راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

واکاوی دیدگاه نخبگان از تمایل زوجین به فرزندآوری با تاکید بر سیاست های کلی جمعیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه آیت‌ا... العظمی بروجردی، تهران، ایران.
چکیده
کاهش نرخ باروری و حرکت جمعیتی جامعه به سمت سالمندشدن از جمله دلایلی است که بررسی موضوع فرزندآوری در ایران را برای محققین ضروری کرده است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر، واکاوی دیدگاه نخبگان از تمایل به فرزندآوری و شناسایی عوامل مرتبط با آن در استان لرستان است. برای پژوهش حاضر از روش‌شناسی کمی(روش کیو) استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش شامل نخبگان لرستانی صاحب‌نظر در حوزه مباحث جمعیتی است. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته و برای تحلیل یافته‌ها از نرم‌افزار اِس پی اِس اِس 26 و ایموس گرافیک 24 استفاده گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که احساس ناامنی زوجین در بعد شغلی با 97/4، احساس ناامنی در بعد هزینه‌های زندگی با 72/4، احساس ناامنی در بعد مالی و درآمدی با 61/4، در بعد مسکن با 55/4، مهاجرت کردن با 42/4، مهارت‌های زندگی زوجین با 67/3 بیشترین تأثیر را بر گرایش به فرزندآوری زوجین استان لرستان دارد. عوامل متفاوتی در تمایل زوجین به فرزندآوری نقش دارند. از جمله این عوامل که در این پژوهش به اثبات رسیدند عبارتند از عوامل اقتصادی چون درآمد مالی، اشتغال، مسکن، عوامل سیاسی چون حمایت دولت از زوجین و برنامه‌ریزی و سیاستگذاری مناسب و عوامل فرهنگی و اجتماعی که بتواند نگاه زوجین به فرزندآوری را تغییر دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analyzing the opinion of the elites about the desire of couples to have children with an emphasis on general policies of the population

نویسنده English

gholamreza tajbakhsh
Associate Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Humanities, Grand Ayatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Tehran, Iran.
چکیده English

The decrease in the fertility rate and the demographic movement of the society towards aging are among the reasons that have made it necessary for researchers to investigate the issue of having children in Iran. Based on this, the aim of the current research is to analyze the opinion of elites about the desire to have children and to identify factors related to it in Lorestan province. Quantitative methodology (Q method) was used for this research. The statistical population of this research includes Lorestan elites who are experts in the field of population issues. To collect information, a researcher-made questionnaire was used, and SPS 26 and Imus Graphics 24 software were used to analyze the findings. The findings of the research showed that the feeling of insecurity of couples in the job dimension with 4.97, the feeling of insecurity in the dimension of living expenses with 4.72, the feeling of insecurity in the financial and income dimension with 4.61, in the dimension of housing with 4.55, immigrating with 4.42, the life skills of couples with 3.67 have the greatest effect on the propensity to have children of couples in Lorestan province. Different factors play a role in couples' desire to have children. Among these factors that were proven in this research are economic factors such as financial income, employment, housing, political factors such as government support for couples and appropriate planning and policies, and cultural and social factors that can change the view of couples towards having children.

