راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

جایگاه بیمه عمر در سیاست های کلی تامین اجتماعی با توجه به صحت یا بطلان فقهی معامله با اشخاص حقوقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد حسین ناظمی اشنی 1
علی خلوصی 2
1 استادیار گروه آموزش الهیات دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانش‌آموخته سطح 4 حوزه علمیه و استاد مدعو دانشگاه فرهنیگان، تهران، ایران.
10.22034/scs.2025.489664.1632
چکیده
با عنایت به به بند 5 سیاست های کلی ابلاغی تامین اجتماعی و استقبال روزافزون جامعه کنونی از انواع گوناگون و متفاوت بیمه‌ عمر و چالش مشروعیت آن از سمت مصرف کنندگان و صاحب‌نظران و کارشناسان اینگونه بیمه، ضرورت و لزوم پژوهش پیرامون این موضوع آشکار می‌گردد. از آن جایی که صحّت هر عقد و قراردادی به لحاظ حکم شرعی متوقف بر این است که واجد شرائط عمومی صحت قرارداد و مبانی فقهی صحیح باشد، باید به آن موارد به طور دقیق پرداخته شود. و ازآن‌رو که امروزه تمامی قراردادهای بیمه عمر با شرکت‌های بیمه‌ای منعقد می‌شود و شرکت‌های بیمه نیز از مصادیق شخص حقوقی به شمار می‌آیند، بدین جهت در پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی به نظریه صحت معاملات با اشخاص حقوقی به‌عنوان یکی از مبانی فقهی حاکم برقرار دادهای بیمه عمر پرداخته می‌شود. بنا به یافته‌های پژوهش با تمسّک به اطلاقات و عمومات ادله معاملات و عقود و التفات به این نکته که مصادیق اشخاص حقوقی، منحصر در مصادیق اشخاص حقوقی زمان شارع نیست؛ بلکه هر زمان دارای مصادیق خاص مربوط به آن زمان می‌باشد که متناسب با زمان و مقتضیات جدید به وجود آمده است، مثل شرکت‌های بیمه امروزی که از مصادیق جدید اشخاص حقوقی هستند، مانعی از جواز و صحت معاملات با اشخاص حقوقی وجود ندارد.
کلیدواژه‌ها
بیمه عمر
صحت فقهی
سیاست های کل تأمین اجتماعی
اشـخاص حقـوقی
سیاستهای کلی نظام

موضوعات

عنوان مقاله English

The position of the jurisprudential theory of transactions with legal entities in life insurance with regard to general social security policies

نویسندگان English

mohamad hosein nazemi ashani 1
علی خلوصی 2
1 Assistant Professor, Department of Theological Education, Farhangian University, Tehran, Iran (Corresponding author).
2 Level 4 graduate of the seminary and visiting professor at Farhanigan University, Tehran, Iran.
چکیده English

با عنایت به به بند 5 سیاست های کلی ابلاغی تامین اجتماعی و استقبال روزافزون جامعه کنونی از انواع گوناگون و متفاوت بیمه‌ عمر و چالش مشروعیت آن از سمت مصرف کنندگان و صاحب‌نظران و کارشناسان اینگونه بیمه، ضرورت و لزوم پژوهش پیرامون این موضوع آشکار می‌گردد. از آن جایی که صحّت هر عقد و قراردادی به لحاظ حکم شرعی متوقف بر این است که واجد شرائط عمومی صحت قرارداد و مبانی فقهی صحیح باشد، باید به آن موارد به طور دقیق پرداخته شود. و ازآن‌رو که امروزه تمامی قراردادهای بیمه عمر با شرکت‌های بیمه‌ای منعقد می‌شود و شرکت‌های بیمه نیز از مصادیق شخص حقوقی به شمار می‌آیند، بدین جهت در پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی به نظریه صحت معاملات با اشخاص حقوقی به‌عنوان یکی از مبانی فقهی حاکم برقرار دادهای بیمه عمر پرداخته می‌شود. بنا به یافته‌های پژوهش با تمسّک به اطلاقات و عمومات ادله معاملات و عقود و التفات به این نکته که مصادیق اشخاص حقوقی، منحصر در مصادیق اشخاص حقوقی زمان شارع نیست؛ بلکه هر زمان دارای مصادیق خاص مربوط به آن زمان می‌باشد که متناسب با زمان و مقتضیات جدید به وجود آمده است، مثل شرکت‌های بیمه امروزی که از مصادیق جدید اشخاص حقوقی هستند، مانعی از جواز و صحت معاملات با اشخاص حقوقی وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها English

