راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

نقش محوری استحیاء در راهبردهای فرهنگی جامعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محیا حکاکان 1
نفیسه فیاض بخش 2
عصمت سوادی 3
محمد رضا شاهرودی 4
1 گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران
2 الهیات و معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
3 الهیات و معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران
4 الهیات و معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/scs.2022.148763
چکیده
استحیاء ریشه همه فضائل اخلاقی و اصلی ترین رکن تربیت فردی و اجتماعی است. فضیلتی که با ترویج سبک زندگی غربی تحت الشعاع قرار گرفته است. ولنگاری فرهنگی جامعه امروز، ثمره سال ها جنگ نرم فرهنگی دشمن و سرمایه گذاری های کلان و بلندمدت است. راهکار بی اثرکردن این نبرد همه جانبه نیز نیازمند تغییر راهبردهای فرهنگی جامعه و به کارگیری گفتمانی نو در فضای عمومی کشور با محوریت استحیاء است.
این پژوهش با روش توصیفی_تحلیلی انجام و برای گردآوری داده ها از شیوه اسنادی استفاده شده است. در ابتدا به بررسی مفهوم استحیاء (حیا) پرداخته و پس از آن با واکاوی آیات، روایات و سیره پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم، نقش محوری این فضیلت در میان آموزه های دینی بیان شد. سپس سه رأس مثلث استحیاء یعنی حجاب، عفاف و غیرت به عنوان عوامل هم بسته با حیا مورد بررسی قرار گرفت و در قسمت نتیجه گیری به چند راهبرد فرهنگی موثر برای تغییر شرایط فرهنگی کشور و نقش محوری استحیاء در هر یک از آن ها تبیین شد. نوآوری این پژوهش، ضرورت توجه سیاستگذاران به حیا به عنوان پیوست کلیه برنامه ریزی ها و فعالیت ها و شناسایی موثرترین ابزار برای رشد جهشی فرهنگ جامعه است. تقویت حیای زنان به عنوان فردی که نقش محوری در کانون خانواده دارد و در نتیجه آن گسترش خانواده های حیامدار به عنوان سلول های سازنده جامعه، مهم ترین راهبردی است که می تواند راهبردهای فرهنگی را در جهت رسیدن به فرهنگ مطلوب ساماندهی کند.
کلیدواژه‌ها
حیا
استحیاء
حجاب
عفاف
راهبرد فرهنگی

عنوان مقاله English

The pivotal role of commendation in the cultural strategies of society

نویسندگان English

Mahya Hakakan 1
Nafise FayyazBakhsh 2
Esmat Savadi 3
Mohammad Reza Shahroudi 4
1 Department of Theology and Islamic Studies, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, South Tehran Branch, Tehran, Iran
2 Theology and Islamic Studies, Faculty of Literature and Humanities, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran
3 Theology and Islamic Studies, Faculty of Humanities and Management, Islamic Azad University, West Tehran Branch, Tehran, Iran
4 Theology and Islamic Studies, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

Praise is the root of all moral virtues and the main pillar of individual and social education. A virtue that has been overshadowed by the promotion of the Western way of life. The cultural vulgarity of today's society is the result of years of soft cultural warfare of the enemy and large and long-term investments. The solution to neutralize this comprehensive battle also requires changing the cultural strategies of the society and using a new discourse in the public space of the country with the focus on commendation.
This research has been done by descriptive-analytical method and documentary method has been used to collect data. First, the concept of modesty (modesty) was examined and then, by analyzing the verses, narrations and manners of the Holy Prophet, peace be upon him and his family, the pivotal role of this virtue was expressed among the religious teachings. Then, the three vertices of the istihaya triangle, namely hijab, chastity and zeal, were examined as factors related to modesty. The innovation of this research is the necessity of policymakers to pay attention to modesty as an appendix of all planning and activities and to identify the most effective tools for the leapfrog growth of society's culture. Strengthening the modesty of women as an individual who plays a pivotal role in the family center, and as a result, the expansion of patriarchal families as the building blocks of society, is the most important strategy that can organize cultural strategies to achieve the desired culture.

