225-226(20)، 228-231.
مطلبی، ‌منیژه؛ حیدرآبادی، ‌ابوالقاسم؛ رحمانی‌فیروزجاه، ‌علی و عباسی‌اسفجیر، ‌علی‌اصغر (۱۳۹۹)‏. بررسی جامعه‌شناختی رابطه بین سرمایه اجتماعی و سلامت اجتماعی (مطالعه موردی دانش‌آموزان منطقه پنج تهران)‏. مطالعات جامعه‌شناسی، 47(13)، 59-70.
نامور، اکبر (۱۳۸۸)‏. تحلیل جامعه شناختی بیماری قلبی و عروقی: مطالعه موردی شهر بوشهر. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه تربیت مدرس، تـهران، ایران.
نیازی، ‌محسن؛ حسینی‌زاده‌آرانی، ‌سید‌سعید؛ سخایی، ‌ایوب و امام‌علیزاده، ‌حسین (۱۳۹۵)‏. فراتحلیل مطالعات و تحقیقات سرمایه اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی‏. انتظام اجتماعی، 17(8)، 1-34.
نیازی، محسن؛ یعقوبی، داریوش؛ سخایی، ایوب و حسینی‌زاده آرانی، سیدسعید (۱۳۹۷)‏. فراتحلیل تأثیر سرمایه اجتماعی بر سلامت روان‏. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 6(4)، 141-176.
نیک‌ورز، طیبه و یزدان‌پناه، لیلا (۱۳۹۴)‏. رابطه عوامل اجتماعی با سلامت اجتماعی دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان‏. جامعه‌شناسی کاربردی، 26(3)، 99-116.
هزار‌جریبی، ‌جعفر و مهری، ‌اسدالله (۱۳۹۱)‏. تحلیل رابطه سرمایه اجتماعی و سلامت روانی و اجتماعی‏. علوم اجتماعی(دانشگاه علامه طباطبائی)، 59(0)، 41-88.
همتی، ‌الهام؛ مهدوی، ‌محمدصادق و بقایی‌سرابی، ‌علی (۱۳۹۲)‏. تأثیر حمایت اجتماعی بر سلامت اجتماعی زنان سرپرست خانوار شهر رودهن‏. پژوهش اجتماعی، 18(6)، 45-61.
همتی‌راد؛ فرزانه؛ کشاورز، امراله و مؤمنی (۱۳۹۷)‏. رابطه سرمایه اجتماعی با سلامت اجتماعی در دانش‌آموزان متوسطه دوم‏. فصلنامه مددکاری اجتماعی، 7(2)، 7-14.
یحیی‌زاده، حسین و رمضانی، محمود (۱۳۹۳)‏. سلامت اجتماعی و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن مطالعه موردی: زنان سرپرست‌خانوار شهر قروه‏. برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 5(16)، 68-102.
 
Bergman, Nicole UH (2007). Understanding space, place and leisure of women over 85 living in the community.
Bourdieu, P. (1986). The Forms of Capital, in JG Richardson (ed.) Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education. NY: Greenwood.
Campbell, Catherine; Wood, Rachel & Kelly, Moira (1999). Social capital and health. Health Education Authority.
Carrillo Álvarez, Elena & Riera Romaní, Jordi (2017). Measuring social capital: further insights. Gaceta sanitaria, (31), 57-61.
Coleman, James S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American journal of sociology, (94), S95-S120
Ferlander, Sara (2007). The importance of different forms of social capital for health. Acta sociologica, 50(2), 115-128.
Fukuyama, Francis (2000). Social capital and civil society. Available at SSRN 879582.
Fukuyama, Francis (2002). Social capital and development. SAIS Review (1989-2003), 22(1), 23-37.
Gilbert, Keon L.; Quinn, Sandra C.; Goodman, Robert M.; Butler, James & Wallace, John (2013). A meta-analysis of social capital and health: a case for needed research. Journal of health psychology, 18(11), 1385-1399.
Josten, Stefan Dietrich (2004). Social capital, inequality, and economic growth. Journal of Institutional and Theoretical Economics (JITE)/Zeitschrift Für Die Gesamte Staatswissenschaft, 663-680.
Kawachi, Ichiro; Subramanian, Sankaran Venkata & Kim, Daniel (2008). Social capital and health. In Social capital and health, (1-26). Springer.
Keyes, Corey LM. & Shapiro, Adam D. (2004). Social well-being in the United States: A descriptive epidemiology. How healthy are we, 15(3), 350-72.
Larson, James S. (1993). The measurement of social well-being. Social indicators research, 28(3), 285-296.
Larson, James S. (1996). The World Health Organization’s definition of health: Social versus spiritual health. Social indicators research, 38(2), 181-192.
Pope, Jeanette  (2003). Social capital and social capital indicators: A reading list. Public Health Information Development Unit [for the] Commonwealth Department...
Portes, Alejandro (1998). Social capital: Its origins and applications in modern sociology. Annual review of sociology, 24(1), 1-24.
Putnam, Robert D (1994). Social capital and public affairs. Bulletin of the American Academy of Arts and Sciences, 5-19.
Putnam, Robert (2001). Social capital: Measurement and consequences. Canadian journal of policy research, 2(1), 41-51.
Schnur, Olaf (2005). Exploring Social Capital As An Urban Neighbourhood Resource: Empirical Findings And Strategic Conclusions Of A Case Study In Berlin‐Moabit. Tijdschrift voor economische en Sociale Geografie, 96(5), 488-505.
Turner, Jonathan H. & Turner, Peter R. (1978). The structure of sociological theory. Dorsey Press Homewood, IL.
Wilkinson, Richard G. (2020). Income inequality, social cohesion, and health: clarifying the theory-a reply to Muntaner and Lynch. In The Political Economy of Social Inequalities (347-365). Routledge.
Xue, Xindong; Reed, W. Robert & Menclova, Andrea (2020). Social capital and health: A meta-analysis. Journal of Health Economics, (72), 102317.
دوره 12، شماره 2 - شماره پیاپی 47
تابستان 1402
صفحه 423-454

  • تاریخ دریافت 22 اردیبهشت 1401
  • تاریخ بازنگری 12 دی 1401
  • تاریخ پذیرش 12 دی 1401