تحلیل تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر دیپلماسی فرهنگی ایران

جهان پرور, طاهره; حضرتی صومعه, زهرا; رشیدوش, وحید

doi:10.22034/scs.2025.483023.1618

تحلیل تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر دیپلماسی فرهنگی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

طاهره جهان پرور ¹

زهرا حضرتی صومعه ²

وحید رشیدوش ³

¹ جامعه شناسی فرهنگی گروه علوم اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه واحد تهران مرکزی.دانشگاه آزاد اسلامی . تهران. ایران.

² دانشیار گروه جامعه شناسی و علوم اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه.، واحد تهران مرکزی. دانشگاه آزاد اسلامی. تهران. ایران.

³ استادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه. واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی .تهران. ایران.

10.22034/scs.2025.483023.1618

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر دیپلماسی فرهنگی ایران(مسئله) با استفاده از روش تحقیق کمّی و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده از ۱۵۵ پرسشنامه محقق-ساخته انجام شده است(روش). در عصر دیجیتال، شبکه‌های اجتماعی به ابزاری کلیدی برای تبادل فرهنگی و دیپلماسی عمومی تبدیل شده‌اند. این مطالعه به بررسی نقش این شبکه‌ها پرداخته و درصدد پاسخ به این سوال است که شبکه‌های اجتماعی چگونه و با چه سازو کارهایی بر دیپلماسی فرهنگی ایران تأثیر می‌گذارند؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که شبکه‌های اجتماعی بر ابعادی مانند تبادل فرهنگی (۰.۴۵۸)، تصویر ایران (۰.۳۴۲)، و همکاری‌های بین‌المللی (۰.۷۸۵) تأثیر معناداری دارند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که شبکه‌های اجتماعی ابزاری مؤثر برای تقویت دیپلماسی فرهنگی ایران هستند، اما نیازمند راهبردهای هوشمندانه‌ای مانند تولید محتوای جذاب و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین می‌باشند. این نتایج نشان می‌دهد که شبکه‌های اجتماعی می‌توانند به عنوان ابزاری مؤثر در تدوین و اجرای سیاست‌های فرهنگی مورد استفاده قرار گیرند. (یافته ها و نتایج)

کلیدواژه‌ها

شبکه‌های اجتماعی

روابط فرهنگی بین‌المللی

دیپلماسی دیجیتال

فناوری‌های نوین ارتباطی

دیپلماسی فرهنگی ایران

موضوعات

ارتباطات بین‌فرهنگی

عنوان مقاله English

The Impact of Social Networks on Iran's Cultural Diplomacy

نویسندگان English

Tahereh Jahanparvar ¹

Zahra Hazrati Someeh ²

Vahid Rashidvash ³

¹ Cultural Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

² Associate Professor, Department of Sociology and Social Sciences, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

³ Assistant Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

چکیده English

This research aims to investigate the impact of social networks on Iran's cultural diplomacy (problem) using a quantitative research method and analyzing data collected from 155 researcher-made questionnaires (method). In the digital age, social networks have become a key tool for cultural exchange and public diplomacy. This study examines the role of these networks and seeks to answer the question: How and through what mechanisms do social networks influence Iran's cultural diplomacy? The findings indicate that social networks have a significant impact on dimensions such as cultural exchange (0.458), Iran's image (0.342), and international collaborations (0.785). The results suggest that social networks are an effective tool for strengthening Iran's cultural diplomacy but require smart strategies, such as producing engaging content and utilizing modern technologies. These outcomes include providing more opportunities for dialogue and interaction, facilitating cultural communication, enhancing Iran's image, cultural exchange, privacy protection, content management, collaboration and engagement, and evaluation and feedback.These findings demonstrate that social networks can serve as an effective tool in formulating and implementing cultural policies (findings and results).

کلیدواژه‌ها English

Social networks

international cultural relations

cultural diplomacy

cultural strategies

Iran

فهرست منابع

آزادی، افشین؛ ترابی، محمد و حیدرپور، ماشاءالله (1399). جمهوری اسلامی ایران و فضای مجازی. فصلنامه مطالعات دفاع مقدس، 6(3)، 180- 149.

بوردیو، پیر (1375). نظریه کنش، دلایل علمی و انتخاب عقلانی. ترجمه مرتضی مردیها، تهران: نقش و نگار.

حاتمی‌زاده، لیلا (1401). بررسی نقش و جایگاه فضای مجازی و سواددیجیتال. دومین کنفرانس ملی مطالعات کاربردی در فرایندهای تعلیم و تربیت بندرعباس: 1648996/http:civilica.com/doc

ذکایی، محمدسعید (۱۳۹۸). دیپلماسی هوشمند رسانه‌ای. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و ارتباطات.

