چالش‌ها و الزامات سیاست لغو روادید در راستای توسعه گردشگری جمهوری اسلامی ایران

اسکندری, امیرحسین; طلایی شکری, شهاب; شفیعا, سعید

doi:10.22034/scs.2024.440647.1540

چالش‌ها و الزامات سیاست لغو روادید در راستای توسعه گردشگری جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

امیرحسین اسکندری ¹

شهاب طلایی شکری ²

سعید شفیعا ³

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

² استادیار گروه فرهنگ و حکمرانی، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران.

³ مدیر گروه ورزش، میراث فرهنگی و گردشگری دفتر مطالعات فرهنگ و آموزش، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران.

10.22034/scs.2024.440647.1540

چکیده

لغو روادید یکی از سیاست‌های تشویقی برای جذب گردشگر ورودی است که البته نبایستی به‌عنوان تنها سیاست مدنظر کشورها قرار گیرد. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت و چالش‌های لغو روادید جمهوری اسلامی ایران با کشورهای دیگر و تأثیر آن بر گردشگری ورودی از طریق روش‌شناسی کیفی، انجام مصاحبه با روش گلوله برفی و تأیید یافته‌ها از طریق روش دلفی صورت گرفت که روایی و پایایی پژوهش نیز از این مسیر حاصل شد. نوآوری مقاله حاضر دستیابی به علل عدم موفقیت سیاست لغو روادید در توسعه گردشگری جمهوری اسلامی ایران است که از شش مشکل عمده شامل کاستی‌ها در حمایت از سیاست لغو روادید، جهت‌گیری نادرست سیاست لغو روادید، فقدان نگاشت نهادی، عدم هماهنگی بین‌بخشی، فقدان نگاه فرابخشی و عدم توجه به مسائل بین‌المللی ناشی می‌شود. نادیده‌گرفتن ملاحظات سیاسی و امنیتی، ضرورت ارتقای زیرساخت‌ها (خصوصاً زیرساخت‌های امنیتی)، محدودیت‌های بین‌المللی به‌واسطه تحریم‌های نامشروع آمریکا، عدم تسهیل‌گری کافی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، فقدان قانون یا مصوبه برای رفع تعارض‌های بین‌دستگاهی، ضعف در ارائه خدمات بیمه، لغو روادید یک‌طرفه، آمار و ارقام نادرست و ضعیف و ضعف در زیرساخت‌های رفاهی به‌عنوان مسائل این حوزه، ذیل مشکلات فوق شناسایی شد؛ لذا پیشنهاد می‌شود تا از ظرفیت شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری برای تهیه نگاشت نهادی و تقسیم کار بین‌دستگاهی این حوزه استفاده شود، تقویت زیرساخت‌ها مدنظر قرار گیرد، بخش خصوصی در فرایندهای مذکور دخیل شود و به پنج دسته از کشورهای عضو اکو، جهان عرب، بریکس، آمریکای لاتین و حوزه آسه‌آن به‌منظور برقراری تفاهم‌نامه‌های لغو روادید توجه گردد.

کلیدواژه‌ها

توسعه گردشگری

لغو روادید

سیاست‌گذاری

جمهوری اسلامی ایران

عنوان مقاله English

Challenges and requirements of Visa openness policy in tourism development of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

AmirHosein Eskandari ¹

shahab talaie shokri ²

saeed shafia ³

¹ MA student of Islamic Studies, Culture and Communication, Imam Sadiq University (AS), Tehran, Iran (Corresponding author).

² Assistant Professor, Department of Culture and Governance, Faculty of Islamic Studies, Culture and Communication, Imam Sadegh University (AS), Tehran, Iran.

³ Director of Sports, Cultural Heritage and Tourism Department, Culture and Education Studies Office, Islamic Council Research Center, Tehran, Iran.

