راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

تحلیل مضمون هویت قومی جوانان گیلک: چالش ها و راهبردهای فرهنگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
10.22034/scs.2026.555518.1759
چکیده
هویت قومی به‌عنوان یکی از ابعاد بنیادین هویت اجتماعی، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری احساس تعلق و کنش فرهنگی افراد ایفا می‌کند. با توجه به دغدغه‌های فزاینده درباره فراموشی هویت گیلکی در میان نسل جوان، واکاوی ابعاد این هویت و چالش‌های فراروی آن به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل هویت قومی جوانان گیلک و شناسایی نمادها، چالش‌ها و راهبردهای مرتبط با آن انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و بهره‌گیری از تکنیک تحلیل مضمون براون و کلارک انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با ۱۸ جوان گیلک ۱۸ تا ۲۹ ساله در بخش شهری استان گردآوری و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. یافته‌ها نشان داد که هویت قومی جوانان گیلک در قالب ۴ تم اصلی، ۱۳ تم فرعی و ۶۴ مفهوم سازمان‌دِهی می‌شود: نمادهای هویت قومی؛ عوامل انتقال یا تضعیف هویت؛ تعلقات و احساسات هویتی و راهبردهای حفظ هویت قومی. تحلیل داده‌ها در چهارچوب نظریه هویت اجتماعی تاجفل نشان داد که هویت قومی جوانان گیلک پدیده‌ای پویا و چندبُعدی است که هم‌زمان با احساس غرور و تعلق، نگرانی از زوال را نیز در خود جای داده است. درمجموع، نتایج حاکی از آن است که هویت گیلکی در صورت تداوم انتقال بین‌نسلی و حمایت نهادی می‌تواند تقویت شود، اما در غیاب آن در معرض آسیب‌های جدی قرار خواهد گرفت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Thematic Analysis of the Ethnic Identity of Gilak Youth: Cultural Challenges and Strategies

نویسنده English

reza alizadeh
assistant prof of Research Institute of Guilan Studies, University of Guilan, Rasht, Iran
چکیده English

Ethnic identity, as one of the fundamental dimensions of social identity, plays a decisive role in shaping individuals' sense of belonging and cultural agency. Given the growing concerns about the forgetting of Gilaki identity among the younger generation, exploring the dimensions of this identity and the challenges it faces has become an undeniable necessity. The present study aims to analyze the ethnic identity of Gilak youth and identify its associated symbols, challenges, and strategies. This research was conducted using a qualitative approach and the thematic analysis technique of Braun and Clarke. Data were collected through in-depth semi-structured interviews with 18 Gilak youth aged 18 to 29 years in the urban areas of the province, continuing until theoretical saturation was achieved. The findings revealed that the ethnic identity of Gilak youth is organized into four main themes, 13 sub-themes, and 64 concepts: symbols of ethnic identity; factors of transmission or weakening of identity; identity attachments and feelings; and strategies for preserving ethnic identity. Data analysis within the framework of Tajfel's social identity theory indicated that the ethnic identity of Gilak youth is a dynamic and multidimensional phenomenon that simultaneously encompasses feelings of pride and belonging alongside concerns about its decline. Overall, the results suggest that Gilaki identity can be strengthened through continued intergenerational transmission and institutional support, but in the absence of such support, it will face serious threats.

کلیدواژه‌ها English

Ethnic Identity
Gilak Youth
Thematic Analysis
Cultural Transmission
Generation
##جعفری، علی؛ فرامرزیانی، سعید؛ رضاقلی‌زاده، بهنام (1404). معناسازی و گفتمان‌سازی هویت قومی در شبکه‌های اجتماعی. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 18(4).##
##جکتاجی، محمد تقی (1404). آینده زبان گیلکی و مخاطرات پیشِ‌رو. فصلنامه گیله وا، 183، 7.##
##جمشیدی‌ها، غلامرضا؛ قربی، سیدمحمدجواد (1403). تحلیل مضمون الگوی راهبردی هویت زبانی در اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 13(3)، 1210-1187.##
##حیدری، حمیده؛ خزائی، احمدرضا؛ وزیری، مجید (1403). وجوه اشتراک قومی و ملی در زیست مسالمت‌آمیز اقوام در نظام جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، 18(68)، 24-3.##
##رفیعی‌جیردهی، علی؛ حبیب‌زاده خطبه‌سرا، رامین (1391). بررسی عوامل مؤثر بر هویت جمعی (محلی، ملی و جهانی) شهروندان گیلک. مجله مطالعات توسعۀ اجتماعی فرهنگی، 1(2)، 129-100.##
##ظفرعبداله زاده، فؤاد؛ رسولی، محمدرضا؛ شیری، طهمورث (1400). نقش رسانه‌های اجتماعی در آینده هویت‌های قومی ایرانی. پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، 10(19)، 346-321.##
##عباسی، هوشنگ (1398). فرهنگ بومی- هویت گیلانی. فصلنامه گیلان ما، 72، 114-124.##
##عظیمی، ناصر (1395). تاریخ گیلان- از آغاز تا پایان حکومت‌های محلی خان سالار. رشت: انتشارات فرهنگ ایلیا، چاپ اول.##
##علیزاده، رضا (1403). بررسی دیدگاه روستاییان به مهاجرت غیربومیان به استان گیلان. مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 5(2)، 120-105.##
##فیاضی، مریم سادات (1401). مقوله‌بندی خوراکی، راهکاری شناختی برای هویت‌سازی قوم گیلک. فصلنامه زبان‌شناسی اجتماعی، 5(2)، 70-59.##
##قنبری برزیان، علی؛ ظهیری‌نیا، مصطفی (1402). هویت قومی در جامعه ایرانی: هم‌گرایی یا واگرایی (مرور نظام‌مند مطالعات کمّی از 1380 تا 1401). فصلنامه مسائل اجتماعی ایران، 14(2)، 252-227.##
##کردانی، سجاد؛ خرازی محمدوندی آذر، زهرا و سلطانی فر، محمد (1402). شناسایی الگوی ذهنی متخصصان نسبت به تأثیر عوامل قومی در فرایند نمانام ملی. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 12(4)، 1310-1283.##

  • تاریخ دریافت 04 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 06 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 06 مرداد 1405