راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

شناسایی نقش برنامه‌های تلویزیون در توسعه فرهنگی شهروندان تهرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی ارتباطات، گروه ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 عضو هیئت علمی گروه ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
3 عضو هیئت علمی گروه ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی نقش برنامه‌های تلویزیون در توسعه فرهنگی شهروندان تهرانی و اجرا شده است. این پژوهش از نوع کاربردی و آمیخته (کیفی-کمی) است. جامعه آماری پژوهش را در بخش کیفی 30 نفر از نخبگان حوزه رسانه و فرهنگ تشکیل دادند که با استفاده از نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. همچنین در بخش بررسی های آماری از نظرات 384 نفر از شهروندان تهرانی بالای 18 سال بهره گرفته شد. جهت جمع اوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد که روایی آن با استفاده از روایی صوری و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ موردتایید قرار گرفت. در این تحقیق 9 شاخص از طریق روش کیفی استخراج شد که عبارتند از: نگرش، گرایش، منش، مصرف فرهنگی، امنیت شخصی شهروندان، فراورده، ارتباطات، دستاورد و نیروی انسانی. جهت تجزیه و تحلیل و رتبه بندی عوامل شناسایی شده از تکنیک AHP استفاده شد. بر اساس نتایج حاصله، در ساخت برنامه‌های تلویزیونی برای ارتقای توسعه فرهنگی، منش‌ها دارای بیشترین تأثیر، فعالیت‌های فرهنگی و فراورده‌ها در اولویت دوم، نگرش در اولویت سوم، ابزارهای ارتباطی در اولویت چهارم، ارتقای نیروی انسانی در اولویت پنجم و گرایش‌ها در اولویت آخر قرار گرفتند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Identifying the role of radio and television programs in the cultural development of Tehran citizens

نویسندگان English

zohreh rahdar 1
Somayeh Tajik Esmaeili 2
mandana saneie 3
1 Doctoral student in Communication, Department of Social Communication, Faculty of Humanities, Tehran East Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Faculty member of Social Communication Department, Islamic Azad University, East Tehran Branch, Tehran, Iran (Corresponding author).
3 Faculty member of Social Communication Department, Islamic Azad University, East Tehran Branch, Tehran, Iran.
چکیده English

Abstract
The aim of this study was to identify the role of television programs in the cultural development of Tehran citizens. This research is of applied type as well as mixed (qualitative-quantitative). The statistical population of the study consisted of 30 elites in the field of media and culture who were selected using snowball sampling. Also, in the statistical surveys section, the opinions of 384 Tehran citizens over 18 years of age were used. A researcher-made questionnaire was used to collect information, the validity of which was confirmed by face validity and its reliability was confirmed by using Cronbach's alpha coefficient. In this research, 9 indicators were extracted through qualitative methods, which are: attitude, orientation, character, cultural consumption, personal security of citizens, product, communication, achievement and manpower. AHP technique was used to analyze and rank the identified factors. Based on the results, in making TV programs to promote cultural development, the most influential sources, cultural activities and products in the second priority, attitude in the third priority, communication tools in the fourth priority, human resources promotion in the fifth priority and trends in the last priority they got.

