بررسی ارتباط و تأثیر ادراک فساد بر سرمایه اجتماعی (مطالعه موردی: جمعیت شهری استان مازندران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی جامعه‌‌شناسی

2 دانشیار گروه جامعه‌‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

چکیده

 


 

در این مقاله درصدد بررسی ارتباط و تأثیر ادراک فساد بر سرمایه اجتماعی در میان جمعیت شهری بالای ۳۰ سال استان مازندران هستیم. در متغیر ادراک فساد از نظریه‌های هوجس، ترایسمن، و هایدن هایمر و در متغیر سرمایه اجتماعی از رویکرد نظری نهادمحور، به‌ویژه از نظریه‌های روثستاین و استول استفاده کرده‌ایم. داده‌های موردنیاز با استفاده از روش پیمایش و ابزار پرسش‌نامه از میان یک نمونه آماری 400نفری گرد‌آوری شده‌اند. تحلیل داده‌های پژوهش از طریق دو نرم‌افزار SPSS و Amos انجام شد. یافته‌های توصیفی پژوهش نشان می‌دهد که میزان سازۀ ادراک فساد و تمام ابعادش (فساد خرد، فساد کلان، فساد سیستمی، و فساد بین‌المللی) در سطح بالایی و میزان سازۀ سرمایه اجتماعی و تمام مؤلفه‌های آن (آگاهی اجتماعی، اعتماد اجتماعی، هنجارهای تعمیم‌یافته، مشارکت اجتماعی، و انسجام اجتماعی) در سطح پایینی بودند. یافته‌های تبیینی پژوهش نشان می‌دهد که ادراک فساد و تمام ابعاد آن، ارتباط و تأثیر معکوس قوی و معناداری بر سرمایه اجتماعی داشته‌اند. در ضریب همبستگی پیرسون، ارتباط معکوس ادراک فساد و تمام ابعادش با سرمایه اجتماعی و تمام مؤلفه‌هایش، معنادار شدند. در تحلیل رگرسیون چندمتغیره، الگوی رگرسیونی پژوهش و تأثیرات معکوس تمام ابعاد ادراک فساد معنادار شدند و براساس ضریب Beta، بیشترین تأثیر مستقیم را بُعد ادراک فساد سیستمی بر سرمایه اجتماعی داشته است. همچنین، براساس نتایج روش الگو‌سازی معادلات ساختاری، الگوی نظری پژوهش برمبنای شاخص‌های مختلف و متعدد، از برازش قابل‌قبولی برخوردار بود. نتایج یافته‌های این پژوهش، تأییدکنندۀ پیشینۀ تجربی و چارچوب نظری پژوهش برآمده از رویکرد نهادمحور سرمایۀ اجتماعی است و مشخص می‌کند که افزایش میزان ادراک فساد در تمام ابعاد آن، باعث افول و کاهش میزان سرمایۀ اجتماعی و تمام مؤلفه‌هایش می‌شود.

تازه های تحقیق

 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study on the Relationship between Perceptions of Corruption and Social Capital (Case study: urban population of Mazandaran province)

نویسندگان [English]

  • Mohsen Dehghan 1
  • Ali Rahmani Firozjah 2
  • Aliasghar Abbasi asfajir 2
1 Ph.D. student of sociology
2 Faculty of Sociology, Islamic Azad University, Babol Branch, Mazandaran, iran
چکیده [English]

 


 

In this paper, we study on the relationship between the perception of corruption and social capital in urban population over 30 years old in Mazandaran province. In the variable "perception of corruption", theories proposed by Hoetjes, Thrisman and Heiden Heimer and in the variable "social capital" have been used from the institutionalized approach, and in particular from the Bo Rothsteine and Stolle theories. The required data were collected using a survey method and a questionnaire tool from a sample of 400 subjects. The descriptive findings of the research indicated that the level of perception of corruption index and all of its dimensions (i.e. micro corruption, macro corruption, system corruption, and international corruption) were at high level and the level of social capital index and all its constituent variables (i.e. social awareness, social trust, general norms, participation social, and social cohesion) were at a low level. The explanatory findings of the research indicated that there is a reverse, strong, and significant relationship and effect between perception of corruption and all its dimensions and social capital. In Pearson correlation coefficient, the inverse relationship between perceptions of corruption and all its dimensions and social capital was significant. In multi-variatble regression analysis, the regression model of research and the inverse effects of all dimensions of perception of corruption were significant, and the most direct effect based on the Beta coefficient was the dimension of the perception of systemic corruption on social capital. Also, according to the results of structural equation modeling, the theoretical model based on various indices such as CMIN / DF, RMSEA, NFI, CFI, PCFI, etc had a reasonable fit. The results of this study confirm findings of empirical background and the theoretical framework of the research based on the institution-based approach. Also, results determined that the as perception of corruption in all its dimensions increases, the level of social capital and all its variables decreases.

