راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

تحلیل مضمون الگوی راهبردی هویت زبانی در اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد تمام دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی اسلام، پژوهشگر تاریخ انقلاب و اندیشه متفکران مسلمان، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
چکیده
هویت زبانی به‌مثابه یکی از شاهکله‌های همبستگی و اتحاد ملی، نیازمند گزینش سیاست‌گذاری مناسب برای پاسداشت از هویت زبان محلی و قومی در کنار زبان رسمی می‌باشد. (موضوع) ازآنجایی‌که اصل پانزدهم قانون اساسی به مسائل زبانی اشاره می‌کند، این مقاله برای شناسایی و بررسی الگوی هویت زبانی در ایران تلاش می‌کند تا به بررسی سیاست هویتی در این اصل قانونی بپردازد. (هدف) تلاش بر این است به سؤال زیر پاسخ داده شود: بر اساس اصل پانزدهم قانون اساسی ایران، در خصوص زبان رسمی و هویت‌های زبانی چه سیاستی اتخاذ شده است؟ برای پاسخگویی به سؤال‌های مقاله از مطالعات اسنادی ـ کتابخانه‌ایی و روش کیفی تحلیل مضمون استفاده شده است. (روش) تجزیه‌وتحلیل اصل پانزدهم نشان می‌دهد الگوی مطلوب هویت زبانی در جمهوری اسلامی ایران بر اساس قانون اساسی، «وحدت‌گرایی در عین پذیرش تکثر زبانی» می‌باشد و دولت موظف است مانعی در راستای سیاستِ آموزش زبان‌های محلی و قومی ایجاد نکند. بر اساس الگوی سیاست‌ زبانی در اصل پانزدهم قانون اساسی نباید زبان‌های محلی و قومی به حاشیه رانده شوند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analysis of the content of the strategic model of linguistic identity in the fifteenth principle of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

gholamreza gjamshidi 1
سیدمحمدجواد قربی 2
1 Professor of Islamic Social Sciences, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Master's student of Islamic thought, researcher of the history of revolution and political thought of Muslim thinkers, Tehran, Iran (Corresponding author).
چکیده English

Linguistic identity, as one of the strategic pillars of solidarity and national unity, requires the selection of appropriate policies to protect and preserve the identity of the local and ethnic language alongside the official language. (Issue) Since the fifteenth article in the second chapter of the constitution refers to language issues, this article tries to identify and investigate the linguistic identity model in Iran, and investigate the identity policy in this legal principle. This article tries to answer this question; Based on the fifteenth principle of the Iranian constitution, what policy has been adopted regarding the official language and linguistic identities? (main question) To answer the questions of the article, document-library studies and thematic analysis method have been used. (Method) The analysis of the fifteenth principle shows that the ideal model of linguistic identity in the Islamic Republic of Iran based on the constitution is "unitarianism while accepting linguistic pluralism" (findings) and the government is obliged to create an obstacle in the direction of the policy of teaching local and ethnic languages. don't Ethnic and local language literacy has been accepted in the 15th principle, and based on the model of language policy in the constitution with emphasis on the 15th principle in the second chapter, local and ethnic languages should not be marginalized. 

