راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

بررسی جامعه شناختی حکمرانی مسجد- محور به عنوان کلید توسعه: استراتژی ها و پیامدها (مطالعه موردی: شهر آمل )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 استادیار مدیریت پیشگیری از جرم، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران.
3 پژوهشگر پسا دکترای جامعه شناسی محیط زیست، گروه جامعه شناسی توسعه، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
4 دانشیار گروه جامعه شناسی توسعه، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر.ایران.
5 دانشیار گروه مردم شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر در راستای تحقق سیاست گذاری‌های بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی و با هدف مطالعه و بررسی تجربی- تحلیلی جایگاه حلقه‌های میانی در حکمرانی تشکیلاتی و نقش آن در حل مسایل اجتماعی-فرهنگی شهر آمل، انجام شده است. با توجه به اهداف و سوالات پژوهشگران این پژوهش با رویکرد کیفی، روش داده بنیاد و تکنیک مصاحبه عمیق نیمه ساخت یافته انجام شد. جامعه آماری 29 نفر از کنشگران و مصاحبه شوندگان فعال محلات در بخش های مختلف شهر آمل بودند که به روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. تحلیل یافته ها نشان داد حکمرانی که با واسطه حلقه‌های میانی در بهبود و انتظام به نظام حکمرانی شهری آمل تاثیر گذار بوده، " حکمرانی مسجد-محور " است. این نوع حکمرانی نمونه ای از حکمرانی در تمدن نوین اسلامی است که با حفظ کارکردهای انسان مدرن نقش مهمی در توسعه شهری ایفا می‌کند. منظور از حکمرانی مسجد-محور آن است که همواره مسجد به عنوان یک سیستم اجتماعی- اقتصادی- سیاسی- فرهنگی و مذهبی واسط بین دولت و مردم باشد. با توجه به یافته های پژوهش استراتژی های ارتقاء حکمرانی شهری در آمل در قالب مقولاتی مورد بررسی قرار گرفت ، که دارای پیامدهایی چون: مسجد احیاء کننده اعتماد مردم به حکمرانان، ایجاد اتاق شیشه ای به منظور شفافیت سازی و جلوگیری از انفعال مسجد به معنای مکانی صرفا مذهبی، می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Sociological Study of mosque-centered governance as the Key to development: strategies and Consequences (case study: Amol City)

نویسندگان English

Sadegh Salehi 1
Hossein Sharifpour 2
Leila bonyad 3
Mehraban Parsamehr 4
Esmail shirali 5
Ahmad rezaii 4
1 Department of Development Sociology, Faculty of Humanities & Social Sciences, Mazandaran University, Babolsar, Iran (Corresponding author).
2 Assistant Professor of Crime Prevention Management, Amin University of Police Sciences, Tehran, Tehran, Iran.
3 Postdoctoral Researcher in Environmental Sociology, Department of Development Sociology, Faculty of Humanities and Social Sciences, Mazandaran University, Babolsar, Iran.
4 Associate Professor, Department of Development Sociology, Faculty of Humanities and Social Sciences, Mazandaran University, Babolsar, Iran.
5 Associate Professor, Department of Anthropology, Faculty of Literature and Humanities, Velayat University, Iranshahr, Iran.
چکیده English

The present research has been carried out in line with the implementation of the policies of the Second Step Statement of the Islamic Revolution and with the aim of studying and empirically analyzing the place of middle circles in organizational governance and its role in solving socio-cultural issues in Amol city. According to the goals and questions of the researchers, this research was conducted with a qualitative approach, foundational data method and semi-structured in-depth interview technique. The statistical population was 29 activists and interviewees active in neighborhoods in different parts of Amol city, who were selected by snowball sampling. The analysis of the findings showed that the governance that has been effective in improving and regulating the urban governance system of Amol through middle circles is "Mosque-Centered Governance". This type of governance is an example of governance in modern Islamic civilization, which plays an important role in urban development by maintaining the functions of modern man. The meaning of mosque-centered governance is that the mosque as a social-economic-political-cultural and religious system is always an intermediary between the government and the people. According to the findings of the research, strategies for improving urban governance in Amol were examined in the form of categories, which have consequences such as: the mosque reviving people's trust in the rulers, the creation of a glass room to create transparency and prevent the mosque from becoming passive in a spatial sense. It is purely religious.

