راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

بررسی عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مؤثر بر فرزندآوری در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
شناسایی عوامل تأثیرگذار بر فرزندآوری، اهمیت و کاربرد بسیاری در سیاست‌گذاری‌ اجتماعی و اقتصادی دارد. هدف پژوهش حاضر این است که با مروری بر پژوهش‌های پیشین، عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مؤثر بر فرزندآوری زوج‌ها طی 10 سال اخیر در ایران شناسایی گردد. این مطالعه با روش پژوهش اسنادی انجام شده است. با جستجو با کلیدواژه‌های باروری و فرزندآوری در بانک اطلاعات نشریات کشور مشخص گردید 251 مقاله علمی پژوهشی فارسی از 266 مقاله یافت‌شده، طی 10 سال اخیر چاپ شده است. از 251 مقاله چاپ‌شده طی سال‌های 1392-1402، 57 مقاله مرتبط با موضوع پژوهش حاضر بود و در آنها عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تأثیرگذار بر فرزندآوری زوج‌ها در ایران بررسی شده بود. 57 مقاله مذکور در پژوهش حاضر به‌دقت مطالعه شد و یافته‌های آن در سه بخش یعنی عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تأثیرگذار بر فرزندآوری دسته‌بندی گردید. یافته‌ها نشان داد در بخش اجتماعی، افزایش سطح تحصیلات، اشتغال زنان، مشارکت اجتماعی، حمایت رسمی و غیررسمی، کیفیت روابط زوج‌ها، تحولات خانواده، توسعه شبکه اجتماعی، احساس امنیت، عدم توانایی در ایجاد هماهنگی بین کارهای بیرون از خانه و بچه‌داری و در بخش فرهنگی نیز باورهای مذهبی، ارزشمندی فرزندآوری، قومیت، دگرگونی‌های ارزشی، فردگرایی، تقسیم کار بین زن و مرد در خانواده، مصرف فرهنگی و در بخش اقتصادی هم وضعیت اقتصادی و مسکن ازجمله عوامل تأثیرگذار بر فرزندآوری بودند. بر پایه یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت هرکدام از عوامل و ویژگی‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و جمعیتی به‌تنهایی نمی‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در این زمینه داشته باشند و ترکیبی از عوامل مذکور، در گرایش افراد به فرزندآوری مؤثر هستند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Social, cultural and economic factors affecting in Iran

نویسنده English

Zahra Farzizadeh
ssistant Professor, Department of Social Planing, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

Identifying the influencing factors on childbearing is very important and useful in social and economic policy. The aim of this research is to identify the social, cultural and economic factors affecting childbearing in the last 10 years in Iran. This study was done with documentary research method. By searching with the keywords of fertility and childbearing in the magazines database, it was found that 251 Persian articles have been published during last 10 years. 57 articles among them were related to the topic of this research and in them social, cultural and economic factors affecting the childbearing in Iran were investigated. These articles were carefully studied and its findings were categorized into three sections, i.e. social, cultural and economic factors affecting childbearing. The finding showed that in the social sector, increasing education, women's employment, social participation, formal and informal support, the quality of couples' relationships, family transformations, the development of social network, a sense of security, and the inability to coordinate work and raising children and in the cultural sector, religious beliefs, value of childbearing, ethnicity, value transformations, individualism, division of labor between men and women in the family, cultural consumption, and in the economic sector, economic status and housing were among the factor influencing childbearing. Based on the finding, it can be concluded that each of the cultural, social, economic and demographic factors alone cannot have decisive role in this field and a combination of this factors are effective in the tendency of people to childbearing.
 

کلیدواژه‌ها English

Family
Childbearing
Social factors
Cultural factors
Economic factors
فهرست منابع
آریانژاد، هنگامه؛ کرد زنگنه، جعفر و شریفی، منصور (1401). شیوع بی‌فرزندی طول عمر در استان خوزستان و عوامل همبسته با آن. مطالعات راهبردی زنان، 25(97)، 73-98.