کلیدواژه‌ها [English]

  • perception of corruption
  • micro corruption
  • macro corruption
  • systemic corruption
  • international corruption
  • Social Capital
 
 
احمدی، سید علی‌اکبر؛ همایونی، غلامحسین؛ عسگری ده‌آبادی، حمیدرضا (۱۳۹۴)،فساد اداری و مالی در سازمان‌های امروزی، تهران: انتشارات فوژان.
افشانی، سید علیرضا؛ عسکری ندوشن، عباس؛ فاضل نجف‌آبادی، سمیه؛ حیدری، محمد (۱۳۸۸)، «اعتماد اجتماعی در شهر یزد: تحلیلی از سطوح و عوامل»، مجله جامعه‌شناسی کاربردی، سال بیستم، شماره 4.
امیرکافی، مهدی (۱۳۸۰)، «اعتماد اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن»، مجله نمایه پژوهش، سال پنجم، شماره ۱۸.
پاتنام، رابرت (1380)، «دموکراسی و سنت‌های مدنی»، ترجمه محمدتقی دلفروز، تهران: نشر غدیر.
توکلی، احمد (۱۳۹۵)، «اپوزیسیونی به‌نام فساد»، ماهنامۀ فرهنگ و اندیشه، مجله مهرنامه، سال هفتم، شماره 50.
دادخدایی، لیلا (۱۳۹۰)، فساد مالی‌ـ‌اداری و سیاست جنایی مقابله با آن، تهران: انتشارات میزان.
دوگراف، خیالت واخنار، پیتر؛ فون مارافیک پتریک (۱۳۹۴)،چشم‌اندازهای نظری فساد، ترجمه هانیه هژبرالساداتی؛ داوود حسینی هاشم‌زاده؛ خلیل یاری؛ محمد فاضلی، تهران: انتشارات آگه.
ذاکری هامانه، راضیه (۱۳۹۰)، «بررسی میزان احساس امنیت اجتماعی و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن (مطالعه موردی: شهر یزد»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه یزد.
روثستاین، بو (1393)، دام‌های اجتماعی و مسئله اعتماد، ترجمه محمد شارع‌پور؛ محمد فاضلی؛ لادن رهبری؛ سجاد فتاحی، تهران: انتشارات آگه.
شارع‌پور، محمود؛ فاضلی، محمد؛ اقراریان، الهه (۱۳۹۱)، «مطالعه بین‌کشوری اعتماد: جامعه‌محوری در مقابل نهادمحوری»، مجله جامعه‌شناسی ایران، سال سیزدهم، شماره ۴.
شعبانی، احمد؛ سلیمانی، محمد (1389)، «بررسی آثار فساد اداری بر سرمایه اجتماعی»، ماهنامه مهندسی فرهنگی، سال پنجم، شماره‌ 47 و 48.
صیادزاده، علی؛ علمی، زهرا (۱۳۹۲)، «رابطه فساد و سرمایه اجتماعی در الگوهای رشد»، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال سیزدهم، شماره ۵.
عظیمی، لیلا؛ ادریسی، افسانه (۱۳۸۵)، «اعتماد اجتماعی، عاملی در پیشرفت جامعه»، مجموعه مقالات همایش منطقه‌ای سرمایه اجتماعی، چالش‌ها و راهکارها، معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دهاقان.
فرزانه، سیف‌اله؛ رمضانی، علی (۱۳۹۱)، «بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و توسعه شهری (مطالعه موردی: قائمشهر)»، فصلنامه جامعه‌شناسی مطالعات جوانان، سال سوم، شماره ۶.
منصوریان، محمدکریم؛ قدرتی، حسین (۱۳۸۸)، «اعتماد اجتماعی و تعیین‌کننده‌های آن: رهیافت نهادمحور یا رهیافت جامعه‌محور؟»، مجله جامعه‌شناسی کاربردی، سال بیستم، شماره ۲.
هومن، حیدرعلی (1390)، مدل‌یابی‌ معادلات ساختاری، تهران: انتشارات سمت.
 
