راهبرد اصلی حاکمیت در نهادینه‌سازی فرهنگ از منظر قرآن

وثوقی راد, وحید; نقی پورفر, ولی الله

doi:10.22034/scs.2022.147888

راهبرد اصلی حاکمیت در نهادینه‌سازی فرهنگ از منظر قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

وحید وثوقی راد ¹

ولی الله نقی پورفر ²

¹ استادیار و عضو هیئت علمی موسسه آمرزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)

² استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم ، ایران.

10.22034/scs.2022.147888

چکیده

نهادینه‌سازی فرهنگ، یعنی تعمیق و تثبیت باورها، ارزش‌ها و رفتارهای مطلوب و موردپسند کارگزاران اصلی اداره جامعه (در سطوح متفاوت حاکمیتی) در راستای تحقق و اجرایی نمودن سیاست‌های اصلی خود‌ در جامعه. در ادبیات رایج نظریات متفاوتی در باب راهبرد اصلی حاکمیت در نهادینه‌سازی مطرح‌شده است، که غالباً برگرفته از رویکردهای معرفتی حاکم بر جوامع غربی است. یکی از وظایف اصلی پژوهشگران فعال در حوزه علوم انسانی اسلامی، تبیین نظری و طراحی الگوهای متناسب با مبانی و پیش‌فرض‌های اسلامی است، ازاین‌رو هدف اصلی این تحقیق بررسی «راهبرد اصلی حکومت اسلامی در نهادینه‌سازی فرهنگ از منظر قرآن» است، در این تحقیق از روش تدبر در قرآن (نقلی وحیانی) با توجه به راهبرد ظاهر شونده داده بنیاد استفاده شده است. یافته‌های این تحقیق نشانگر آن است که «نهادینه‌سازی از منظر قرآن فرآیندی است پیوستار گونه که می‌تواند مثبت (رو به اعتلا) یا منفی (رو به انحطاط) باشد، جهت اعتلای آن برای کسانی است که درصدد تثبیت ایمان و جهت انحطاط آن برای کسانی است که درصدد تثبیت کفر هستند»، راهبرد اصلی حکومت اسلامی با توجه به پیوستار مذکور، به‌صورت استدلال عقلائی و اقناع نظری مخاطبان است.

کلیدواژه‌ها

راهبرد

حاکمیت

نهادینه‌سازی

از منظر قرآن

عنوان مقاله English

The main strategy of the government in institutionalizing culture from the perspective of the Quran

نویسندگان English

Vahid Vossoughi Rad ¹

valiollah naghipoorfar ²

¹ Assistant Professor Imam Khomeini Educational And Research Institute

² Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Qom University, Qom, Iran.

چکیده English

Institutionalization of culture means deepening and consolidating the beliefs, values and desirable behaviors of the main agents of community management (at different levels of government) in order to realize and implement their main policies in society. In the popular literature, different theories have been proposed about the main strategy of the government in institutionalization, which is often derived from the epistemological approaches that govern Western societies. One of the main tasks of researchers active in the field of Islamic humanities is theoretical explanation and design of models in accordance with Islamic principles and presuppositions. Contemplation has been used in the Qur'an (revelatory narration) according to the emerging strategy of the foundation. The findings of this study indicate that "institutionalization from the perspective of the Qur'an is a continuous process that can be positive (rising) or negative (declining), for the rise of those who seek to establish faith and for its decline for those Which are trying to establish infidelity ", the main strategy of the Islamic government according to the mentioned continuum, is in the form of rational reasoning and theoretical persuasion of the audience.

کلیدواژه‌ها English

Strategy

sovereignty

institutionalization

from the perspective of the Qur'an

منابع فارسی

قرآن

حسینی, ‌نجمه, & عباسی, ‌عفت. (1391). راهکارهای نهادینه کردن اخلاق حرفه ای در سازمان از دیدگاه آموزه های دینی. اسلام و پژوهش‌های مدیریتی, 5(1), 129-154.

درودی, مجتبی, اخلاقی, عبدالرحیم, شیخی, محمد‌حسین, رحیمی, ‌محمد‌رضا, & عوقی, وحید. (1395). جستارهای در سیاست‌های کلی نظام اداری. مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.

رحیمی, ‌محمد‌رضا. (1391). نهادینه سازی وجدان کاری با رویکرد اسلامی. اسلام و پژوهش‌های مدیریتی, 5(1), 5-30.

گرامشی, آنتونیو. (1383). دولت و جامعه مدنی (ترجمه) میلانی عباس, تهران: نشر اختران.

مصباح یزدی, محمدتقی. (1388). پرسش‌ها و پاسخ‌ها (1-5) (مشکات) مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم.

مصباح یزدی, محمدتقی. (1391). جامعه و تاریخ. قم: سازمان تبلیغات اسلامی. شرکت چاپ و نشر مبین.

مطهری, مرتضی. (1392). مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی. قم: انتشارات صدرا.

طباطبایی, محمدحسین. (1374). المیزان فی تفسیر القرآن (Vol. 1). قم - ایران: اسماعیلیان.

طباطبایی, محمدحسین. (1390). المیزان فی تفسیر القرآن (Vol. 1). بیروت - لبنان: موسسه الاعلمی للمطبوعات.

قلی‌پور, آرین. (1384). نهادها و سازمانها (اکولوژی نهادی سازمانها): تهران انتشارات سمت.