کلیدواژه‌ها English

Family
childbearing
fertility
elites
Lorestan
فهرست منابع
آزموده، الهام؛ براتی‌فر، سعیده؛ هانیه، بهنام و آزاد مهر، مریم (1394). ارتباط ترجیح جنسی، فاصله موالید و ترکیب فرزندان بر رفتار باروری زنان. نشریه مجله دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، 3(3)، 8-15.
اسلامی، روح‌اله و فرخاری، محبوبه (1402). بررسی چرخه سیاست‌گذاری افزایش‌جمعیت در جمهوری اسلامی ایران (با تمرکز بر دوره چهارم سیاست‌های جمعیتی. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 12(5)، 1-30.
تاج بخش، غلامرضا (1391). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر شکاف نسل‌ها در شهرستان شوشتر. فصلنامه توسعه اجتماعی، ۹(2)، 53-76.
تاج‌بخش، غلامرضا (1400). مطالعه زمینه‌ها و بسترهای کاهش نرخ باروری: پژوهشی کیفی. فصلنامه جمعیت، 27(113 و 114)، 69-96.
تاج‌بخش، غلامرضا (1400). واکاوی عوامل فرهنگی مؤثر بر وقوع طلاق، با کاربست روش Q. جامعه‌پژوهی فرهنگی، 12(4)، 1-23.
تاج‌بخش، غلامرضا (1402). کاوشی در فهم تجربه زیسته زوجین از فرزندآوری و عوامل مرتبط با آن. فصلنامه پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی، 8(2)، 1-31.
حسینی، حاتم (1383). درآمدی بر جمعیت‌شناسی اقتصادی ـ اجتماعی و تنظیم خانواده. همدان: دانشگاه بوعلی سینا.
حسینی، حاتم (1386). درآمدی بر جمعیت‌شناسی اقتصادی ـ اجتماعی و تنظیم خانواده. همدان: دانشگاه بوعلی سینا.
رستگار خالد، امیر و مقدمی، ساجده (1397). بررسی رابطه تمایل به ارزش‌های عرفی و نگرش به فرزند. جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، 5(11)، 153-174.
 رهنما، آمنه؛ روزبه، نسیبه؛ سلیمی اصل، علی؛ کاظمی گراشی، زهره؛ عباس‌زاده، مهشید و دبیری، فاطمه (1401). عوامل مرتبط با فرزندآوری در ایران: یک مطالعه مروری سیستماتیک. طب پیشگیری، ۹(۱)، ۶-۱۷.
زهره‌زاده، احمد؛ عبدللهی، محبوبه؛ توکلی ثانی، سیده بلین و چارقچیان خراسانی، الهام (1399). بررسی میزان گرایش به فرزندآوری و ارتباط آن با سواد سلامت و سلامت معنوی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان تربت حیدریه در سال ۱۳۹۷. مجله علوم پزشکی رازی، ۲۷(۸)، ۳۲-۴۱.
سازمان ثبت احوال کشور (1398). سالنامه آماری سال 1398. تهران: سازمان ثبت احوال کشور.
سرایی، حسن (1393). بازتولید جمیعت ایران: وضع موجود و ملاحظاتی درباره سیاست‌گذاری. فصلنامه علوم اجتماعی، 22(68)، 1-36.
صادقی، رسول (1395). تحلیل بسترهای اجتماعی فرهنگی کاهش باروری در ایران. فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، 5(20)، 217-246.
عباسی شوازی، محمدجلال و خانی، سعید (1393). ناامنی اقتصادی و باروری: مطالعه موردی زنان دارای همسر شهرستان سنندج. نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، 9(17)، 37-76.
عنایت، حلیمه و پرنیان، لیلا  (1392). مطالعه رابطه جهانی‌شدن فرهنگی و گرایش به فرزندآوری. زن و جامعه، 4(2)، 109-136.
غفاری سردشت، فاطمه و متقی، زهرا (1399). تبیین عوامل مؤثر بر فرزندآوری براساس دیدگاه زنان: یک مطالعه کیفی. نوید نو، 23(76)، 33-43.
قیصر، عمران؛ اسکندری سبزی، سیما؛ سلمان‌پور زنوز، علی و حاجی اصغری، سید یوسف (1402). پیش‌بینی جمعیت و تحلیل پویا از تحولات ساختار جمعیتی در ایران (سال 1355 الی 1455). راهبرد اجتماعی فرهنگی، 12(4)، 251-282.
محمودیان، حسین و پوررحیم، محمدرضا (1381). ارزش فرزند از دیدگاه زوجین جوان و رابطه آن با باروری (مطالعه موردی شهرستان بهشر). فصلنامه جمعیت، 5(41)، 89-103.
محمودیان، حسین و نوبخت، رضا (1389). مذهب و باروری: تحلیل رفتار باروری گروه‌های مذهبی سنی و شیعه شهر گله‌دار استان فارس. نشریه مسائل اجتماعی ایران، 1(1)، 195-215.
مرکز آمار ایران (1396). بررسی روند تغییرات و ساختار جمعیت کشور و آینده آن تا افق 1430. تهران: مرکز آمار ایران.
 
Adsera, Alicia (2004). Marital Fertility and Religion: Recent Changes in Spain. IZA Discussion Paper No. 1399.
Atoh, Makoto (2008). The Relevance of Ideational Changes to Family Transformation in Postwar Japan. pp. 223-250. In: International Family Change: Ideational Perspectives, edited by Ruk-malie Jayakody, Arl.
Goldstein, J.; Lutz, W. & M. R. Testa (2003). The Emergence of Sub Replacement Family Size Ideals in Europe. Population Research Policy Review, (22), 479-496.
Guetto, Raffaele; Luijkx, Ruud & Scherer, Stefani. (2015) Religiosity, gender attitudes and women’s labour market participation and fertility decisions in Europe. Acta Sociologica, 58(2), 155–172. DOI: 10. 1177/0001699315573335
Hayford, S. R. & Morgan, S. P. (2008). Religiosity and fertility in the United States: The role of fertility intentions. Social Forces, 86(3), 1163-1188.
Robinson, Warren C. (1997). The Economic Theory of Fertility Over Three Decades, Population Studies. A Journal of Demography, 51(1), 63-74.

  • تاریخ دریافت 02 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 16 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 17 خرداد 1403