راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

مطالعه بروندادهای فرهنگی اجتماعی در هویت یابی خانواده ایثارگران با تاکید بر هویت ملی و روحیه مقاومت(ناظر بر سیاستهای کلی برنامه هفتم توسعه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیئت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
اهتمام به ارتقاء عزت نفس ملی، هویت ملی و روحیه مقاومت از مفاهیم مهم فرهنگی و اجتماعی سیاستهای کلی برنامه هفتم توسعه است. در این راستا پرورش استعدادها و ارتقاء سطح فرهنگی ایثارگران و فرزندان آنها و «ترویج و تحکیم فرهنگ ایثار و جهاد و ساماندهی امور ایثارگران» از مهمترین اهداف سیاستهای کلی نظام دسته بندی می شود. این مقاله با هدف دست یابی به تعریف هویت برساخته اجتماعی فرزندان شهدا، مبادی هویت یابی و انطباق بروندادهای هویتی فرزندان شهدا با راهبردهای سیاستهای کلی نظام به نگارش در آمد.
پژوهش حاضر با روش کیفی انجام شده است. جهت جمع آوری داده از مصاحبه نیمه ساختار یافته استفاده شد و 25 نفر از فرزندان شهدا در مصاحبه ها مشارکت داشتند. 15 نفر از مصاحبه شوندگان زن و 10 نفر مرد بودند. نمونه ها به صورت هدفمند و به روش گلوله برفی انتخاب شدند.
نتایج تحقیق نشان میدهد تعریف رسمی از فرزندان شهدا ناشی از برساخته اجتماعی است که اجزای آن دچار تناقض است و این تناقض در بروندادهای هویت یابی فرهنگی نیز تاثیر گذار بوده است. نوعی مقاومت در برابر روایت رسمی در خصوص فرزندان شهدا و واقعیت عینی زندگی فرزندان شهدا وجود دارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The study of cultural and social outputs in identifying the family of martyrs with an emphasis on national identity and the spirit of resistance (looking at the general policies of the 7th Development Plan)

نویسنده English

Azam Ahangar Solehboni
Assistant Professor of Sociology Department, Faculty of Social Sciences, Tehran University, Tehran, Iran.
چکیده English

The emphasis on enhancing national self-esteem, national identity, and the spirit of resistance is among the key cultural and social concepts of the general policies outlined in the Seventh Development Plan. In this regard, fostering talents, improving the cultural level of veterans and their children, and "promoting and strengthening the culture of sacrifice and jihad while organizing veterans' affairs" are categorized as primary objectives of the general policies of the system. This article aims to define the socially constructed identity of the children of martyrs, identify the foundations of their identity formation, and align their identity-related outcomes with the strategic objectives of the system’s general policies.
This research was conducted using a qualitative approach. Data collection was carried out through semi-structured interviews, in which 25 children of martyrs participated—15 women and 10 men. Participants were selected purposefully using the snowball sampling method.
The findings indicate that the official definition of the children of martyrs is shaped by social construction, yet its components contain contradictions that influence cultural identity formation outcomes. There exists a form of resistance against the official narrative concerning the children of martyrs and the objective reality of their lives.