آقایاری هیر، توکل؛ فرخی نکارستان، مینا و لطیفی مجره، سیده‌صدیقه (1395). فرزندآوری به‌مثابه مخاطره (مطالعه کیفی زمینه‌های کم‌فرزندی در شهر تبریز). مطالعات راهبردی زنان، 19(73)، 7-33.
اسمیت، جرمی آدام (1391). زنان شاغل، مردان خانه‌دار: جابجایی نقش‌های خانوادگی در آمریکا. ترجمه محمدمهدی لبیبی. تهران: نشر علم.
افرا، هادی؛ ایار، علی؛ الیاسی، مجید و دانش، یونس (1401). اهمیت فرزندآوری در جامعه فردگرا (مورد مطالعه شهر بجنورد). پژوهش‌نامه زنان، 13(2)، 23-43.
امانی، مهدی (1378). جمعیت‌شناسی جهان. تهران: سمت.
برناردز، جان (1392). درآمدی به مطالعات خانواده. ترجمه حسین قاضیان. تهران: نشر نی.
بگی، میلاد (1400). تمایل به بی‌فرزندی و تک‌فرزندی در میان زوجین تازه‌ازدواج‌کرده در ایران. پایش، 21(1)، 69-79.
بگی، میلاد؛ صادقی، رسول و حاتمی، علی (1400). تمایل به فرزندآوری در ایران: تعیین کننده‌ها و محدودیت‌ها. فصلنامه مطالعات راهبردی فرهنگ، 4(4)، 59-79.
تاج‌بخش، غلامرضا (1399). مطالعه زمینه‌ها و بسترهای کاهش نرخ باروری: پژوهش کیفی. فصلنامه جمعیت، (113 و 114)، 69-96.
ترابی، فاطمه و سراوانی، کاظم (1402). مالکیت مسکن و ترجیح زمان گذار به والدینی در ایران، نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 18(36)، 93-138.
ترابی، فاطمه و شیدانی، رضا (1398). بررسی عوامل مؤثر بر گرایش زنان 15-49 ساله ساکن شهر تهران به فرزندآوری کمتر. مطالعات زن و خانواده، 7(2)، 31-63.
ثمنی، لیلا؛ کوه‌پیما رونیزی، زهرا و کوه‌پیما رونیزی، سمیه (1399). تأثیر حمایت قانونی از زنان شاغل در دوره بارداری و شیردهی بر تمایل ایشان به فرزندآوری. پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، 8(19)، 117-132.
ثونون، اولیویر (1400). تأثیر سیاست‌های خانواده بر باروری در فرانسه: درس‌هایی از گذشته و چشم‌اندازهایی برای آینده. در رونالد آر ریندفوس و منیجا کیم چو. باروری پایین، نهادها و سیاست‌ها (111-156). ترجمه حجیه بی‌بی رازقی نصرآباد. تهران: مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.
چابکی، ام‌البنین؛ سیدان، فریبا و ساعتی معصومی، طاهره (1397). ارزش‌های فرهنگی و گرایش به فرزندآوری در زنان 15-49 ساله شهر همدان. مطالعات جنسیت و خانواده، 6(1)، 126-105.
چمنی، سولماز؛ شکربیگی، عالیه و مشفق، محمود (1395). مطالعه تعیین‌کننده جامعه‌شناختی فرزندآوری (موردکاوی: زنان متأهل شهر تهران). فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، 5(20)، 165-137.
چمنی، سولماز؛ مشفق، محمود و شکربیگی، عالیه (1394). مطالعه چالش‌های فرزندآوری در شهر تهران با تأکید بر روش ترکیبی. مطالعات جنسیت و خانواده. 3(1)، 9-38.
دراهکی، احمد و نوبخت، رضا (1399). تأثیر برابری جنسیتی درون خانواده بر قصد فرزندآوری زنان نقاط شهری استان بوشهر. زن در توسعه و سیاست، 18(1)، 151-172.