کلیدواژه‌ها English

Shyness
admiration
hijab
chastity
cultural strategy
احمدی, ح. (1384). جامعه شناسی انحرافات. تهران: سمت.
اکبری دستک, ف., نعمتی پیرعلی, د., & رودمقدس, ر. (1397). غیرت و کارکردهای آن در آموزه های دینی. فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی, 44(15), 97-122. بازیابی از magiran.com/p185516
آخوندی, م. (1396). راهبردهای فرهنگی نفوذ اجتماعی دین در آموزه های قرآن. فصلنامه پژوهش های قرآنی, 84(22), 150-173. doi:https://dx.doi.org/10.22081/jqr.2017.46758.1436
آمدی, م. (1366). غررالحکم و دررالکلم (نسخه 1). قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
بنی فاطمه, ح. (1379). تحلیل جامعه شناختی تهاجم فرهنگی. نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی (تبریز), 174(43), 35-58. بازیابی از https://civilica.com/doc/399423/
بهرامی, م. (1387). نسبت دین و فرهنگ از نگاه قرآن. پژوهشهای قرآنی, 54(14), 172-203. بازیابی از https://jqr.isca.ac.ir/article_4371.html
پسندیده, ع. (1396). روش مفهوم شناسی موضوعات اخلاقی و کاربست آن در مفهوم حیا. دوفصلنامه اخلاق وحیانی, 12(7), 67-96. بازیابی از http://ethics.isramags.ir/article_50970.html
جزایری, م. (1390, رابطه حجاب با حیا و عفاف). رابطه حجاب با حیا و عفاف. رشد آموزش معارف اسلامی, 81(23), 26-29. بازیابی از http://ensani.ir/fa/article/243072/%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%DB%8C-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%DB%8C%D8%A7-%D9%88-%D8%B9%D9%81%D8%A7%D9%81
حرّعاملی, م. (1409ق). وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة (نسخه 1). قم: مؤسسة آل البیت لإحیاء التراث.
حسینی دشتی, س. (1385). معارف و معاریف: دایره‌المعارف جامع اسلامی (جلد 1). تهران: انتشارات آرایه.
خامنه ای, س. (1373). فرهنگ و تهاجم فرهنگی (نسخه چاپ اول). قم: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
خرّم, م. (1376). هویت (نسخه چهارم). تهران: موسسه فرهنگی‌انتشاراتی حیان.
دشتی, م. (1392). ترجمه نهج البلاغه. تهران: انتشارات یاسین نور.
راغب اصفهانی, ح. (1404 ق). المفردات فی غریب القرآن. قم: دفتر نشر کتاب قم.
رفیع پور, ف. (1388). کندوکاوها و پنداشته ها. تهران: شرکت سهامی انتشار.