Life insurance
Jurisprudence
General social security policies
Legal entities
فهرست منابع
قرآن کریم.
آقانظری، حسن (1396). بررسی فقهی حقوقی شخصیت حقوقی. حقوق اسلامی، (54).
امامی، سیدحسن (1398). حقوق مدنی. قم: انتشارات اسلامی.
امین فرد، محمد و زردرنگ کشکی، حکیمه (1392). تحلیل فقهی و حقوقی ماهیت قرارداد بیمه عمر و ادله مشروعیت آن. پژوهش نامه بیمه، (112).
حسینی حائری، سید کاظم (1423ق). فقه العقود. قم: مجمع الاندیشه الاسلامی.
حسینی شیرازی، سید محمد (1419ق). الفقه. بیروت: مرکز الرسول الاعظم.
حسینی عاملی، سید محمدجواد (1419ق). مفتاح الکرامه. قم: انتشارات اسلامی.
خامنه‌ای، سید علی (1401). سخنان مقام معظم رهبری. تهران: انتشارات معظم له.
خمینی، سید روح‌الله (1421ق). تحریر الوسیله. قم: دارالعلم.
خمینی، سید روح‌الله (1422ق). استفتائات. قم: انتشارات اسلامی.
سعدی، حسینعلی و میرزاخانی، رضا (1392). صحت بیمه عمر در عرض عقود مستقل فقهی. پژوهش نامه بیمه، 2(3).
صاحب جواهر، محمدحسن (1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
صفار، محمدجواد (1374). شخصیت حقوقی. تهران: انتشارات دانا.
صفایی، سید حسین (1396). حقوق مدنی، اشخاص و اموال. تهران: انتشارات میزان.
طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم (1409ق). العروه الوثقی. بیروت: مؤسسه الاعلمی.
طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم (1414ق). تکمله العروه الوثقی. قم: داوری.
شهید ثانی، زین‌الدین بن علی (1410ق). الروضه البهیه. قم: انتشارات داوری.
فخعلی، محمدتقی (1393). تحلیل فقهی شخصیت حقوقی. آموزه‌های فقه مدنی، (19).
کامل، حمید (1400). بررسی فقهی حقوقی صحت یا بطلان بیمه عمر و مقایسه آن با بعضی عقود مشابه. چهارمین کنفرانس بین‌المللی فقه و حقوق و پژوهش‌های دینی.
محقق حلی، جعفر بن حسن (1408ق). شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: اسماعیلی.
مطهری، مرتضی (1420ق). مجموعه آثار. قم: اسلامی.
مکارم شیرازی، ناصر (1426ق). انوار الفقاهه. قم: مکتبه الامام امیرالمؤمنین (علیه‌السلام).
موسوی اردبیلی، سیدعبدالکریم (1414ق). فقه الشرکه و کتاب التأمین. قم: دارالعلم.
میرزاخانی، رضا (1401). جایگاه بیمه عمر در عقود معهود فقهی. پژوهش نامه فقه اجتماعی، سال دهم، (2).
وحید خراسانی، حسین (1429ق). العقد النضید. قم: دار التفسیر.

  • تاریخ دریافت 29 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 23 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 28 بهمن 1403