راد، فیروز و ثوابی، حمید (1394). بررسی گرایش به باروری و عوامل اجتماعی مرتبط به آن (مطالعه موردی زنان متأهل 15-50 ساله ساکن شهر تبریز). مطالعات زن و خانواده، 3(1)، 155-127.
رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی (1395). چگونگی تأثیرگذاری تحصیلات زنان بر تأخیر در فرزندآوری: نتایج یک مطالعه کیفی در بین دانشجویان دانشگاه‌های تهران. فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، 5(20)، 167-190.
رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی و باستانی، سوسن (1400). مرخصی زایمان و ارتباط آن با تصمیمات باروری در زنان شاغل. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 16(32)، 205-239.
رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی؛ حسینی، زینب و شیخی، محمدتقی (1395). تجربه زیسته زنان شهر شهریار از تک‌فرزندی با تأکید بر چرایی و پیامدهای آن. نامه انجمن جامعه‌شناسی ایران. 11(22)، 43-82.
رجعتی، ریحانه؛ خدیوزاده، طلعت؛ اسماعیلی، حبیب‌الله و دانش، فرشته (1401). ارتباط کیفیت رابطه زوجین با انگیزه‌های باروری در زنان شاغل و همسران آنها. مجله پرستاری و مامایی، 20(2)، 155-162.
ریندفوس، رونالد آر و چو، مینجا کیم (1400). مروری بر مسیرهای مختلف باروری پایین و بسیار پایین. در رونالد آر ریندفوس و منیجا کیم چو. باروری پایین، نهادها و سیاست‌ها (31-48). ترجمه حجیه بی‌بی رازقی نصرآباد. تهران: مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.
زنجانی، حبیب‌الله (1371). مجموعه مباحث جمعیتی: جمعیت و توسعه (مجموعه مقالات). تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران.
شمس قهفرخی، فریده؛ عسکری ندوشن، عباس؛ عینی زیناب، حسن؛ روحانی، علی و عباسی شوازی، محمدجلال (1401). در دوراهی تصمیم به فرزندآوری: واکاوی چالش‌های فردی و اجتماعی فرزندآوری در بستر باروری پایین در شهر اصفهان. جامعه‌شناسی کاربردی، 88(4)، 1-28.
شمس قهفرخی، فریده؛ عسکری ندوشن، عباس؛ عینی زیناب، حسن؛ روحانی، علی و عباسی شوازی، محمدجلال (1400). چالش‌های اجرای سیاست‌های تشویقی فرزندآوری: مطالعه‌ای کیفی در شهر اصفهان. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 16(32)، 79-112.
شمس قهفرخی، مهری (1394). برابری و عدالت جنسیتی و رفتارهای باروری در شهر اصفهان. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 10(20)، 95-126.
شمس قهفرخی، مهری (1397). تأثیر مقدار ساعت کاری زنان شاغل بر باروری. جامعه‌شناسی کاربردی، 71(3)، 101-116.
شیری، محمد و صادقی، رسول (1401). باروری افتراقی در ایران: شواهدی از پیمایش شاخص‌های چندگانه جمعیت و سلامت 1394. مطالعات راهبردی زنان، 24(96)، 179-202.
صادقی، رسول (1395). تحلیل بسترهای اجتماعی فرهنگی کاهش باروری در ایران. فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، 5(20)، 217-246.
صادقی، رسول و طریقتی تابش، راضیه (1396). بررسی تأثیر عوامل فرهنگی بر ترجیحات فرزندآوری جوانان در شهر تهران. دوفصلنامه مطالعات جمعیتی، 3(2)، 63-89.
صادقی، رسول و فراش، نورالدین (1398). تفاوت‌های قومی در ارزش و ترجیح فرزند زنان در شهر ماکو. مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، 2(115)، 131-140.
صادقی، رسول و محسن‌آبادی، بتول (1396). بررسی تأثیر شبکه اجتماعی در رفتار و نیات باروری زنان در شهر تهران. مطالعات راهبردی زنان، 20(77)، 87-108.