کلیدواژه‌ها English

Middle circles
urban governance system
statement of the second step of the Islamic revolution. Mosque-centered governance
Amol
  1. فهرست منابع

    آدینه‌وند، علی‌اصغر؛ حاجی‌زاده، مریم و قدمی، مصطفی (1392). بررسی عملکرد شهرداری در چهارچوب حکمرانی خوب شهری (نمونه مورد مطالعه: شهر بابلسر). مدیریت شهری، 11(31)، 41-64.

    ابراهیم‌زاده، عیسی و اسدیان، مرتضی (1392). تحلیل و ارزیابی میزان تحقق‌پذیری حکمروایی خوب شهری در ایران مورد شناسی: شهر کاشمر. جغرافیا و آمایش شهری ـ منطقه‌ای، 3(6)، 17-29.

    اخوان نیلچی، نفسیه؛ عیوضی، محمدرحیم و نادری، مهدی (1403). سناریوهای ساخت جامعه مطلوب اسلامی بر اساس حلقه‌های میانی پیشروی جمهوری اسلامی ایران، نشریه گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی، 3(1)، 105-137.

    اخوان نیلچی، نفیسه؛ عیوضی، محمد و رحیم نادری، مهدی (1403). طراحی چهارچوب مفهومی جریان حلقه‌های میانی مردم‌پایه بر مبنای دیدگاه مقام معظم رهبری. نشریه دانش سیاسی، 1(20).

    الوانی، سید مهدی و علیزاده ثانی، محسن (1386). تحلیلی بر کیفیت حکمروایی خوب در ایران. فصلنامه مطالعات مدیریت بهبود و تحول، 18(53)، 1-24.

    ایمانی جاجرمی، حسین (1395). بررسی انتقادی سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه شهری در ایران. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 5(1)، 79-102.

    بابایی مراد، بهناز (1401). ارزیابی عملکرد مدیریت شهری در چهارچوب حکمرانی خوب و ارتباط آن با کیفیت زندگی شهری و سرمایه اجتماعی. معماری و شهرسازی آرمان شهر، (39)،  229-238.

    بدیسار، سید ناصر و احمدی، سید محمدصادق (1396). قانون حاکم بر آب، در چهارچوب حقوق عمومی در ایران. تهران: انتشارات میزان.

    تقوایی، علی‌اکبر و تاجدار، رسول (1388). درآمدی بر حکمروایی خوب شهری ـ رویکردی تحلیلی. مدیریت شهری، 7(23)، 45-58.

    حدادی پیشه، مرتضی؛ موسوی نسب، سید محمدصادق و شرف‌الدین، حسین (1402). تحول خواهی آموزش‌و‌پرورش در بستر مسجد؛ ارائه الگوی مدارس مسجدمحور بر اساس راهبرد پژوهش داده‌بنیاد. اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 15(1)، 7-32.

    خامنه­ای، سیدعلی، بیانات مقام معظم رهبری: www.khamenei.farsi.ir

    خانمحمدی، کریم و رنجبری، شهاب (1401). تحلیل الگوی مدیریت فرهنگی مؤسسات مسجدمحور (مطالعه موردی کانون فرهنگی تیبان). دوفصلنامه اسلام و علوم اجتماعی، 14(27)، 39-56.

    خیرآبادی، حمید؛ لطیفی، میثم و ناظمی اردکانی، مهدی (1398). واکاوی عوامل مؤثر بر موفقیت امام جماعت در نظام فرهنگی مسجدمحور. دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و سیاست فرهنگی، 6(2)، 32-7.

    دلیری، سام و شیری، کاظم (1400). سناریوهای سازمان‌های مردم نهاد ایران در افق ده ساله آینده. مطالعات بین‌رشته‌ای دانش راهبردی، 11(45)، 181-208.

    ربیعی، سینا و سیاوشی، مهدی (1401). صورت‌بندی مفهومی حلقه‌های میانی مبتنی بر تجربه جمهوری اسلامی ایران. نشریه دولت پژوهی ایران معاصر، 8(4)، 133-178.

    زهیری، علیرضا (1398). گذار نسلی در تجربه جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی، 8(1)، 98-119. 

    زیاری، کرامت‌اله؛ نیک پی، وحید و حسینی، علی (1392). سنجش میزان مشارکت شهروندان در مدیریت شهری بر اساس الگوی حکمرانی خوب شهری (مطالعه موردی؛ شهر یاسوج). مسکن و محیط روستا، 32(141)، 69-86.

    سرخیل، بهنام (1399). چینش مصاحبه‌شوندگانی، جوانان و چالش‌های پیش روی تمدن نوین اسلامی؛ تأکید بر مصاحبه‌شوندگان دانشگاهی. دوفصلنامه علمی مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، 3(2)، 161-186.

