راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

تحلیل کیفی و دسته بندی علل پایداری آسیب‌های اقتصادی- اجتماعی و توسعه‌نیافتگی محله دروازه غار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، جمهوری اسلامی ایران
2 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده علوم انسانی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، جمهوری اسلامی ایران
3 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، جمهوری اسلامی ایران
چکیده
مطالعه بی‌نظمی‎ها و آسیب‌های اجتماعی همراه با علل و انگیزه‌های پیدایی آن‌ها و نیز شیوه‌های پیشگیری و درمان این پدیده‌ها، به انضمام مطالعه شرایط بیمارگونه اجتماعی است؛ زیرا خاستگاه اصلی آسیب‎ها و کژ رفتاری‌های اجتماعی را باید در کل حیات اجتماعی و نوع خاص روابط انسانی جستجو کرد. نابسامانی‎های اقتصادی – اجتماعی چون: فقر، تورم، گرانی و دیگر عواملی که باعث محرومیت می‌شوند، زمینه مساعدی را برای انواع مختلف آسیب‌های اجتماعی فراهم می‌آورند. ازاین‌رو مفهوم آسیب‌شناسی گستره وسیعی پیدا می‌کند و از ابعاد ارزشی و کاربردی فراوانی برخوردار می‌گردد. محله هرندی به‎عنوان یکی از محله‌های جنوب شهر تهران است که علیرغم پیشینۀ تاریخی و حتی اقتصادی - اجتماعی طولانی، امروزه به یکی از محلات پرمسئله و پرآسیب شهر تبدیل‌شده است (پروین و دیگران 1392). به‌گونه‎ای که از آن می‎توان به‎عنوان یک محلۀ رهاشده یا فروپاشیده اشاره کرد. باوجود مداخلات مقطعی و سطحی که در سطح محلۀ هرندی - عمدتاً در سطح فیزیکی و نه اجتماعی- انجام‌شده است همچنان در این محله آسیب‌های اجتماعی آشکار و پنهان رخ می‌دهد. وجود بافت فرسوده و قدیمی، انواع خانواده‌های نابسامان، درگیری و نزاع و... همه نشان از وضعیت نابسامان و رهاشدۀ این محلۀ شهری دارد. هدف اصلی این پژوهش تبیین آسیب‌شناختی علل پایداری آسیب‏های اجتماعی و اقتصادی محله دروازه غار تهران طی 10 سال منتهی به سال ۱۳۹۸ است. همچنین در این پژوهش به تبیین شرایط تداوم‌بخش آسیب‎های اجتماعی و اقتصادی محله دروازه غار تهران، تبیین بافتارهای زمینه‎‎ساز آسیب‎های اجتماعی و اقتصادی این محله، و تبیین پیامدهای آسیب‎های اجتماعی و اقتصادی در آن می-پردازیم.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Qualitative analysis and classification of the causes of socio-economic damages sustainability and underdevelopment of Darvazeh Ghar neighborhood

نویسندگان English

Ali Aghamohammadi 1
Parvin Savadian 2
Asemeh Ghasemi 3
1 PhD Candidate in Sociology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Islamic Republic of Iran
2 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Humanities, Garmsar Branch, Islamic Azad University, Garmsar, Islamic Republic of Iran
3 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Islamic Republic of Iran
چکیده English

The study of social harms along with their causes, as well as methods of prevention and treatment of these phenomena, is included in the study of social pathological conditions; Because the main origin of social harms should be sought in the whole of social life and specific types of human relations. Socio-economic disorders like poverty, inflation, high prices, etc provide a favorable environment for various types of social harms. Therefore, the concept of pathology is widespread. Harandi neighborhood is one of the neighborhoods in the south of Tehran that despite its long historical and even socio-economic background, today has become one of the most problematic neighborhoods of Tehran and can be referred to as an abandoned neighborhood. Despite the cross-sectional interventions that have been carried out in the Harandi neighborhood - mainly at the physical level - there are still obvious and hidden social harms in this neighborhood. The existence of worn-out and old tissue, all kinds of disordered families, conflicts and quarrels, etc. all show the unhealthy situation of this urban neighborhood. The main purpose of this study is to explain the pathology of the causes of the sustainability of social and economic injuries in the Darvazeh Ghar neighborhood of Tehran, during the 10 years ending in 2009. Also, in this study the continuing conditions of social and economic damage in the Darvazeh Ghar neighborhood of Tehran, the contexts of social and economic damage in this neighborhood, and the consequences of social and economic damage in that are explained.