کلیدواژه‌ها English

Keywords: culture
cultural development
attitude
mass media
television
فهرست منابع
آقاجانی، نفیسه (1395). بررسی نقش و جایگاه رسانه تلویزیون در تحقق اهداف توسعه فرهنگی کشور. سومین همایش بین‌المللی مدیریت رسانه، اسلامشهر.
ازکیا، مصطفی و غفاری، غلامرضا (1384). جامعه‌شناسی توسعه تهران. تهران: کیهان.
از مجموعه فرهنگ و توسعه یونسکو (1397). بعد فرهنگی توسعه به سوی رهیافتی عملی. ترجمه صلاح‌الدین ﻣﺤﻼﺗﻲ، تهران: اﻧﺘﺸﺎرات داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﻴﺪ ﺑﻬﺸﺘﻲ.
الیاسی، حمید (1368). واقعیت‌های توسعه‌نیافتگی. تهران: سهامی انتشار.
امیرانتخابی، شهرود؛ صالحی امیری، سیدرضا؛ سلطانی‌فر، محمد و رضایی، علی‌اکبر (1394). ارائه الگویی جهت سیاست‌گذاری فرهنگی رسانه‌ها در ایران. راهبرد اجتماعی فرهنگی، سال پنجم، (17)، 113-129.
بهزادی، کامران؛ امام قلی‌زاده، سعید و رضوی، حمیدرضا (1400). شناسایی‌ مؤلفه‌های توسعه فرهنگی یک مطالعه کیفی پیرامون مراکز فرهنگی با رویکرد تجزیه‌وتحلیل سلسله‌مراتبی. نشریه مطالعات هنر اسلامی، 18(44)، 91-101.
پژوهنده، محمدحسین (1380). توسعه فرهنگی و فرهنگ توسعه در اسلام. پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، 7(2)
پورمحمد، محمدحسین؛ رحمان‌زاده، سیدعلی و کاوسی، اسماعیل (1398). نقش رسانه ملی در توسعه شهر خلاق. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 11(2)، 157-166.
پناهی، محمدحسین (1394). توسعه فرهنگی ضرورت توسعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی. فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، (22)، 1-23.
توسلی، غلامعباس (1373). جامعیت مفهوم توسعه. مجموعه مقاله‌های سمینار جامعه شناسی و توسعه. تهران: سمت.
خجسته باقرزاده، حسن (1398). شناسایی عوامل کلیدی رسانه‌ای در سیاست‌گذاری برای رادیو ـ تلویزیون ایران. فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، (4)، 137-109.
خواجه‌نوری، نسترن و زادفرج، زهرا (1401). بررسی نقش صداو‌سیما در انتشار تنوع فرهنگی (با تأکید بر توسعه مشارکتی). فصلنامه رهپویه ارتباطات و فرهنگ. 1(3)، 33-45.
رحمان‌زاده، سید علی و غفاری معین، زهرا (1390). بررسی نقش رسانه ملی در توسعه ارتباطات بین‌فرهنگی در میان اقوام ایرانی از دیدگاه صاحب‌نظران. فصلنامه مطالعات رسانه‌ای. 6(2)، 241-275.
رضایی، مصطفی؛ بنی‌هاشمی، سیدمحسن و علیشیری، بهرام (1400). ارائه الگوی مطلوب مدیریت ارتباط رسانه ملی با اقوام ایرانی. مطالعات رسانه‌ای، 16(52)،43-67 .
زعفریان، رضا؛ خرمی، زهرا و الیاسی قنبر، محمدی (1390). شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های نقش تلویزیون در توسعه فرهنگ کارآفرینی. فصلنامه مطالعات بین‌رشته‌ای در رسانه و فرهنگ. 1(2)، 67-86.
سام بند، میثم؛ صالحی صدقیانی، جمشید و قایدی، محمدرضا (1398). نقش تلویزیون درتوسعه توانمندسازی فردی. مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه، (5)، 11-36.
شاوردی، تهمینه؛ خضری، زهرا و قاسمی، عاصمه (1400). تأثیر رسانه‌های جمعی در بازنمایی انتقال ارزش‌های فرهنگی اجتماعی زنان. مطالعات فرهنگی اجتماعی حوزه، 5(10)، 5-26.
شریعتی، شهروز و سلیمانی‌پور، زهرا (1394). تضمن‌های بنیادین الگوی اثربخش اسلامی و ایرانی پیشرفت. فصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی. 3(6)، 49-72.
عزیزی، حسن؛ شفیعی، اسماعیل و گلشنی، علیرضا (1397). تحقق توسعه سیاسی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. دوفصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ـ ایرانی، سال ششم، (11)، 157-183.
فرهنگی، علی‌اکبر (1388). ارتباطات انسانی. تهران: دانشگاه آزاد.
فیلیپ اسمیت، دانیل (1387). درآمدی بر نظریه فرهنگی. ترجمه پویان، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
قاضیان، حسین (1378). تحولات ساختاری در بازار کالاهای فرهنگی. رسانه، (39).
قاضیان، حسین (1382). بن‌بست سیاست فرهنگی در ایران امروز. تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
گراوند، مجتبی و فرهاد، پروانه (1395). توسعه فرهنگی و بررسی ویژگی دیدگاه امام خمینی (رحمت‌الله‌علیه). پژوهشنامه متین، 20(78)، 127-145.
گرجی‌بند‌پی، پریسا (1391). توسعه فرهنگی در برنامه‌های کودک سیما. دوفصلنامه تفکر و کودک، 3(6).
مرزبان، اسماعیل؛ قدمی، محسن؛ صالحی امیری، سیدرضا و طلوعی، عباس (1400). تبیین فرایندهاى اصلى مدیریت استراتژیک متعادل در رسانه ملی. مدیریت فرهنگی، 15(52)، 125-144.
مظفر، حسین؛ رضائیان، مهدی؛ حاجی پروانه و الهام‌بخش، مجید (1398). طراحی مدل سیاست‌گذاری فرهنگی رسانه ملی. فصلنامه علمی مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 3(12)، 75-108.
مکوایل، دنیس (1388). درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعیت. ترجمه پرویز اجلالی، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه.
نایبی، هوشنگ و آغاز، محمدحسن ( 1388). فرهنگ، رسانه و نقش سیاست‌های رسانه‌ای در توسعه فرهنگی کشور. ماهنامه مهندسی فرهنگی، سال سوم، (31 و32)، 41-52.
نجف‌بیگی، رضا و عزیزآبادی فراهانی، فاطمه (1387). طراحی مدل اندازه‌گیری تأثیر رسانه ملی در توسعه فرهنگی. مجله مدیریت فرهنگی، (2)، 1-22.
وثوق، منصور؛ آرام، هاشم و سلمانی، گودرزی (1391). بررسی موانع ساختاری در جهت شکل‌گیری و ارتقاء توسعه فرهنگی در ایران؛ چالش‌ها و راهکارها. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال چهارم، (3)، 81-96.
وینر، مایرو (1388). مشارکت سیاسی، بحران فرایند سیاسی. ترجمه غلامرضـا خواجـه سـروی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
یسری، مهدی؛ فکوهی، ناصر و صالحی امیری، سید رضا (1397). ارائه الگوی مدیریت توسعه فرهنگی کلانشهر. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 10(4)، 51-62.
 