کلیدواژه‌ها English

Children of martyrs
family
Identity Formation
cultural policy-making
national identity
فهرست منابع
آهنگرسله­بنی، اعظم (1399). طرح ملی «نیازسنجی ایثارگران» بنیاد شهید و امور ایثارگران. تهران: بنیاد شهید و امور ایثارگران، مجری مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران.
آیین‌نامه تعیین مصادیق عملی شهید و خانواده‌های شاهد (1382). بازیابی از مرکز پژوهش‌های مجلس: https://rc.majlis.ir/fa/law/show/123575
ابلاغ سیاست‌های کلی برنامه هفتم با اولویت پیشرفت اقتصادی توأم با عدالت. (1401). دفتر حفظ نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، بازیابی از: https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=50920
احمدی، فریبا (1386). آسیب‌شناسی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت. همایش آسیب‌شناسی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت (صص. 13-42). بابلسر: دانشگاه مازندران.
اسمیت، فیلیپ و رایلی، الگزندر (1394). نظریه فرهنگی. ترجمه محسن ثلاثی، تهران: نشر علمی.
اشتراوس، انسلم و کوربین، جولیت (1395). مبانی تحقیق کیفی، فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای. ترجمه ابراهیم افشار، تهران: نشر نی.
ایوبی، حجت‌الله (1400). به طعم فرهنگ: جامعه‌شناسی سیاسی پی‌یر بوردیو. تهران: نقش و نگار.
برگر، پیتر؛ برگر، بریجیت و کلنر، هاتسفرید (1381). ذهن بی‌خانمان (نوسازی و آگاهی). ترجمه محمد ساوجی، تهران: نشر نی.
بوردیو، پیر (1380). نظریه کنش: دلایل عملی و انتخاب عقلانی. ترجمه مردیها، تهران: نقش نگار.
بوردیو، پیر (1390). تمایز،‌ نقد اجتماعی قضاوت‌های ذوقی. ترجمه حسن چاوشیان، تهران: ثالث.
بوردیو، پیر (1400). سلطه مذکر. ترجمه ناصری‌راد، تهران: آق.
بهرامی، ر. (1395). معنای شهادت در میان خاطرات فرزندان شهدا (سن28 تا 40 سال در تهران). تهران: دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.
بیرانوند، مهناز (1396، مهر 11). جدیدترین آمار خانواده‌های شهدا و ایثارگران. تهیه‌کننده مریم برزآبادی، بازیابی از خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا: https://www.irna.ir
پرورش، فهیمه (1392). تجربه زیسته فرزندان شهدا. گروه علوم اجتماعی. تهران: دانشگاه الزهرا.
تجر، جواد (1399). بررسی سنجش استانداردها و مسائل روانی اجتماعی کودکان بی‌سرپرست در ایران. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 63(1)، 2301-2311.
خمینی، سیدروح‌الله (25/12/1358). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (رحمت‌الله‌علیه).
سیاست‌های کلی نظام برای ترویج و تحکیم فرهنگ ایثار و جهاد و سامان‌دهی امور (1389، 11 29). بازیابی از دفتر حفظ نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای: https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=11265
سیدمن، استیون (1402). کتاب کشاکش آرا در جامعه‌شناسی. ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی. بازیابی از https://www.iranketab.ir/book/17456-contested-knowledge
شارع­پور، م. (1386، مهر 1). توهم اجتماعی در تجلیل از ایثارگران جنگ: تجربه جهانی. ص. 234.
الطایی، ع. (1382). بحران هویت قومی در ایران. تهران: شادگان.
غفاری‌نسب، اسفندیار؛ مساوات، سیدابراهیم؛ قاسمی‌نژاد، محمدعلی و علایی، احمد (1395). بررسی جامعه‌شناختی عوامل اجتماعی ـ فرهنگی مؤثر بر هویت ملی (مطالعه موردی: شهروندان 15 سال به بالای شهر اقلید). فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی ـ فرهنگی، 4(4)، 9-35.
فلیک، اووه (1397). درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
کوئن، بروس (1402). مبانی جامعه‌شناسی. ترجمه رضا فاضلی، تهران: سمت.
گیدنز، آنتونی و ساتن، فیلیپ (1399). جامعه‌شناسی. ترجمه هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی. بازیابی از: https://www.iranketab.ir/book/3961-sociology
مجدی، علی‌اکبر؛ رمضانی، حسین و عظیمی هاشمی، مژگان (1395). بررسی رابطه حمایت اجتماعی با هویت‌یابی (مورد مطالعه: فرزندان شاهد شهر نیشابور). علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، 13(1)، 217-238.
مقدم، سبا (1396). زندگی ما، زندگی فرزندان شهدا بعد از پدرانشان. تهران: افکار جاوید.
 
Bersonsky, M. (2003). Identity style and well-being: Does commitment matter? Identity. An International Journal of Theory and Research, 131-142. file:///C:/Users/Dr.ahangar/Downloads/BerzIDENT03-COMMIT-2.pdf
Bourdieu, P. (1986). Forms of Capital. in J. Richardson, & J. Richardson, Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education (258-241). New York: Greenwood Press.
Denscombe, M. (2010). The Good Research Guide For small-scale social research projects. London: Open University Press.
Dordevic, A. (2024). Social Identification as Representation, Construction, or Subjective Experience Ontological Frictions in Psychology and Lessons from Social Ontology. in A. Arango, & A. Burgos, New Perspectives on the Ontology of Social Identities (p214). New York: Routledge. doi:https://doi.org/10.4324/9781032690377
Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and Crisis. Norton & company.
Haslam, A. S.; Fong, P.; Haslam, C. & Cruwys, T.(2024). Connecting to Community: A Social Identity Approach to Neighborhood Mental Health. Personality and Social Psychology Review, 251-267. doi:https://doi.org/10.1177/10888683231216136
Hess, F. (2024). The we-sum of its parts or something else? On the philosophical and psychological foundations of social identity and its continuity. Zeitschrift für Religion, Gesellschaft und Politik, 1-33. doi:https://doi.org/10.1007/s41682-024-00173-8
Lincoln, Y. & Guba, E. (1985). Naturalistic Inquiry. Beverly Hills: Sage Publications.
Marcia, J. E. (1966). Development and Validation of identity status. Journal of Personality and Social Psychology, 3(5), 551-558.
Throsby, D. (2020). Cultural capital, in Handbook of Cultural Economics (p176). doi:10.4337/9781781008003.00025

  • تاریخ دریافت 21 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری 04 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 13 اردیبهشت 1404