کلیدواژه‌ها English

Socio-economic pathology
Darvazeh Ghar
Shahid Harandi neighborhood
Sustainability
Neighborhoods
1.      ابراهیم‌زاده، عیسی.، اسکندری ثانی، محمد.، رمضان‏پور، صغری. (1395). راهبرد تعدیل فقر در محلات شهری با رویکرد اقتصاد مقاومتی مطالعه‌ی موردی: کلان‌شهر تهران. جغرافیا و توسعه. (44). 24-1
2.      احمدی، علی‌محمد؛ حضارمقدم، نسرین؛ (1392)، بررسی اثر آزادسازی تجاری روی شاخص توسعه انسانی در کشورهای درحال‌توسعه، مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی(مطالعات راهبردی جهانی‌شدن)، دوره 4، شماره 11
3.      اشرفی، سکینه؛ بهبودی، داود؛ واعظ مهدوی، محمدرضا؛ پناهی، حسین، (1397)، سه وجهی رشد، نابرابری و فقر در ایران طی برنامه‌های توسعه، فصلنامه علمی-پژوهشی رفاه اجتماعی، سال هجدهم، شماره 71
4.      ارجمند سیاه‌پوش، اسحق، (1394)، ارزیابی متغیرهای وضعیت توسعه پایدار شهری در شهر اندیمشک و ارائه مدل مناسب، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال هشتم، شماره اول
5.      افشارکهن، ج.، و رحیقی یزدی، م.، 1392، تاثیر عوامل محیطی واجتماعی براحساس امنیت شهری (مورد مطالعه: محلات منتخب شهر یزد)، مطالعات جامعه شناختی شهری (مطالعات شهری)
6.      امیری، م.، و پورموسوی، س.، و صادقی، م. (1392). مطالعه آسیب های اجتماعی ناشی از حاشیه نشینی در منطقه 19 شهرداری تهران از دیدگاه مدیران شهری. اقتصاد و مدیریت شهری, 2(5)
7.      ایراندوست، کیومرث.، اعظمی، محمد.، تولایی، روح‌الله. (1393). شاخصهای تعریف و تعیین سکونتگاههای غیررسمی در ایران. مطالعات و پژوهش‌های شهری منطقه‌ای. 6 (21). 60-43
8.      بااوش، معصومه؛ شیانی، ملیحه؛ موسایی، میثم، (1396)، تحلیل عوامل اقتصادی-اجتماعی مؤثر بر فقر و نابرابری حوزه سلامت طی سال‌های 1394-1390، فصلنامه علمی-پژوهشی رفاه اجتماعی، سال هفدهم، شماره 67
9.      پروین، ستار و درویشی فرد، علی اصغر،1394 ، خرده فرهنگ فقر و آسیب های اجتماعی در محلات شهری(مطالعه موردی محله هرندی
10.  پروین، س.، و درویشی فرد، ع.، و کاظمی، ق. (1395). بی سازمانی اجتماعی و آسیب‏ های پنهان شهری (مطالعه موردی: محله هرندی). مطالعات جامعه‌شناختی (نامه علوم اجتماعی), 23(1 )
11.  ثقفیان، سپیده، 1398، در تقاطع سنت، فقر و جنسیت، خرد سرخ
12.  جانی، سیاوش، (1397)، تحلیل ساختار تولید و توزیع درآمد در سکونتگاه‌های روستایی ایران، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی ایران، سال هفتم، شماره سوم(پیاپی 25)
13.  جانی، سیاوش، (1397)، بررسی رابطه تخصیص  منابع بین بخش‌های اقتصادی و توزیع درآمد شهری و روستایی در بین استان‌های ایران، نشریه اقتصاد و توسعه کشاورزی، جلد 32، شماره 4
14.  حمیدیان، اکرم، زاهدی، محمدجواد، ملکی، امیر، انصاری، ابراهیم، 1394، بررسی رابطه نابرابری‌های اجتماعی- اقتصادی و طرد اجتماعی گروه‌ها در کلانشهر اصفهان، پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر (علمی - پژوهشی)
15.  خداداد کاشی، فرهاد؛ شمسی، سوده، (1391)، بررسی اثرات سیاست‌های حمایتی بر کاهش فقر در ایران، فصلنامه اقتصاد مقداری (بررسی‌های اقتصادی سابق)، دوره 9، شماره 2
16.  خنیفر، حسین.، مسلمی، ناهید. (1395). اصول و مبانی روش‏های پژوهش کیفی رویکردی نو و کاربردی . جلد اول. تهران: نگاه دانش، 560 صفحه
17.  دانایی‏فرد، حسن و اسلامی، آذر. (1390). کاربرد استراتژی پژوهشی نظریه داده‏بنیاد در عمل: ساخت نظریه بی‏تفاوتی سازمانی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق، 178 صفحه.
18.  دانایی‏فرد، حسن. (1386). پارادایم‌های رقیب در علم سازمان و مدیریت: رویکرد تطبیقی به هستی‏شناسی، شناخت و روش‏شناسی. دانشور رفتار، سال چهاردهم، شماره 26: 89-104
19.  دلاور، ع. (1389). روش شناسی کیفی. راهبرد, 19(54 (ویژه پژوهش های کیفی))