Vera Sigre-Leirós (2020). Binge-watching in times of COVID-19: A longitudinal examination of changes in affect and TV series consumption patterns during lockdown.February 2023Psychology of Popular Media, 12(2),173-185.
Fayziyeva, F. H. (2021). The Role of Television in the Uzbek Culture.
Gebru Kahsay Kiflu; Adem Chanie Ali & Hagos Nigussie (2022). Media and public sphere in Ethiopia: Mediated deliberations in public and commercial television programs. (n.d.).
Gerbner, G.; Gross, L.; Morgan, M. & Signorielli, N. (1994). Growing up with television: The cultivation perspective. In J. Bryant & D. Zillmann (Eds.), Media effects: Advances in theory and research (pp. 17-41). Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
Hutchison, D. (1999). Media policy. black well.
Kankala, E. (2011). Culture in development cooperation, Publications of the Ministry on Education and Culture. Helsinki.
Karyn Riddle, Nicole Martins. (2021). A Content Analysis of American Primetime Television: A 20-Year Update of the National Television Violence Studies.
Katz, G. T. (2010). Voracious Cultural Consumption: The Intertwining of Gender and Social Status. Time and Society, (19).
Kiflu, Gebru Kahsay; Adem Chanie Ali & Hagos Nigussie, (2022). Media and public sphere in Ethiopia: Mediated deliberations in public and commercial television programs. (n.d.).
Liao, LL. Chang, LC. Lee, CK. et al. (2020). The Effects of a Television Drama-Based Media Literacy Initiative on Taiwanese Adolescents. Gender Role Attitudes, 219-231.
Mahkamovich, M. I. (2022). The Role of the Media in Preventing Ideological Threats in the Republic of Uzbekistan.
Onyenankeya, a. S. (2022). Community radio acceptance in rural Africa:. The nexus of language and cultural affinity.
Zichen He, Danian Li. (2021). Application of Big Data Technology in the Development of Network Radio and Television Station.
دوره 12، شماره 2 - شماره پیاپی 47
تابستان 1402
صفحه 673-714

  • تاریخ دریافت 25 مرداد 1401
  • تاریخ بازنگری 13 دی 1401
  • تاریخ پذیرش 13 دی 1401