عباسی شوازی، محمدجلال و اسمعیلی، نصیبه (1400). رسانه، فرهنگ‌سازی و باروری: شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر باروری با استفاده از رویکرد فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی. فصلنامه علمی مطالعات راهبردی فرهنگ، 1(1)، 17-46.
عباسی شوازی، محمدجلال و خانی، سعید (1393). ناامنی اقتصادی و باروری: مطالعه موردی زنان دارای همسر شهرستان سنندج. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 9(17)، 37-76.
عباسی شوازی، محمدجلال و خانی، سعید (1395). ناامنی اقتصادی و ایده‎آل‌‌های ازدواج و باروری: مطالعه دو نسل مادران و فرزندان در شهر سنندج. دوفصلنامه مطالعات جمعیتی، 2(2)، 63-99.
عباسی شوازی، محمدجلال و خواجه صالحی، زهره (1392). سنجش تأثیر استقلال، مشارکت اجتماعی و تحصیلات زنان بر تمایل به فرزندآوری (مطالعه موردی: شهر سیرجان). نشریه زن در توسعه و سیاست، 11(1)، 45-64.
عباسی شوازی، محمدجلال و دراهکی، احمد (1397). تأثیر مکانیزم‌های شبکه‌های اجتماعی بر قصد فرزندآوری زنان نقاط شهری استان بوشهر. دوفصلنامه مطالعات جمعیتی، 4(1)، 7-39.
عباسی شوازی، محمدجلال؛ ترابی، فاطمه؛ صادقی، رسول و جوادی‌نیا، عارفه (1402). حمایت‌های غیررسمی و تمایل به فرزندآوری در بستر باروری پایین: مطالعه شهرهای نوشهر و چالوس. فصلنامه علمی برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 15(54)، 186-147.
عباسی شوازی، محمدجلال؛ حسینی چاوشی، میمنت؛ مکدونالد، پیتر و دلاور، بهرام (1383). تحولات باروری در ایران؛ شواهدی از چهار استان منتخب. تهران: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
عباسی شوازی، محمدجلال؛ رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی و حسینی چاوشی، میمنت (1399). امنیت اقتصادی ـ اجتماعی و قصد باروری در شهر تهران. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 15(29)، 211-238.
عباسی شوازی، محمدجلال؛ محمودیان، حسین؛ صادقی، رسول و قربانی، زهرا (1397). تأثیر جهت‌گیری‌های ارزشی-نگرشی بر ایده‎آل‌های فرزندآوری در ایران. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 13(26)، 37-66.
عباسی، آمنه؛ صادقی، رسول؛ ملکی، امیر و بالاخانی، قادر (1401). فراتحلیل پژوهش‌های مرتبط با عوامل تأثیرگذار بر نگرش‌ها، تمایلات و قصد باروری در ایران. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 4(56)، 63-92.
عرفانی، امیر؛ جهانبخش، رویا و کلانتری، عبدالحسین (1399). فردگرایی و نیات باروری. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 15(29)، 239-264.
علیزاده اقدم، محمدباقر؛ آقایاری هیر، توکل؛ سلطانی بهرام، سعید و انصاری اوزی، نسرین (1401). تبیین ارتباط مصرف رسانه‌ای و دینداری با رفتار باروری زنان (مورد مطالعه: زنان متأهل 15-49 ساله، شهر تبریز. فصلنامه علمی جامعه‌شناسی فرهنگ و هنر، 4(1)، 70-84.
علی‌مندگاری، ملیحه و رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی (1401). فرزندآوری، دوگانه‌انگاری مخاطره و اطمینان: مطالعه کیفی در شهر یزد. فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، 4(45)، 403-436.
قاسمی اردهایی، علی؛ راد، فیروز و ثوابی، حمیده (1393). بررسی تغییرات باروری زنان بر حسب موقعیت‌های اجتماعی ـ اقتصادی زوجین. مطالعات راهبردی زنان، 16(63)، 125-162.