    شریف‌زاده، فتاح و قلی‌پور، رحمت‌الله (1382). حکمرانی خوب و نقش دولت. مدیریت فرهنگ سازمانی، 1(2)، 93-109.

    شیری، محمد و سام دلیری، کاظم (1400). ‌پیشر‌ان‌های مؤثر بر تشکل‌های ‌مردم‌نهاد ایران در افق ده‌ساله آینده، 5(17).

    فراستخواه، مقصود (1398). روش تحقیق کیفی در علوم اجتماعی، با تأکید بر نظریه بر پایه گراندد تئوری (GTM). تهران: انتشارات آگاه.

    قاسمی، ابوالفضل؛ علویان، مرتضی؛ لطفی، صدیقه و رحمانی، مریم (1400). تحلیل مضامین حکمرانی خوب شهری در برنامه­های توسعه جمهوری اسلامی ایران. پژوهش‌های راهبردی، مسائل اجتماعی ایران، 10(3)، 117-141.

    کمیجانی، اکبر و سلاطین، پروانه (1387). تأثیر حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی در گروه کشورهای منتخب OPEC و OECD. مدلسازی اقتصادی، 2(2 )، 1-24.

    گرجی، محمدرضا (1395). حکومت و حکمرانی خوب. فصلنامه چالش‌های جهان سوم، 3(1)، 109-158.

    مجیدی، محمدرضا (1402). حکمرانی نوین. نوشته: مهدی افراز کنجین و سیدعلیرضا مدرس‌مصلی، جلد دوم، قم: انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم.

    مجیدی، محمدرضا و سبزی کریم‌آبادی، یونس (1401). جایگاه حلقه‌های میانی در حکمرانی تشکیلاتی و نقش آن در تمدن‌سازی، با نگاهی به مقوله تحزب. فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، 5(1)، 29-52.

    محمدزاده بنی طرفی، مهدی (1401). جهاد تبیین و نقش حلقه‌های میانی در تحقق بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی. نشریه جامعه‌شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 3(4)، 117-135.

    مصاحبه با خانم سهرابی، معاون سازمان‌های مردم‌نهاد، اداره کل امور اجتماعی استانداری مازندران، 1401.

    ویس مرادی، اکبر؛ اکبری، پیمان و فلاحی، عرفان (1402). ارائه مدل مردمی ارزیابی عملکرد کارکنان با تأکید بر حلقه‌های میانی گام دوم انقلاب رویکرد داده بنیاد. نشریه مطالعات دین، معنویت و مدیریت، (19)، 1-24.

    یعقوبی، الهام؛ نوشیروان بابلی، پگاه؛ محمدی، سارا و خان­محمدی، هادی (1400). تحلیل تأثیر و تأثر اهم مسائل سازمان‌های مردم‌نهاد در ایران. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 11(40)، 74-100.

     

    Cars, G.; Healey, P.; Madanipour, A. & Magalhaes, C.D. (2002). Urban governance, institutional capacity and social milieu. Published Routledge.

    Elahi, kh. (2009). UNDP on good governance. International Journal of Social Economics, (12), 1167-1180.

    Epstein, G.S. & Gang, I.N. (2009). Good governance and good aid allocation. Journal of Development Economics, (1), 12-18.

    Healey, P. (1997). Collaborative Planning: Shaping Places in Fragmented Societies.

    Hyden, G.; Court, J. & Mease, K.W. (2004). Making sense of governance: empirical evidence from sixteendeveloping countries.

    Keping, Y. (2018). Governance and Good Governance: A New Framework for Political Analysis Fudan. Journal of the Humanities and Social Sciences, (11), 1-8.

    Lockwood, M. (2010). Good governance for terrestrial protected area: A framework, principle and performance outcoms. Journal of Environmental Management, (3), 754-766.

    Roberts, S.M.; Sarah, S. & Oneill, P. (2007). Good governance in pacific? Ambivalence and possibility?  Geoforum, (5), 967-984.

    Srivastava, M. (2009). Good governance-concept meaning and features: A detailed study.

    Torfing, J.; Peterrs, G.; Pierre, J. & Sorensen, E. (2012). Interactive governance: advancing the paradigm. Oxford: Oxford University Press.

    1. Secretariat (2006). Definition of basic concepts and terminologies in governance and public administration, UN.

    Word Bank (2000). Cities in transition: A strategic view of urban and local government issues. Infranstructure Group, Urban Development, Washington , DC: Word Bank.

  • تاریخ دریافت 16 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 16 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 18 شهریور 1403