20.  رسولی، سید حسن و مومن پور آکردی، سکینه و عظیمی زاده، الهام و قاسمی طاهری، سید مریم،1395،ضرورت بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری (مطالعه موردی : شهر ساری)،سومین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت ، اقتصاد و علوم انسانی
21.  رهنمایی، م.، و ملک نیا، م.، و جهانیان، م. (1390). نقش محورهای فرهنگی و تاریخی منطقه 12 در توسعه گردشگری شهر تهران. نگرش های نو در جغرافیای انسانی (جعرافیای انسانی), 3(4)
22.  زنگنه، ع.، روستایی، ش.، سعیدی، ش.، احدنژاد، م.، کرباسی، ع.، و تیموری، ر.، 1393، بررسی تطبیقی نابرابری‌های اجتماعی, اقتصادی, فرهنگی, کالبدی در محلات شهری(نمونه موردی: محلات شاطرآباد و 22 بهمن). مطالعات ناتوانی.
23.  زنگی آبادی، ع.، و پرهیز، ف.، و خیام باشی، ا. (1394). تحلیل زمانی- مکانی آسیب های اجتماعی مرتبط با مواد مخدر (مطالعه موردی: منطقه 12 شهر تهران). پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی ایران (پژوهش های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی), 4(1 (پیاپی 9) )
24.  زیاری، کرامت اله، 1390، بررسی آسایش و امنیت در محله های شهر یزد، پژوهشهای جغرافیای انسانی تابستان 1390 شماره 76
25.  ستوده، هدایت اله، 1379، آسیب شناسی اجتماعی؛ جامعه شناسی انحرافات، آوای نور
26.  شاطریان، محسن, آقابزرگی زاده، شیوا، 1395، تاثیر بافت های فرسوده بر آسیب های اجتماعی شهر کاشان، همایش ملی بافت های فرسوده و تاریخی شهری، دانشگاه کاشان
27.  شیخی، محمد و عظیمی، میترا،1392،بررسی شاخص های اقتصادی اجتماعی و روش های تعیین محدوده منطقه شهری تهران و ارایه الگوی مناسب برای آن
28.  صادقی، ر.، و زنجری، ن. (1396). الگوی فضایی نابرابری توسعه در مناطق 22گانه کلانشهر تهران. رفاه اجتماعی, 17(66 )
29.  علایی، محسن و رضایی پور، اذن اله، 1394، مروری بر نظریات جامعه شناختی در جامعه شناسی جرم و جنایت،اولین کنفرانس بین المللی علوم اجتماعی و جامعه شناسی،آباده
30.  قدرتی راد، مینا، 1397، نقش نهادهای حکومتی در شکل گیری آسیب های اجتماعی، کنفرانس ملی اندیشه های نوین و خلاق در مدیریت، حسابداری، مطالعات حقوقی و اجتماعی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرقان، موسسه آموزش عالی علامه خویی
31.  قرخلو، م.، و زنگنه شهرکی، س. (1388). شناخت الگوی رشد کالبدی - فضایی شهر با استفاده از مدل های کمی (مطالعه موردی: شهر تهران). جغرافیا و برنامه ریزی محیطی (مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان), 20(2 (پیاپی 34))
32.  مزدارانی، هنگامه و وزیری ستا، حسین و رضائی، مژگان،1394،فرهنگ فقر مانعی برای رسیدن به توسعه پایدار،کنفرانس بین المللی علوم انسانی، روانشناسی و علوم اجتماعی،تهران
33.  معمار، ث.، 1390، تحلیل جامعه‌شناختی نیازهای اجتماعی و کالبدی محلات شهر از دیدگاه توسعه پایدار محله‌ای (مطالعه محلات شهر اصفهان)، مسائل اجتماعی ایران (دانشگاه خوارزمی)
34.  مکی پور، ذ.، و ربانی خوراسگانی، ع.، 1392، بررسی علل اقتصادی آسیب های اجتماعی (با تاکید بر رابطه تورم و جرایم در ایران طی سال های 1390-1370). پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی ایران (پژوهش های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی), 2(2 (پیاپی 6))
35.  نجفی ابرند آبادی, علی حسین, گلدوزیان, حسین. (1396). جرم‌شناسی پست مدرن و رویکرد آن به جرم و علت شناسی جنایی. فصلنامه پژوهش حقوق کیفری, 6(23)
36.  نریمانی، شهلا، 1390، بررسی آسیب های اجتماعی، فرهنگی و تربیتی فراروی خانواده، همایش هجوم خاموش، معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی، جهاددانشگاهی واحد استان لرستان
37.  نصراصفهانی، آرش، 1399، شاخص امنیت اجتماعی در مناطق 1، 22 و 5 تهران، همشهری آنلاین
38.  نوری، ع.، و مهرمحمدی، م. (1390). الگویی برای بهره گیری از روش نظریه برخاسته از داده ها در پژوهش های تربیتی. مطالعات برنامه درسی, 6(23)