کاوه فیروز، زینب و کرمی، فریبا (1394). بررسی ابعاد ساختار قدرت در خانواده و رابطه آن با باروری (مطالعه موردی: زنان متأهل شهر تهران). زن در توسعه و سیاست، 13(2)، 291-308.
کراودل، اویستاین (1400). باروری نه چندان پایین در نروژ ـ نتیجه ثروت، ارزش‌های لیبرال، ایدئال‌های برابری جنسیتی و دولت رفاه. در رونالد آر ریندفوس و منیجا کیم چو. باروری پایین، نهادها و سیاست‌ها (49-98). ترجمه حجیه بی‌بی رازقی نصرآباد. تهران: مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.
کنعانی، محمدامین و بخشی، سعادت (1393). گسترش فردگرایی و مسئله کم‌فرزندآوری: مطالعه‌ای در شهر رشت. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 9(18)، 7-30.
گلابی، فاطمه؛ آقایاری هیر، توکل و آسیابانیان بارنجی، مریم (1399). مطالعه بین‌نسلی ایدئال‌های فرزندآوری زنان (مطالعه زنان متأهل در شهر تبریز). زن در فرهنگ و هنر، 12(3)، 489-515.
لوکاس، دیوید و میر، پاول (1381). عوامل زمینه‌‌ای مؤثر بر باروری. در دیوید لوکاس و پاول میر. درآمدی بر مطالعات جمعیتی (103-122). ترجمه حسین محمودیان، تهران: دانشگاه تهران.
مجردیان جبار، طیبه؛ صادقی، رسول و اسماعیلی فلاح، مرضیه (1401). مطالعه کیفی فرایند گذار به فرزند سوم در شهر تهران. مطالعات جنسیت و خانواده، 10(1)، 51-90.
محمدی، نعیما و صیفوری، بتول (1395). بررسی جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر ترجیح باروری زنان. فصلنامه فرهنگی ـ تربیتی زنان و خانواده، 11(36)، 49-70.
محمودیان، حسین؛ شرفی، محمدرضا؛ خوش‌بین، سهیلا و احمدی، احمد (1387). دانش خانواده. تهران: سمت.
محمودیان، حسین؛ عباسی شوازی، محمدجلال و حاجی هاشمی، حمیدرضا (1401). آگاهی، عقلانیت و ساختار نگرش در رژیم‌های باروری: رویکردی شناختی به فرزندآوری. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 17(34)، 39-72.
محمودیان، حسین؛ کوچانی اصفهانی، مسعود و مقدس، سعید (1394). مصرف رسانه، مدیریت بدن و رفتار باروری. راهبرد فرهنگ، (31)، 173-196.
محمودیانی، سراج‌الدین (1399). بررسی شیوع و عوامل مؤثر بر رفتار تک‌فرزندی در بین زنان: مطالعه موردی در استان فارس. پایش، 20(1)، 109-117.
محمودیانی، سراج‌الدین و رفیعی، سیده ریحانه (1401). تأثیر متغیرهای جمعیتی و بهداشتی بر احتمال بی‌فرزندی دائمی در بین زنان ایرانی: یک تحلیل دوسطحی. مجله علوم پزشکی رازی. 29(8)، 36-45.
محمودیانی، سراج‌الدین و عابدی، منظر (1401). رابطه بین خشونت خانگی علیه زنان با قصد باروری در آنان: یک پیمایش در شهر صدرا. مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی. 20(3)، 309-320.
محمودیانی، سراج‌الدین؛ احمدی، علی‌یار، عباسی، کبری (1398). بررسی رابطه ساختار قدرت در خانواده و کنش‌های فرزندآوری زنان شهر لار. مطالعات راهبردی زنان، 22(85)، 73-98.
مدیری، فاطمه و تنها، فاطمه (1401). تأثیر احساس امنیت بر رفتار، ایده‎آل و قصد فرزندآوری در تهران. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 14(3)، 93-115.
مدیری، فاطمه و رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی (1394). بررسی رابطه دینداری و قصد باروری در شهر تهران. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 10(20)، 127-162.
