راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

واکاوی دیدگاه نخبگان از تمایل زوجین به فرزندآوری با تاکید بر سیاست های کلی جمعیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه آیت‌ا... العظمی بروجردی، تهران، ایران.
چکیده
موضوع کاهش نرخ باروری و حرکت جمعیتی جامعه به سمت سالمندشدن ازجمله دلایلی است که بررسی و پرداختن به موضوع مهم فرزندآوری را برای محققان ضروری کرده است. بر‌این‌اساس هدف پژوهش حاضر، واکاوی دیدگاه نخبگان از تمایل به فرزندآوری با تأکید بر سیاست‌های کلی جمعیت است. روش‌شناسی پژوهش حاضر کمی (روش کیو) است. جامعه آماری این پژوهش شامل نخبگان لرستانی صاحب‌نظر در حوزه مباحث جمعیتی است. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه محقق‌ساخته و برای تحلیل یافته‌ها از نرم‌افزار اِس‌پی‌اِس‌اِس 26 و ایموس گرافیک 24 استفاده گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که احساس ناامنی زوجین در بُعد شغلی با 97/4، احساس ناامنی در بُعد هزینه‌های زندگی با 72/4، احساس ناامنی در بُعد مالی و درآمدی با 61/4، در بُعد مسکن با 55/4، مهاجرت کردن با 42/4، مهارت‌های زندگی زوجین با 67/3 بیشترین تأثیر را بر گرایش به فرزندآوری زوجین استان لرستان دارد. عوامل متفاوتی در تمایل زوجین به فرزندآوری نقش دارند. ازجمله این عوامل که در این پژوهش به اثبات رسیدند عبارت‌اند از: عوامل اقتصادی چون درآمد مالی، اشتغال، مسکن، عوامل سیاسی چون حمایت دولت از زوجین و برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری مناسب و عوامل فرهنگی و اجتماعی که بتواند نگاه زوجین به فرزندآوری را تغییر دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Analyzing the opinion of the elites about the desire of couples to have children with an emphasis on general policies of the population

نویسنده English

gholamreza tajbakhsh
Associate Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Humanities, Grand Ayatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Tehran, Iran.
چکیده English

Background and purpose: The decrease in the fertility rate and the demographic movement of the society towards aging are among the reasons that have made it necessary for researchers to investigate the issue of having children in Iran. Based on this, the aim of the current research is to analyze the opinion of elites about the desire to have children and to identify factors related to it in Lorestan province.
Method: Quantitative methodology (Q method) was used for this research. The statistical population of this research includes elites who are knowledgeable about the subject. The sample size includes 90 elite experts in the field of demographics and child bearing. A researcher-made questionnaire was also used to collect information. Validity and reliability analysis was performed in the quantitative part of Cronbach's alpha test and determining the factor loading of the items. SPS 26 and Imus Graphics 24 statistical software were used to analyze the findings. Findings: The findings of the Q method showed that couples feel insecure in the job dimension with 4/97, feeling insecure in the living expenses dimension with 4/72, feeling insecure in the financial and income dimension with 4/61, in the housing dimension with 4/55, Immigrating with 4/42, life skills of couples with 3/67 have the greatest effect on the propensity to have children of couples in Lorestan province. Also, the results of the path analysis using structural equation modeling show that cultural factors with 0/385, social factors with 0.354, economic factors with 0.325, political factors with 0.211 and psychological factors with 0.162 respectively are the most have an effect on the desire of couples to have children in Lorestan province. Conclusion: Different factors play a role in couples' desire to have children. Among these proven factors are economic factors such as financial income, employment, housing, political factors such as government support for couples and appropriate planning and policies, cultural and social factors that can change the view of couples on having children.