سند چشم‌انداز (1404). http:meo.atu.ac.ir

قاضوی، سید فضل‌الله (1395). نقش فضای مجازی در پیشبرد دیپلماسی عمومی مدرن. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی.

قربانی شیخ‌نشین، ارسلان؛ منوری، سیدعلی؛ کریمی، غلامرضا و فلاح، مهرداد (1400). تئودیپلماسی، نقش توئیتر در پیشبرد دیپلماسی رسانه ای ترامپ. پژوهشنامه راهبرهای سیاسست، 10(38)، 73-44.

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس (۱۴۰۲). بررسی عملکرد سکو‌های داخلی و خارجی.

محمدی، حافظ (1399). چالش‌های حکمرانی فضای مجازی و ارائه راهکارها برای جمهوری اسلامی ایران. دومین همایش ملی حکمرانی اسلامی. تهران.

محمدی، هادی (1401). فضای مجازی ـ مزایاو معایب همایش ملی تربیت درزیستبوم جدید. تهران: .com143564http://cvilica

مرکز آمار ایران (1402). آمار تعداد کاربران فعال ایرانی در سکوهای اجتماعی: http://citna.ir

مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری (1401). http:css.iripo.ir

مرکز فضای مجازی (1402)، http://majazi.ir/page/national-information-network

ملکی‌فر، عزت‌الله (۱۴۰۰). امنیت فرهنگی سایبری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

مهدی‌زاده، محمد (1391). نظریه‌های رسانه: اندیشه‌های رایج و دیدگاه‌های انتقادی. تهران: همشهری.

نصراللهی، اکبر؛ شریفی، فرزانه و حقیقی، محمدرضا (1393). تأثیر فضای مجازی برتحولات ارتباطات سیاسی. مجله مطالعات رسانه‌‌ای، 9(26)، 117-111.

Adesina, O. S. (2022). Digital cultural diplomacy: Rethinking international relations in the age of social media. Journal of Global Media Studies, 15(2), 112–130.

Asray, N. (2023). Platform imperialism. Oxford University Press.

Bjola, C. & Jiang, L. (2023). The ethics of digital diplomacy: Moral challenges in the use of social media for international relations. Global Policy, 14(1), 45–60.

Bourdieu, P. & Passeron, J.-C. (1990). Reproduction in education, society and culture (2nd ed.). Sage Publications.

Bourdieu, P. (1984). Distinction: A social critique of the judgement of taste. Harvard University Press.

British Council (2022). Digital cultural relations: Current practices and future directions. British Council Research Reports.

Castells, M. (2000). The rise of the network society (2nd ed.). Blackwell.

Giddens, A. (1984). The constitution of society: Outline of the theory of structuration. University of California Press.

Golan, G. J.; Arceneaux, P. C. & Soule, M. A. (2021). The digitalization of public diplomacy: A cross-national analysis. International Communication Gazette, 83(5), 487–504.

Internetworlds.com

Kasemsap, k. (2015). The Role of Cultural Dynamics in the Digital Age. https://www.researchgate.net/publication/284921475_The_Role_of_Cultural-Dynamics_ in_the Digital_ Age.

Murat, K. & Cakir, O. (2010). An applied study on educational use of Facebook as a Web 2.0 tool: The sample lesson of computer networks and communication. International Journal of Computer Science & Information Technology (IJCSIT), 2(5), 48–58. https://arxiv.org/abs/1009.0402

Nye, J. S. (2004). Soft power: The means to success in world politics. PublicAffairs.

Russo, A. & Atkins, J. (2005). Digital Cultural Communication: enabling new media & co- creation in Asia. researchgate, https://www.researchgate.net/publication/27465723

Russo, A. & Atkins, J. (2007). Digital Cultural Communication: Audience & Remediation, researchgate. DOI: 10.7551/mitpress/9780262033534.003.0009

UNESCO. (2023). Global trends in cultural diplomacy: The role of digital platforms. UNESCO Publishing.

Wallace, R. A. & Wolf, A. (1995). Contemporary sociological theory: Continuing the classical tradition (4th ed.). Prentice Hall.

Wu, C. & Zhang, K. (2022). Digital Transfrmation, Choice of compretitive Strategy and high Quality Development of Firms. Busines Management journal, (44), 5-22.

Zuboff, S. (2019). The age of surveillance capitalism: The fight for a human future at the new frontier of power. PublicAffairs.