39.     Aseltine, R. H., Gore, S., & Gordon, J. (2000). Life Stress, Anger and Anxiety, and Delinquency: An Empirical Test of General Strain Theory. Journal of Health and Social Behavior, 41(3)
40.    Ahern, J., Margerison-Zilko, C., (2013), Alcohol Outlets and Binge Drinking in Urban Neighborhoods؛ The Implications of Nonlinearity for Intervention and Policy, Semantic Scholar
41.    Alves, Sonia, (2017), Assessing the impact of area-based initiatives in deprived neighborhoods- The example of S. João de Deus in Porto, Portugal, Institute of Social Sciences of the University of Lisbon, ResearchGate professional network
42.    A Stoddard, Sarah, J Henly, Susan, E Sieving, Renee, Bolland, John, (2010), Social Connections, Trajectories of Hopelessness, and Serious Violence in Impoverished Urban Youth, National Center for Biotechnology Information
43.    A. Triplett, Ruth, (2003), Institutional Strength, Social Control and Neighborhood Crime Rates, Theoretical Criminology
44.    C. Brown, Scott, Lombard, Joanna, (2014), Neighborhoods and social interaction, Wellbeing and the Environment, Volume 2
45.    C. Ompad, Danielle, (2007), Social Determinants of the Health of Urban Populations؛ Methodologic Considerations, National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine
46.     Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research (3rd ed.): Techniques and procedures for developing grounded theory. SAGE Publications, Inc
47.     COULTON CJ, PANDEY S. Geographic Concentration of Poverty and Risk to Children in Urban Neighborhoods. American Behavioral Scientist. 1992;35(3):238-257
48.  D. Warner, Barbara, Beck, Elizabeth, L. Ohmer, Mary, (2010), Linking informal social control and restorative justice؛ Moving social disorganization theory. beyond community policing, Taylor & Francis Group
49.  E. Mayer, Susan, Jencks, Christopher, (1989), 30.         Growing Up in Poor Neighborhoods؛ How Much Does It, American Association for the Advancement of Science, New Series, Vol. 243, No. 4897
50.   Fieldhouse, E., & Cutts, D. (2010). Does Diversity Damage Social Capital? A Comparative Study of Neighbourhood Diversity and Social Capital in the US and Britain. Canadian Journal of Political Science, 43,
51.    Flick، Uwe، 2014، The SAGE handbook of qualitative data analysis، SAGE Publications Ltd
52.   Greenbaum, Susan, Hathaway, Wendy, Rodriguez, Cheryl, Ashley Spalding & Beverly Ward (2008) Deconcentration and Social Capital: Contradictions of a Poverty Alleviation Policy, Journal of Poverty, 12:2
53.   HALSEY M, WHITE R. Crime, Ecophilosophy and Environmental Harm. Theoretical Criminology. 1998;2(3)
54.   Lasslett, K. (2010). Crime or social harm? A dialectical perspective. Crime, Law and Social Change, 54
55.    Hoogerbrugge, Marloes M., Burger, Martijn J., (2018) Neighborhood-Based social capital and life satisfaction: the case of Rotterdam, The Netherlands, Urban Geography, 39:10
56.    McCann E, Temenos C. Mobilizing Drug Consumption Rooms: inter-place networks and harm reduction drug policy. Health Place. 2015
57.     Singh GK, Ghandour RM. Impact of neighborhood social conditions and household socioeconomic status on behavioral problems among US children. Matern Child Health J. 2012 Apr;16 Suppl 1: S

  • تاریخ دریافت 03 اسفند 1400
  • تاریخ پذیرش 11 تیر 1401