راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبردهای ارتقا و توسعة همکاری‌های علمی بین‌المللی بر اساس نقش و جایگاه مراجع ملی وزارت عتف

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی
2 گروه سیاست علوم و تحقیقات/ مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
3 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
چکیده
وزارت عتف بعنوان یکی از بازیگران محوری حوزة علم و فناوری در ایران، به همکاری بین‌المللی بعنوان یکی از مهمترین کارویژه‌های نهادهای زیرمجموعة خود پرداخته است. از جمله طرحی است که با هدف ساماندهی همکاری بین المللی از سال 1395 طراحی و اجرا شده است. بر اساس آن برخی مراکز آموزشی و پژوهشی با عنوان مرجع برقراری همکاری‌های علمی با نهادهای همتا در کشور هدف به عنوان "مراجع همکاری بین‌المللی" تعیین شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش این ساخنارهای نو در مدیریت همکاریهای علمی بین‌المللی وزارت عتف برای پاسخ به این پرسش که آیا تشکیل این مراجع ملی توانسته است به ارتقای همکاری علمی بین‌المللی مراکز علمی وابسته به وزارت عتف و تحقق اهداف مد نظر سیاستگذار منجر شود؟ روش پژوهش ترکیبی از روشهای مطالعه اسنادی، بررسی تطبیقی، مطالعه موردی، مصاحبه و برگزاری پنل خبرگان است. بر اساس چالشهای شناسایی شده در چهار حوزة سیاستگذاری، درون وزارتی، برون وزارتی و عملیاتی سه راهکار مبتنی بر "حفظ وضع موجود و ارتقای آن"، "تغییر وضع موجود و حذف مراجع ملی" و "بازگشت به وضع پیشین" طراحی و در معرض ارزیابی و نظر خواهی صاحبنظران قرار گرفت. نتیجه اینکه حفظ و ارتقای وضع موجود به‌عنوان راهکار نهایی منتخب صاحبنظران تعیین شده و برای ارتقای آن مجموعهای از راهکارهای سیاستی پیشنهاد شده است. این راهکارها در دو سطح ارائه شدهاند مشتمل بر: راهکارهای سطح سیاستگذاری و حکمرانی مراجع ملی، و راهکارهای در سطح عملیات مراجع ملی. در ذیل هر سطح مجموعه‌ای از راهبردهای سیاستی ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Strategies for redesigning the model of international scientific cooperation based on the role and position of national focalpoints

نویسندگان English

Khosro Piri 1
Maryam Saniejlal 2
Mehdi Ramezani 3
1 Shahid Beheshti University
2 Science and Research group/National research institute for science policy(NRISP)
3 Science, research and technology ministry
چکیده English

The MSRT, as one of the key players in science and technology in Iran, has engaged in international cooperation as one of the most important features of its subordinate institutions. One of the projects that has been implemented since 2016 with the aim of organizing international cooperation. According to it, some educational centers have been designated as "references for international cooperation" . The present study, while reviewing the performance, was conducted with the aim of providing a model for improving the current situation in the field of international scientific cooperation of the MSRT. Globalization, the international network system, and structure-agent theory are the three vertices of the triangle on which the paper's theoretical foundations are based. The research method is a combination of documentary study methods, comparative study, case study, interview and panel of experts. Based on the challenges identified in the four policy areas, intra-ministerial, extra-ministerial and operational, three strategies based on "maintaining the status quo and improving it", "changing the status quo and eliminating national authorities" and "returning to the status quo ante" are designed and exposed. Experts evaluated and consulted. The result is that maintaining and improving the status quo has been identified as the final solution and a set of policy solutions has been proposed to improve it. These solutions are presented at two levels: solutions at the level of policy-making and governance of national authorities, and solutions at the level of operations of national authorities. Below each level is a set of policy strategies.

کلیدواژه‌ها English

International Scientific Cooperation
focal points
Ministry of Education
University
Research Center
منابع
 Chen, K., Zhang, Y., & Fu, X. (2019). International research collaboration: An emerging domain of innovation studies? Research Policy, 48(1), 149-168.
Cohen, W. S. (1997). Report of the quadrennial defense review.
Giddens, A. (2013). The consequences of modernity. John Wiley & Sons.
Jackson, J. (2008). Globalization, internationalization, and short-term stays abroad. International journal of intercultural relations, 32(4), 349-358.
Knight, J. (2004). Internationalization remodeled: Definition, approaches, and rationales. Journal of studies in international education, 8(1), 5-31.
Lee, S., & Bozeman, B. (2005). The impact of research collaboration on scientific productivity. Social studies of science, 35(5), 673-702.
UIE. (1998). Annual report 1997-1998: UNESCO Institute for Education.
Wagner, C. S. (2006). International collaboration in science and technology: Promises and pitfalls. Science and technology policy for development, dialogues at the interface, 165-176.
اخوان‌زنجانی، د. (۱۳۸۱). جهانی شدن و سیاست خارجی. دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
اسدی‌فرد، ر.، چوخاچی‌زاده‌مقدم، ا.، و گودرزی، م. (۱۳۹۵). الگویی برای دسته‌بندی و مطالعه عوامل موثر بر موفقیت شبکه‌های همکاری بین‌المللی. مدیریت نوآوری، ۵(۱)، ۱۲۹-۱۵۰.
پویا، ع.، و احمدی‌منش، م. (۱۳۹۴). سنجش عوامل موثر بر تمایز دانشگاه‌های برتر ایران و جهان در نظام رتبه‌بندی لیدن با استفاده از تحلیل تشخیصی. سیاست علم و فناوری، ۷(۴)، ۱۷-۳۰.
دستورالعمل اجرایی تشکیل مراجع ملی همکاری علمی بین‌المللی. (۱۴۰۰).  مرکز همکاری‌های علمی بین‌المللی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. http://cisc.msrt.ir
رحمان‌سرشت، ح.، باشکوه، م.، و پهلوانی‌قمی، م. (۱۳۸۸). عوامل موثر درموفقیت همکاری‌های مشترک بین‌المللی (مطالعه موردی مرکز تحقیقات ایران خودرو). مدیریت بازرگانی، ۱(۲).
شرح وظایف. (۱۴۰۰).  مرکز همکاری‌های علمی بین‌المللی، وزارت علوم، تحقیقات و فناری. http://cisc.msrt.ir
طاسکوه، ع. خ. (۱۳۹۶). آموزش عالی بین‌المللی: استراتژی‌ها و شرایط امکان. پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
طاهری، ا. (۱۳۹۵). بررسی مقایسه‌ای مدل دیپلماسی علمی قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای. مطالعات روابط فرهنگی بین‌المللی، ۳(۵)، ۱۴۱-۱۶۶.
طباطبایی، س. (۱۳۹۲). راهکار‌های ارتقای همکاری‌‌های علمی بین‌المللی در نظام آموزش عالی کشور: با تأکید بر دانشگاه آزاد اسلامی. راهبرد، ۲۲(۴).
قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. (۱۳۸۳). تهران: مجلس شورای اسلامی
قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. (۱۳۹۶). تهران: مجلس شورای اسلامی
کاستلز، م. (۱۳۸۰). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ: ظهور جامعه شبکه‌ای (ا. ع. و. ا. خاکباز، ترجمه.; جلد اول. طرح نو.
 
 

  • تاریخ دریافت 22 آذر 1400
  • تاریخ بازنگری 05 تیر 1401
  • تاریخ پذیرش 13 تیر 1401