کلیدواژه‌ها English

Family
childbearing
fertility
elites
Lorestan
##آزموده، الهام؛ براتی‌فر، سعیده؛ هانیه، بهنام و آزاد مهر، مریم (1394). ارتباط ترجیح جنسی، فاصله موالید و ترکیب فرزندان بر رفتار باروری زنان. نشریه مجله دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، 3(3)، 8-15.##
##اسلامی، روح‌اله و فرخاری، محبوبه (1402). بررسی چرخه سیاست‌گذاری افزایش‌جمعیت در جمهوری اسلامی ایران (با تمرکز بر دوره چهارم سیاست‌های جمعیتی. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 12(5)، 1-30.##
##تاج بخش، غلامرضا (1391). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر شکاف نسل‌ها در شهرستان شوشتر. فصلنامه توسعه اجتماعی، ۹(2)، 53-76.##
##تاج‌بخش، غلامرضا (1400). مطالعه زمینه‌ها و بسترهای کاهش نرخ باروری: پژوهشی کیفی. فصلنامه جمعیت، 27(113 و 114)، 69-96.##
##تاج‌بخش، غلامرضا (1400). واکاوی عوامل فرهنگی مؤثر بر وقوع طلاق، با کاربست روش Q. جامعه‌پژوهی فرهنگی، 12(4)، 1-23.##
##تاج‌بخش، غلامرضا (1402). کاوشی در فهم تجربه زیسته زوجین از فرزندآوری و عوامل مرتبط با آن. فصلنامه پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی، 8(2)، 1-31.##
##حسینی، حاتم (1383). درآمدی بر جمعیت‌شناسی اقتصادی ـ اجتماعی و تنظیم خانواده. همدان: دانشگاه بوعلی سینا.##
##حسینی، حاتم (1386). درآمدی بر جمعیت‌شناسی اقتصادی ـ اجتماعی و تنظیم خانواده. همدان: دانشگاه بوعلی سینا.##
##رستگار خالد، امیر و مقدمی، ساجده (1397). بررسی رابطه تمایل به ارزش‌های عرفی و نگرش به فرزند. جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، 5(11)، 153-174.##
 ##رهنما، آمنه؛ روزبه، نسیبه؛ سلیمی اصل، علی؛ کاظمی گراشی، زهره؛ عباس‌زاده، مهشید و دبیری، فاطمه (1401). عوامل مرتبط با فرزندآوری در ایران: یک مطالعه مروری سیستماتیک. طب پیشگیری، ۹(۱)، ۶-۱۷.##
##زهره‌زاده، احمد؛ عبدللهی، محبوبه؛ توکلی ثانی، سیده بلین و چارقچیان خراسانی، الهام (1399). بررسی میزان گرایش به فرزندآوری و ارتباط آن با سواد سلامت و سلامت معنوی در زنان مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان تربت حیدریه در سال ۱۳۹۷. مجله علوم پزشکی رازی، ۲۷(۸)، ۳۲-۴۱.##
##سازمان ثبت احوال کشور (1398). سالنامه آماری سال 1398. تهران: سازمان ثبت احوال کشور.##
##سرایی، حسن (1393). بازتولید جمیعت ایران: وضع موجود و ملاحظاتی درباره سیاست‌گذاری. فصلنامه علوم اجتماعی، 22(68)، 1-36.##
##صادقی، رسول (1395). تحلیل بسترهای اجتماعی فرهنگی کاهش باروری در ایران. فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، 5(20)، 217-246.##
##عباسی شوازی، محمدجلال و خانی، سعید (1393). ناامنی اقتصادی و باروری: مطالعه موردی زنان دارای همسر شهرستان سنندج. نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، 9(17)، 37-76.## 
##عنایت، حلیمه و پرنیان، لیلا  (1392). مطالعه رابطه جهانی‌شدن فرهنگی و گرایش به فرزندآوری. زن و جامعه، 4(2)، 109-136.##
##غفاری سردشت، فاطمه و متقی، زهرا (1399). تبیین عوامل مؤثر بر فرزندآوری براساس دیدگاه زنان: یک مطالعه کیفی. نوید نو، 23(76)، 33-43.##
##قیصر، عمران؛ اسکندری سبزی، سیما؛ سلمان‌پور زنوز، علی و حاجی اصغری، سید یوسف (1402). پیش‌بینی جمعیت و تحلیل پویا از تحولات ساختار جمعیتی در ایران (سال 1355 الی 1455). راهبرد اجتماعی فرهنگی، 12(4)، 251-282.##
##محمودیان، حسین و پوررحیم، محمدرضا (1381). ارزش فرزند از دیدگاه زوجین جوان و رابطه آن با باروری (مطالعه موردی شهرستان بهشر). فصلنامه جمعیت، 5(41)، 89-103.##
##محمودیان، حسین و نوبخت، رضا (1389). مذهب و باروری: تحلیل رفتار باروری گروه‌های مذهبی سنی و شیعه شهر گله‌دار استان فارس. نشریه مسائل اجتماعی ایران، 1(1)، 195-215.##
##مرکز آمار ایران (1396). بررسی روند تغییرات و ساختار جمعیت کشور و آینده آن تا افق 1430. تهران: مرکز آمار ایران.##
 ##Adsera, Alicia (2004). Marital Fertility and Religion: Recent Changes in Spain. IZA Discussion Paper No. 1399.##
##Atoh, Makoto (2008). The Relevance of Ideational Changes to Family Transformation in Postwar Japan. pp. 223-250. In: International Family Change: Ideational Perspectives, edited by Ruk-malie Jayakody, Arl.##
##Goldstein, J.; Lutz, W. & M. R. Testa (2003). The Emergence of Sub Replacement Family Size Ideals in Europe. Population Research Policy Review, (22), 479-496.## 
##Guetto, Raffaele; Luijkx, Ruud & Scherer, Stefani. (2015) Religiosity, gender attitudes and women’s labour market participation and fertility decisions in Europe. Acta Sociologica, 58(2), 155–172. DOI: 10. 1177/0001699315573335##
##Hayford, S. R. & Morgan, S. P. (2008). Religiosity and fertility in the United States: The role of fertility intentions. Social Forces, 86(3), 1163-1188.##
##Robinson, Warren C. (1997). The Economic Theory of Fertility Over Three Decades, Population Studies. A Journal of Demography, 51(1), 63-74.## 

  • تاریخ دریافت 02 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 16 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 17 خرداد 1403