راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

تحلیلی از وضعیت کارکردی مؤسسه های پژوهشی خصوصی در ایران و ارائه پیشنهادات سیاستی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه ارزیابی سیاست ها و پایش علم، فناوری و نوآوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 واحد معاونت پژوهشی و فناوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران.
چکیده
مؤسسه‌های پژوهشی به عنوان یکی از اجزای نظام ملی نوآوری و از ارکان نظام پژوهش در هر کشور بخصوص در کشورهای در حال توسعه هستند که نقش واسط بین دانشگاه، صنعت و دولت را ایفا کرده و بدون تمرکز و مدیریت کارآمد بر این مؤسسات، نظام پژوهشی موفق و توسعه‌یافته‌ دور از ذهن خواهد بود. در ایران مؤسسات پژوهشی مختلفی به لحاظ وایستگی سازمانی در نظام ملی نوآوری ایفای نقش می‌کنند که به‌رغم نرخ افزایشی ِشکل‌گیری مؤسسات، پیرامون کارکردهای آنها ابهاماتی وجود دارد که می‌توان بخش زیادی از آن را ناشی از موانع و چالش‌های پیشروی آنها قلمداد کرد. در این میان با توجه به ابلاغ سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و تأکید بر بحث کاهش حجم و اندازة دولت و در مقابل آن گسترش سهم بخش غیردولتی و خصوصی به عنوان یک سیاست محوری، توجه به تحول مراکز تحقیقاتی خصوصی کشور ضروری است. در این پژوهش، ضمن تأکید بر ویژگی‌های بارز و مشترک مؤسسات پژوهشی، وضعیت مؤسسه-های پژوهشی خصوصی از ابعاد مختلف همچون وضعیت مجوز تأسیس، توزیع جغرافیایی و ساختاری و نیز حوزه فعالیت و غیره مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و در راستای رفع چالش‌های موجود پیشنهادات سیاستی ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

An analysis of the functional status of private research institutes in Iran.

نویسندگان English

Elmira Janavi 1
Sajedeh Abdi 2
1 Assistant Professor; Policy Evaluation and STI Monitoring Department, National Research Institute for Science Policy (NRISP), Tehran, Iran (Corresponding author).
2 Deputy of Research and Technology Department, National Research Institute for Science Policy (NRISP), Tehran, Iran.
چکیده English

An analysis of the functional status of private research institutes in Iran
Abstract
In Iran, in terms of organizational affiliation, various research institutions play a role in the national innovation system, and despite the increasing rate of formation of institutions, there are ambiguities surrounding their functions, which can be attributed to the obstacles and challenges of their progress. considered in this research, while emphasizing the distinct and common features of research institutions, the status of private research institutions has been investigated and analyzed from various dimensions such as the status of establishment license, geographical and structural distribution, as well as the field of activity, etc. This research is a type of applied research that studies and examines private research institutes with a descriptive-analytical approach. The applied research tool consists of dimensions and evaluation indicators of these institutions. Considering the necessity of correct orientation of research institutions in the chain of wealth creation and influencing the country's economy, it seems that one of the most important actions is to define the organizational structure and subsequently the organization that supports the expected functions of these institutions.

کلیدواژه‌ها English

Private research institutes
research centers
challenges of research institutes
research and development
Iran
فهرست منابع
خیاطیان، محمدصادق و سلامی، سیدرضا (1391). تبیین موانع استفاده بهینه از ظرفیت مؤسسه‌های پژوهشی خصوصی در ایران. بهبود مدیریت، 6(4)، 57-75.
دفتر برنامه­ریزی و سیاست‌گذاری امور پژوهشی، وزارت علوم تحقیقات و فناوری (1400). دسترسی در: https://rppc.msrt.ir/fa/download/category/445 B2n.ir/u34532
رحمانی، مژده (1383). ارزیابی عملکرد مؤسسه‌های پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری سال 1383. رهیافت، 16(38)، 51-57.
رحمانی، مژده و سلطانی، بهزاد (1384). خودارزیابی مؤسسه‌های پژوهشی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. رهیافت، 15(35)، 83-93.
رضایی، ندا و زمانی، اصغر (1396). ارزیابی درونیِ گروه‌های پژوهشی مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی. نامه آموزش عالی، 10(40)، 125-165.
ساجدی‌نژاد، آرمان؛ حسن نایبی، عرفان و گنجی، احمد (1399). مدل تلفیقی کارت امتیازی متوازن بهبودیافته و روش دیماتل برای ارزیابی عملکرد پژوهشگاه‌ها و مراکز پژوهشی. رهیافت، 30(78)، 19-36.
کاظمی، حمید؛ باقری، فرنوش و نصری نصرآبادی، شهره (1395). ارزیابی عملکرد مراکز تحقیقاتی با استفاده از رویکرد مدل‌ تعالی سازمانی؛ مطالعه موردی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور. سیاست علم و فناوری، 9(3)، 77-93.
مؤسسه پژوهشی عرش کاوش (1392). آمایش مؤسسه‌های پژوهشی کشور. طرح پژوهشی، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
نخعی کهن، مهدی و معینی، علی (1397). تحلیل نیازمندی‌های سامانه پشتیبان تصمیم هوشمند با استفاده از مدل فرایند غیرخطی تکراری بهبودیافته برای کمک به ارزیابی عملکرد مؤسسه‌های پژوهشی. مدیریت اطلاعات، 4(1)، 121-155.
نصری، شهره (1401). بررسی چالش‌های مؤسسه‌های پژوهشی دولتی در ایران با نگاهی تاریخی به شرایط نهادی توسعه آنها: یک مطالعه پدیدارشناسانه. بهبود مدیریت، 16(3)، 33-59.
یزدی صمدی، بهمن و‌ اشکان، سیدمحمد (1388). ارزیابی مؤسسات و مراکز تحقیقاتی کشاورزی و منابع طبیعی جمهوری اسلامی ایران از نظر طرح‌های پژهشی، آثار علمی، اختراعات و اکتشافات. به‌نژادی نهال و بذر، 25(3)، 485-504.
 
Gao W. & Li X. (2019). Building presence in an online shopping website: the role of website quality, Behaviour & Information Technology, 38(1), 28-41. DOI: 10.1080/0144929X.2018.1509127
Gibson, E. & Daim, T. U. (2016, September). A measurement system for science and engineering research center performance evaluation. In 2016 Portland International Conference on Management of Engineering and Technology (PICMET) (pp. 2782-2792). IEEE
OECD (2011). Public Research Institutions: Mapping Sector Trends, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/9789264119505-en.
OECD (2015). Frascati Manual 2015: Guidelines for Collecting and Reporting Data on Research and Experimental Development, The Measurement of Scientific, Technological and Innovation Activities, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/9789264239012-en.
Schapper, C. C.; Dwyer, T.; Tregear, G. W.; Aitken, M. & Clay, M. A. (2012). Research performance evaluation: the experience of an independent medical research institute. Australian Health Review, 36(2), 218-223.
UNCTAD (2005). Science,Technology and Innovation Policy Review: The Islamic Republic of Iran, United Nations Conference on Trade and Development.
Yoon, D. (2017). The Research Evaluation Model for the Local Organization of the National Research Institute. Academy of Strategic Management Journal, 16(3), 1-15.
Ватаманюк, О. Островерх, П. & Саловський, О. (2021). Basic institutions and economic development in central-and eastern-european post-communist countries. Financial and credit activity problems of theory and practice, 5(40), 524-534.

  • تاریخ دریافت 02 خرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 07 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 10 تیر 1402