ساروخانی, ب. (1376). درآمدی بر دایره المعارف علوم اجتماعی (جلد 1). تهران: کیهان.
سبحانی, ج. (1398). فروغ ابدیت (نسخه 37). قم: بوستان کتاب.
صالحی دمشقی, م. (1414ق). سبل الهدی و الرشاد فی سیره خیرالعباد (نسخه 1, جلد 1). بیروت: دار الکتب العلمیة.
طباطبایی امیری, ف., & محمدیان, ا. (1391). نقش تربیت دینی خانواده در مقابله با تهاجم فرهنگی. فصلنامه طهورا, 12(5), 111-136. بازیابی از magiran.com/p1193200
طباطبائی, س. (1414ق). نتفسیرالمیزان. (س. م. همدانی, مترجم) قم: دفتر جامعه اسلامی جامعه مدرسین.
طریحى, ف. (1385). المنتخب للطریحى فى جمع المراثى والخطب المشتهر. قم: مکتبۀ الحیدریه.
طوسی, خ. (1391). اخلاق ناصری. تهران: انتشارات اقبال.
عارفی, ی. (1393). راهبرد فرهنگی آمریکا و انجوها در افغانستان. نشریه جریان شناسی دینی معرفتی در عرصه بین الملل, 4(2), 75-117. بازیابی از http://pma.journals.miu.ac.ir/article_2269.html
قرآن کریم. (1380). تهران: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.
کارگران, ا. (1398). راهبردهای فرهنگی حکومت نبوی در مدینه. فصلنامه مدیریت در اسلام, 39(14), 22-37.
متقی, ع. (1372). ک‍ن‍ز‌ال‍ع‍م‍ال‌ف‍ی‌س‍ن‍ن‌الاق‍وال‌و‌الاف‍ع‍ال (جلد 1). بیروت: مؤسسه الرسالۀ.
مجلسی, م. (1404ق). بحارالانوار الجامعة لدرر أخبار الائمة الاطهارعلیهم السلام. بیروت: مؤسسة الوفاء.
مجلسی, م. (1404 ق). بحارالانوار الجامعة لدرر أخبار الائمة الاطهارعلیهم السلام (جلد 3). بیروت: مؤسسة الوفاء.مجلسی.
مجلسی, م. (1404 ق). بحارالانوار الجامعة لدرر أخبار الائمة الاطهارعلیهم السلام (جلد 75). بیروت: مؤسسة الوفاء.
محققیان, ز. (1388). جامعه شناسی انحرافات. تهران: پرتوی خورشید.
محمدی ری شهری, م. (1377). میزان الحکمه (جلد 3). (ح. ر. شیخی, مترجم) قم: دارالحدیث.
مسگرنژاد, ج. (1373). جایگاه ادبیات و علوم ادبی در بازداری تهاجم فرهنگی. مجموعه مقالات کنفرانس تهاجم فرهنگی, 45-54.
مکارم شیرازی, ن. (1381). اخلاق در قرآن (جلد 2). قم: موسسه امام علی بن ابی طالب علیه السلام.
میرسلیم, س. (1375). دانشنامه جهان اسلام. تهران: بنیاد دائره‌المعارف اسلامی.
نراقی, م. (1367). اخلاق اسلامی (گزیده کتاب جامع السعادات). (س. ج. مجتبوی, مترجم) تهران: حکمت.
یعقوبى, ا. (1389). تاریخ یعقوبى. (م. ا. آیتی, مترجم) تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
 