چکیده English

Visa openness is one of the incentive policies to attract incoming tourists, which of course should not be the only policy considered by countries. This research aimed to investigate the situation and challenges of canceling visas of the Islamic Republic of Iran with other countries and its effect on inbound tourism through qualitative methodology, conducting interviews with the snowball method and verifying the findings through the Delphi method, which confirmed the validity and reliability of the research. The innovation of this article is finding the reasons for the failure of the visa cancellation policy in the development of tourism in the Islamic Republic of Iran, which is one of the six major problems, including deficiencies in supporting the Visa openness policy, incorrect orientation of the Visa openness policy, lack of institutional mapping, lack of inter-sectoral coordination, lack of cross-sectoral perspective and lack of attention to international issues. Ignoring political and security considerations, the need to improve infrastructure (especially security infrastructure), international restrictions due to illegitimate US sanctions, lack of sufficient facilitation by the Ministry of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts, lack of law or resolution to resolve inter-institutional conflicts, weakness in providing insurance services, cancellation One-way visas, incorrect and weak statistics, and weakness in welfare infrastructure were identified as the problems under these problems. Therefore, it is suggested to use the capacity of the Supreme Council of Cultural Heritage and Tourism to prepare the institutional mapping of the division of work between institutions in this area, to consider strengthening the infrastructure, to involve the private sector in the aforementioned processes, and to divide the world into five categories of ECO member countries, .Arabic countries, BRICS, Latin America and ASEAN should be noted.

کلیدواژه‌ها English

Tourism development

Visa openness

Policy making

Islamic Republic of Iran

فهرست منابع

آقابخشی، علی‌اکبر و افشاری راد، مینو (1386). فرهنگ علوم سیاسی. تهران: چاپار.

ازکیا، مصطفی؛ احمدرش، رشید و پارتازیان، کامبیز (1396). روش‌های تحقیق کیفی از نظریه تا عمل. تهران: انتشارات کیهان.

استراوس، آنسلم وکوربین، جولیت (1384). اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی؛ روشها و شیوه‌ها. ترجمه بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

اسعدی، میرمحمد؛ برومندزاد، یاسمین و درخش، سعیده (1398). رونق حضور گردشگران خارجی پزشکی در یزد؛ چالش‌ها و راهکارها. مدیریت اطلاعات سلامت، 16(4)، 161-167.

اسکندری، امیرحسین (1402). گزارش نظارتی پیرامون لغو روادید و تأثیر آن بر گردشگری: موضوع ماده (۹) قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مصوب 1382. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.

اعظمی، هادی؛ زرقانی، سیدهادی و سلطانی، محسن (1395). سطح بندی متغیرهای فرهنگی ـ توریستی مؤثر بر افزایش وابستگی ژئوپلیتیکی جمهوری خودمختار نخجوان به ایران. پژوهش‌های راهبردی سیاست، 4(16)، 67-92.

بزرگی، وحید و طیب، علیرضا (1398). فرهنگ علوم سیاسی و روابط بین‌الملل. تهران: قومس.

پاشایی زاد، حسین (1387). نگاهی اجمالی به روش دلفی. پیک نور ـ علوم انسانی، 6(2)، 63-79.

جلالی، رستم (1391). نمونه‌گیری در پژوهش‌های کیفی. تحقیقات کیفی در علوم سلامت، 1(4)، 310-320.

دهخدا، علی‌اکبر (1373). لغتنامه دهخدا. تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.

رامبد، معصومه (1397). مصاحبه: معمول‌ترین روش جمع‌آوری داده‌ها در تحقیق کیفی. علوم پزشکی صدرا، 6(4)، 303-316.

رضائی، ناصر و حاجی‌محمدی، علیرضا (1395). درآمدی بر دیپلماسی گردشگری. تهران: مهکامه.

زندی، ابتهال؛ جانعلی‌زاده چوبستی، حیدر و یعقوب‌زاده، رحیم (1391). تحلیل بازار گردشگری خارجی ورودی به ایران (مطالعه موردی: سه کلان‌شهر تهران، شیراز و اصفهان). راهبرد اجتماعی فرهنگی، 1(2)، 119-97.