کارگروه‌بنیادین‌مدیریت‌اسلامی. (1397). نقشه جامع مدیریت اسلامی(نجما) ویرایش ششم. قم: دانشگاه قم.

مکارم شیرازی, ناصر, & دیگران. (1380). تفسیر نمونه (Vol. 1). تهران - ایران: دار الکتب الاسلامیه.

موسوی خمینی, روح‌الله. (1386). صحیفه امام (Vol. 21): تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).

وثوقی‌راد, ‌وحید. (1397). طراحی و تبیین الگوی قرآنی نهادینه‌سازی فرهنگ‌سازمانی از منظر قرآن. (رساله دکتری ), قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).

وثوقی‌راد, ‌وحید, رضائیان, ‌علی, نقی‌پورفر, ‌ولی‌الله, & نوروزی‌فرانی, ‌محمدتقی. (1397). ماهیت و مفهوم نهادینه‌سازی از منظر قرآن. اسلام و پژوهش‌های مدیریتی, 17, 61-82.

منابع لاتین

Blyth, Mark. (2003). Structures do not come with an instruction sheet: Interests, ideas, and progress in political science. Perspectives on politics, 1(04), 695-706.

Fundamental Working Group on Islamic Management. (2019). Comprehensive map of Islamic management (Najma), sixth edition. Qom: Qom University.

Gholipour Aryan(2005) Instituions and organizations (Institutional Ecology of Organizations): Tehran Samat Publications (in Persian(

Hall, Peter A., & Taylor, Rosemary C. R. (1996). Political Science and the Three New Institutionalisms*. Political Studies, 44(5), 936-957. doi:10.1111/j.1467-9248.1996.tb00343.x

Hay, C. (2002). Political Analysis: A Critical Introduction: Palgrave Macmillan.

Hay, Colin, Lister, Michael, & Marsh, David. (2006). The state : theories and issues. Houndmills, Basingstoke, Hampshire ; New York: Palgrave Macmillan.

Lawrence, Thomas B, Winn, Monika I, & Jennings, P Devereaux. (2001). The temporal dynamics of institutionalization. Academy of Management Review, 26(4), 624-644.

Makārim, S. N. (2000). Tafsīr-i numūnah: Tafsīr va barʹrasī-i tāzahʹi dar bārah-ʼi Qurʼān-i Majīd bā dar naẓar giriftan-i niyāzʹhā, khvāsthā, pursishhā, maktabhā va masāʼīl-i rūz. Tihrān: Dār al-Kutub al-Islāmiyah ( in Persian)

Mousavi Khomeini, Ruhollah(2006) saḥīfah-i Imām.. Tihrān: Muʼassasāt-i tanẓīm va nashar-i asār Imām Khumaynī( in Persian)

Schmidt, Vivien(2006) Institutionalism. In Colin Hay, Michael Lister, & David Marsh (Eds.), The State: Theories and Issues. (pp. 98-117). Houndmills, Basingstoke, Hampshire ; New York: Palgrave Macmillan: Basingstoke.

Somit, A., & Tanenhaus, J. (1982). The Development of American Political Science: From Burgess to Behavioralism: Irvington Publishers.

Ṭabāṭabāʼī, M. H., In Bāqir, S. A., & Ḥaydarī, K. (1996). al-Mīzān fī tafsīr al-Qurʼān. ( in Persian)

Ṭabāṭabāʼī, M. H., In Bāqir, S. A., & Ḥaydarī, K. (2012). al-Mīzān fī tafsīr al-Qurʼān. ( in Persian)

Vosooqirad Vahid(2018) Designing and Explaining the Qur'an Model of the Institutionalization of Organizational Culture(Ph.D. Thesis ) (in Persian)

Vosooqirad Vahid,Ali Rezaeian,Valiuallh Nagipurfar & Mohammad Taghi Norouzi (2018) The Essence and Concept of Institutionalization from the iewpoint of the Quran Islām va Pazhūheshhāye Modirīyatī Vol.7. No.2, pp. 61-82(in Persian)

Rahimi Mohammad Reza(2012) Institutionalizing Conscientiovsness in the Light of Islamic Approach Islām va Pazhūheshhāye Modirīyatī, Vol.2. No.1,pp. 5-29(in Persian)

Husseini Najmeh & Abbasi 'Effat '(2012) The Modus Operands for Institutionalizing Professional Ethics in Organizations according to the View of Religious Doctrines Islām va Pazhūheshhāye Modirīyatī, Vol.2. No.1,pp. 5-29(in Persian)

Doroodi Mujtaba, Akhlaqi Abd al-Rahim , Sheykhi Mohammad Hussein,Rahimi Mohammad Reza & Oghi Vahid (2016) A review of the general policies of the administrative system. Imam Khomeini Educational and Research Institute.(in Persian)

Misbah Yazdi, Mohammad Taqi. (2009). Questions and Answers (1-5) (meshkat) Imam Khomeini Educational and Research Institute قم, Qom. .(in Persian)

Misbah Yazdi, Mohammad Taqi. (2012). Society and history. Qom: Islamic Propaganda Organization. Mobin Publishing Company. .(in Persian)

Motahari, Morteza. (2013). An Introduction to the Islamic Worldview. Qom: Sadra Publications. .(in Persian)