مدیری، فاطمه و کیانی علی‌آبادی، فاطمه (1402). قصد و ایده‎آل بی‌فرزندی و تک‌فرزندی در شهر تهران. نشریه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، 1(43)، 153-182.
مدیری، فاطمه؛ تنها، فاطمه و گیلانی، نرجس (1400). تعیین‌کننده‌های اقتصادی-اجتماعی قصد و رفتار فرزندآوری در مردان شهر تهران. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 10(4)، 1123-1147.
مشفق، محمود؛ محمودی، محمدجواد و بهمنی، سلما (1399). احساس اطمینان از پایداری و دوام زندگی زناشویی و رابطه آن با تمایل به فرزندآوری. فصلنامه جمعیت، (113 و 114)، 15-38.
مشفق، محمود؛ مرادی ثانی، قدرت و حسین خانی، سحر (1395). تحلیلی بر رابطه اشتغال و تمایل به فرزندآوری در بین زنان شاغل در آستانه ازدواج در سطح استان‌های کشور. فصلنامه جمعیت، (95 و 96)، 1-24.
میرزایی، محمد (1384). جمعیت و توسعه با تأکید بر ایران (مجموعه مقالات). تهران: مرکز مطالعات و پژوهش‌های جمعیتی آسیا و اقیانوسیه.
میرزایی، محمد و شمس قهفرخی، مهری (1393). اهمیت ویژگی‌های شغلی زنان بر احتمال باروری طی دوره پنج‌ساله 1393- 1389 (مطالعه موردی شهر اصفهان). نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 9(17)، 139-113.
نادری بنی، محسن؛ شریفی، منصور و کردزنگنه، جعفر (1400). تحولات باروری در ایران بر مبنای نسبت توالی زنده‌زایی، 1385-95. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 16(31)، 133-157.
نیازی، محسن؛ تورنجی‌پور، فاطمه؛ نوروزی، میلاد و عسگری کویری، اسماء (1395). فراتحلیل عوامل اجتماعی مؤثر بر باروری در ایران. فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 7(29)، 69-118.
هیوول، ادرسی وندن و مکدونالد، پیتر (1381). ازدواج و طلاق. در دیوید لوکاس و پاول میر. درآمدی بر مطالعات جمعیتی (123-140). ترجمه حسین محمودیان. تهران: دانشگاه تهران.
 
Bongaarts, John & Watkins, Susan Cotts (1996). Social Interactions and Contemporary Fertility Transitions. Population and Development Review, 22(4), 639-682.
Cleland, John & Wilson, Christopher (1987). Demand Theories of the Fertility Transition: An Iconoclastic View. Population Studies, 41(1), 5-30.
Easterlin, Richard A. (1975). An Economic Framework for Fertility Analysis. Studies in Family Planning, 6(3), 54-63.
Hammel, E. A. (1990). A Theory of Culture for Demography. Population and Development Review, 16(3), 455-485.
Lesthaeghe, Ron (1983). A Century of Demographic and Cultural Change in Western Europe: An Exploration of Underlying Dimensions. Population and Development Review, 9(3), 411-435.
McDonald, Peter (2006). Low Fertility and the State: The Efficacy of Policy. Population and development Review, 32(3), 485–510.
McNicol, Geoffrey (1980). Institutional Determinants of Fertility Change. Population and Development Review, 6(3), 441-462.
McNicol, Geoffrey (2006). Policy Lessons of the East Asian Demographic Transition. Population and Development Review, 32(1), 1-25.
North, D. C. (1994). Economic Performance Through Time. The American Economic Review, 84(3), 359-368.
Notestein, Frank W. (1983). Frank Notestein on Population Growth and Economic Development. Population and Development Review, 9(2), 345-360.
Schultz, T. Paul (1983). Theory of Fertility Decline, by John C. Caldwell. Population and Development Review, 9(1), 161-168.
United Nations (2022). World Population Prospects 2022; Summary of Results. United Nations. Department of Economic and Social Affairs.

  • تاریخ دریافت 15 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 30 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 08 دی 1403