سیدحاتمی، مریم (1395). ابعاد حقوقی لغو روادید برای اتباع خارجی؛ نگاه موردی بر جمهوری آذربایجان. حقوق ملل، 6(21)، 209-220.

شارپلی، ریچارد و جی. تلفر، دیوید (1398). گردشگری و توسعه. ترجمه محمدابراهیم گوهریان و شیما طاهایی. تهران: شرکت چاپ و نشر بازرگانی.

شیخ‌زاده، محمد و بنی‌اسد، رضا (1399). تحلیل مضمون: مفاهیم، رویکردها و کاربردها. تهران: لوگوس.

طلایی شکری، شهاب و شفیعا، سعید (1402). بازشناسی معنی و مفهوم نفایس ملی در اصل هشتاد و سوم قانون اساسی. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 12(2)، 399-422.

عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمدسعید؛ فقیهی، ابوالحسن و شیخ‌زاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی (اندیشه مدیریت)، 5(2)، 151-198.

علیپورناندل، محمدرضا (1387). تسهیل صدور روادید، کلید راهبردی جهت توسعه همکاری‌ها در اکو. رویدادها و تحلیل‌ها، 17(27)، 56-62.

کولایی، الهه و رضایی، مسعود (1396). عوامل خارجی مؤثر بر توسعه نیافتگی روابط ایران و گرجستان. پژوهش‌های جغرافیای انسانی (پژوهش‌های جغرافیایی)، 49(4 )، 935-950.

معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی (1402). گزارش آماری گردشگران ورودی به کشور.

محمدپور، احمد (1392). روش تحقیق کیفی ضد روش: مراحل و رویه‌های علمی در روش‌شناسی کیفی. تهران: جامعه‌شناسان.

مدلیک، اس (1396). فرهنگ توریسم. ترجمه نادر هوشنمدیار. تهران: شورآفرین.

معین، محمد (1363). فرهنگ فارسی. تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.

نیلی‌پور، سید علی‌اکبر؛ تقوایی، مسعود؛ نصر اصفهانی، محمدحسین و کوهی اصفهانی، مجید (1394). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر در توسعه گردشگری سلامت. فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، 7(4)، 45-65.

خبرگزاری همشهری (1401). لغو روادید بین ایران و روسیه: https://www.hamshahrionline.ir/news/703566

معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه (1398). سیاست خارجی و اقتصاد گردشگری. https://economic.mfa.ir/newsview/portal/30807

Bangwayo-Skeete, Prosper F. & Ryan W. Skeete (2017). Who travels visa-free? Insights into tourist hassle-free travel. Journal of Travel Research, 56(3), 407-418.

Bilbil, Ebru Tekin (2017). The Role of the UNWTO in visa facilitation: The diverse impacts on tourism industries of China, Russia and Turkey. International Journal of Tourism and Hospitality Management in the Digital Age (IJTHMDA), 1(1), 17-35.

Crouch, Geoffrey I. (1994). The study of international tourism demand: A survey of practice. Journal of Travel research, 32(4), 41-55.

World Tourism Organization and World Travel & Tourism Council (2019), VISA FACILITATION. Madrid.

World Tourism Organization and World Travel & Tourism Council (2012), The Impact of Visa Facilitation on Job Creation in the G20 Economies. Madrid.

World Tourism Organization and World Travel & Tourism Council (2016). INDONESIA'S VISA-FREE POLICY. Madrid.

World Tourism Organization (UNWTO). (1995). Sustainable development of tourism.

World Tourism Organization and World Travel & Tourism Council (2018). QATAR AMONG 10 MOST OPEN VISA COUNTRIES IN THE WORLD. Madrid.

Woyo, Erisher (2017). Visa Policies and Visa Openness Scores in SADC - An Exclusion Element of Tourism Development in Southern Africa: A Critical Interjection, Atna Journal of Tourism Studies, 12(2), 67-83.