Bronskov, C. (2003), “Corruption and Social Capital", Available at: https://pure.au.dk/ws/files/32303928/000313139.
Gallup Institute (1999), "Basic Methodological Aspects of Corruption Measurement: Lessons Learned from the Literature and the Pilot Study", Internet.
Garner, Bryan A. (2010), Black Law Dictionary, Eights Edition, Thomson-West.
Gebhardt, Jrgen (2003), "Ursprnge und Elemente des "Korruptionsdiskures" im Westlichen Ordnungsdenken", In: Kurer, Oskar (ed.), Korruption und Governance aus Interdisziplinarer Sicht, Neustadt a.d. Aisch: Verlag Degener & Co, pp. 15-40.
Heidenheimer, Arnold J./Johnston, Michael (eds.) (2002), "Political Corruption", Concepts and Contexts, 3rd Edition, New Brunswick and London: Transaction Publishers.
Heidenheimer, Arnold/Johnston, Michael (eds.) (2005), "Political Corruption", Concepts & Contexts, 3rd edition. New Brunswick, N.J.: Transaction Publishers.
Hoetjes, B J.S. (2002), "Corruptie in Het Openbare Leven Van Ontwikkelingslanden: Een Verkenning Van Theorie en Onderzoek", in: Het Bijzonder Gericht op India Sinds 1947: Leiden: Dissertation.
Kim, H-Y. (2013), "Statistical Notes for Clinical Researchers: Assessing Normal Distribution (2) Using Skewness and Kurtosis", 2234-7658 (print) / ISSN 2234-7666.
Kurer, O. (ed.) (2003), Korruption und Governance aus Interdisziplinrer Sicht, Neustadt a.d. Aisch: Verlag Degener & Co.
Kurer, O. (2005), "Corruption: An Alternative Approach to its Definition and Measurement, In: Political Studies, 53, 1, pp. 222-239.
LaFree, G. and Morris, N. (2004), "Corruption as a Global Social Problem", In: G. Ritzer(ed) Handbook of Social Problems: A Comparative International Perspective, pp. 600-618, Thousand Oaks, CA: Sage.
Popovaa, Y, Podolyakina, N. (2014), "Pervasive Impact of Corruption on Social System and Economic Growth", Procedia - Social and Behavioral Sciences 110 (2014) pp.727–737.
Rose-Ackerman, S (2007), "Governance and Corruption", In: Lomborg, Bjm (ed.), Global Crises, Global Solutions, Cambridge University Press, pp. 301-362.
Rose-Ackerman, S (2010), International Handbook on the Economics of Corruption, Cheltenham UK & Nothampton, MA USA: Edward Elgar.
Rothstein, B. (2005), Social Traps and the Problem of Trust, Cambridge University Press.
Rothstein, B. and Stolle, D. (2008), The State and Social Capital: An Institutional Theory of Generalized Trust, Accepted for Publication in Comparative Politics. In: http.//qog.pol.gu.se.
Rothstein, B. (2012), "Understanding the Quality of Government in China: The Cadre Administration Hypothesis", QoG Working paper Series, 17.
Sampord (charles), Shack Lock (Authur). (2007), Connors (Carmd) Galtung (Fredrik), Measuring Corruption, U.S.A. Ashgate Publishing.
Shams (Heba.p) (2007), "The Fight against  Extraterritorial Corruption and Use of Money Laundering Control", Law and Business Journal.
Steinmo, Sven (2003), "Bucking the trend? The Welfare State in the Global Economy: The Swedish Case", New Political Economy.
Svendsen, G. T. (2003), "Social Capital, Corruption and Economic Growth: Eastern and Western: Eastern and Western Europe Department of Economics Aarhus School of Business", Working Paper: 3-21.
Treisman, D. (2007), "What Have We Learned About the Causes of Corruption from Ten Years of Cross—National Empirical Research?", In: Annual Review of Political Science, No.10, pp. 211-244.
Wike, R. (2008), "Where Trust is High, Crime and Corruption are Low", Pew Global Attitudes Project, Pew Research Center Publication.
www.transparancy.org/cpi.