کلیدواژه‌ها English

Content analysis
Constitution
Persian language
linguistic minority
national unity
linguistic identity
فهرست منابع
آذرشب، محمدعلی و همایونی، سعدالله (1394). واکاوی فرهنگ و نقش آن در سیاست‌گذاری‌های/ برنامه‌ریزی‌های آموزش زبان. فصلنامه علم زبان، 3(5)، 89-116.
آریامنش، بشیر (1390). حقوق اقلیت‌ها از منظر قانون اساسی و موازین بین‌المللی. فصلنامه تعالی حقوق، 4(13و14)، 77-94.
آیینه‌نگینی، حسین (1394). شرح مبسوط قانون اساسی؛ شرح اصل پانزدهم قانون اساسی. تهران: شورای نگهبان.
ابراهیمی، مهدی (1392). سلسله جلسات بازخوانی مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی سال 1358؛ بررسی اصل پانزدهم. تهران: پژوهشکده شورای نگهبان.
اجلالی، پرویز (1393). جهانی‌شدن و زبان فارسی. مطالعات اجتماعی ایران، 8(3)، 27-6.
اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی (1364). صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: مجلس شورای اسلامی.
ترابی، یوسف و مجیدی، یوسفعلی (1393). بررسی چگونگی مدیریت شکاف‌های قومی در کردستان جمهوری اسلامی ایران. پژوهش راهبردی سیاست، 3(11)، 29-9.
جردن، تری و راونتری، لستر (1380). مقدمه‌ای بر جغرافیای فرهنگ. ترجمه تولایی و سلیمانی، تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
حسینی‌بهشتی، ملوک‌السادات (1396). اصطلاح‌شناسی و واژه‌سازی در زبان آلمانی. تهران: نشر ‏چاپار.
حق‌پناه، جعفر (1394). سیاست‌گذاری قومی در جمهوری اسلامی ایران. سیاست‌گذاری عمومی، 1(2)، 69-88.
درخشه، جلال؛ افتخاری، اصغر و ردادی، محسن (1394). تحلیل مضمونی اعتماد در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای. جستارهای سیاسی معاصر، 6(17)، 53-72.
رسولی، حسین و دیگران (1395). سیاست‌های زبانی پهلوی اول در کردستان و پیامدهای آن. مطالعات تاریخ فرهنگی، 8(30)، 77-96.
رضاپور، محمد و نادری، محمود (1393). جهانی‌شدن و تکثرگرایی قومی در ایران. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 5(17)، 55-91.
سجادی، سید مهدی (1395). زبان و هویت. ماهنامه چپا، (15).
طاهری، غزاله (1392). طراحی و تبیین الگوی ملّت‌سازی پایدار. پژوهش‌های راهبردی سیاست، 2(7)، 34-67.
عزیزی، امین (1395). آموزش‌ و پرورش چندزبانگی: سوئیس. ماهنامه چپا، (15).
عیلانی، رزیتا (۱۳۹۱). از هویت زبانی تا پایداری فرهنگی. در همایش زبان مادری. گرگان: دانشگاه آزاد گرگان.
عیوضی، یاور و دیگران (1397). مروری بر مطالعات قومی در ایران. تحقیقات فرهنگی ایران، 11(42)، 1-36.
فتحی، محمد (1393). اصول قانون اساسی در پرتو نظرات شورای نگهبان: اصل پانزدهم. تهران: پژوهشکده شورای نگهبان.
فکوهی، ناصر (1386). نقش زبان و هویت‌های قومی و محلی در توسعه نظام آموزش عالی. فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 3(9)، 127-160.
قاسمی، محمدعلی (1382). اقلیت‌ها در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات راهبردی، 6(4)، 853-872.
قانون اساسی ج.ا.ایران (1400). قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: قانون اساسی مصوب 1358، اصلاحات و تغییرات و تتمیم قانون اساسی مصوب 1368. به کوشش: جهانگیر منصور، تهران: نشر دوران.
قمری، محمدرضا و حسن‌زاده، محمد (1389). نقش زبان در هویت ملی. فصلنامه زبان‌پژوهی، 2(3)، 153-172.
کعبی، عباس (1394). تحلیل مبانی نظام جمهوری اسلامی ایران؛ تحلیل مبانی اصل پانزدهم قانون اساسی. تحقیق و تنقیح محسن ابوالحسنی، تهران: دفتر مطالعات نظام‌سازی اسلامی پژوهشکده شورای نگهبان.
کلان، امیر (1397). چه کسی از آموزش چند زبانه می‌هراسد؟ ترجمه هیوا ویسی، بی‌جا: نشر الکترونیکی.
کمالی، یحیی (1397). روش‌شناسی تحلیل مضمون و کاربرد آن در مطالعات سیاست‌گذاری عمومی. فصلنامه سیاست‌گذاری عمومی، 4(2)، 189-208.
گل‌محمدی، احمد (1381). جهانی‌شدن، فرهنگ، هویت. تهران: نشر نی.
مارجر، مارتین (1377). سیاست قومی. مطالعات راهبردی، 1(1)، 153-182.
محمودی، سهیلا (1395). مفهوم، مبانی و مؤلفه‌های حقوق زبانی در اسناد بین‌المللی و ترسیم الگوی مطلوب در نظام حقوقی ایران. تبریز: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تبریز.
مدرسی، یحیی (1384). پلورالیسم قومی ـ زبانی و هویت ملی. انسان‌شناسی، 4(7)، 146-129.
میرزائی، حسین (1393). مطالعه انسان‌شناختی هویت زبانی مهاجران افغان در ایران. مطالعات اجتماعی ایران، 8(3)، 109-128.
ناظمی، امیر (1397). سیاست زبان در جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 8(26)، 241-250.
نیازی، محسن و دیگران (1392). زبان و هویت. مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 9(30)، 229-199.
هوشمند، احسان (1392). معنای آموزش زبان‌های قومی در قانون اساسی. روزنامه ایران، (5587).
هوشنگی، حمید (1399). برداشت‌های سیاستی و اجرایی از اصل 15 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. مطالعات ملی، 21(84)، 3-24.
 
Joseph, J. E. (2006). Linguistic identities. Language Problems and Language Planning, 30(3), 261-267.
Rajagopalan, K. (2001). The politics of language and the concept of linguistic identit. CAUCE, Revista de Filología y su Didáctica, (24), 
دوره 13، شماره 3 - شماره پیاپی 53
تابستان 1403
صفحه 1187-1210

  • تاریخ دریافت 20 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 22 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 04 مرداد 1403