 
Ahmadi, H. (1384). Soc   iology of Deviations. Iran: Samt.
Akbari Dastak, F., Nemati Pir Ali, D., & Rudmoghadas, R. (1397). Zeal and its functions in religious teachings. Scientific Quarterly of Islamic Insight and Education, 44 (15), 97-122. Retrieved from magiran.com/p185516
Akhundi, M. (1396). Cultural Strategies for the Social Influence of Religion on the Teachings of the Qur'an. Quarterly Journal of Quranic Research, 84 (22), 150-173. doi: https: //dx.doi.org/10.22081/jqr.2017.46758.1436
Ameli, H. (1409 AH). Shiite means to study Sharia issues (version 1). Iran: Al-Bayt Foundation for the Revival of Heritage.
Arefi, Y. (1393). US Cultural Strategy and NGOs in Afghanistan. Journal of Religious Epistemology in the International Field, 4 (2), 75-117. Retrieved from http://pma.journals.miu.ac.ir/article_2269.html
Bahrami, M. (1387). The relationship between religion and culture from the perspective of the Qur'an. Quranic Studies, 54 (14), 172-203. Retrieved from https://jqr.isca.ac.ir/article_4371.html
Bani Fatemeh, H. (1379). Sociological analysis of cultural invasion. Journal of the Faculty of Literature and Humanities (Tabriz), 174 (43), 35-58. Retrieved from https://civilica.com/doc/399423/
Dashti, M. (1392). Translation of Nahj al-Balaghah. Iran: Yasin Noor Publications.
Hosseini Dashti, S. (1385). Maaref and Maaref: Comprehensive Islamic Encyclopedia (Volume 1). Iran: Array Publications.
Jazayeri, M. (2011, The relationship between hijab and modesty and chastity). The relationship between hijab and modesty and chastity. The Growth of Islamic Education, 81 (23), 26-29. Retrieved from http://ensani.ir/fa/article/243072/%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B1%D8%A7% D8% A8% D8% B7% D9% 87-% DB% 8C-% D8% AD% D8% AC% D8% A7% D8% A8-% D8% A8% D8% A7-% D8% AD% DB% 8C% D8% A7-% D9% 88-% D8% B9% D9% 81% D8% A7% D9% 81
Khamenei, S. (1373). Culture and Cultural Invasion (first edition). Iran: Organization of Cultural Documents of the Islamic Revolution.
Khorram, M. (1376). Identity (Fourth Edition). Iran: Hayan Cultural and Publishing Institute.
Pasandideh, A . (1396). The conceptual method of ethical issues and its application in the concept of modesty. Bi-Quarterly Journal of Revelation Ethics, 12 (7), 67-96. Retrieved from http://ethics.isramags.ir/article_50970.html
Majlesi,M. (1404 AH). Bihar Al-Anwar Al-Jame'a for the news of the Imams of Al-Athar, peace be upon them. Lebanon: Al-Wafa Foundation.
Majlisi, M. (1404 AH). Bihar Al-Anwar Al-Jame'a for the news of the Imams of the Pure (peace be upon them) (Vol. 3). Lebanon: Al-Wafa Foundation.
Majlisi, M. (1404 AH). Bihar Al-Anwar Al-Jama'ah for the news of the Imams of Purity (peace be upon them) (Vol. 75). Lebanon: Al-Wafa Foundation.
Makarem Shirazi, n. (1381). Ethics in the Qur'an (Vol. 2). Iran: Imam Ali Ibn Abi Talib Institute.
Mesgarnejad, J. (1373). The place of literature and literary sciences in preventing cultural invasion. Proceedings of the Conference on Cultural Invasion, 45-54.
Mirsalim, S. (1375). Encyclopedia of the Islamic World. Iran: Islamic Encyclopedia Foundation.
Mohammadi Rey Shahri, M. (1377). The Scale of Wisdom (Volume 3). (H. R. Sheikhi, translator) Iran: Dar al-Hadith.
Mottaqi, A. (1372). Kanzol Amal fi Sonanel Aghval & Afal. Lebanon: Post Institute.
Naraghi, m. (1367). Islamic ethics (excerpt from the comprehensive book of happiness). (S. J. Mojtabawi, translator) Iran: Hekmat.
Rafipour, F. (1388). Explorations and assumptions. Iran: Publishing Joint Stock Company.
Ragheb Isfahani, H. (1404 AH). Vocabulary in the stranger of the Qur'an. Iran: Qom Book Publishing Office.
Researchers, Z. (1388). Sociology of Deviations. Iran: Sunbeam.
Salehi Damascus, M. (1414 AH). Sabl al-Huda and al-Rashad in the biography of Khair al-'Abad (version 1, volume 1). Lebanon: Dar Al-Kitab Al-Alamiya.
Sarukhani, b. (1376). An Introduction to the Social Science Encyclopedia (Vol. 1). Iran: Kayhan.
Sobhani, J. (1398). The Light of Eternity (Version 37). Iran: Book Garden.
Tabatabai Amiri, F., & Mohammadian, A. (1391). The role of family religious education in countering cultural invasion. Tahora Quarterly, 12 (5), 111-136. Retrieved from magiran.com/p1193200
Tabatabai, S. (1414 AH). Tafsir Almizan . (S. M. Hamedani, translator) Iran: Office of the Islamic Society of the Society of Teachers.
The Holy Quran. (1380). Iran: Office of Islamic History and Studies.
Toreihi, F. (1385). Selected for design in the collection of inheritance and popular speech. Iran: Al-Haydariyah Library.
Tousi. (1391). Nasiri ethics. Iran: Iqbal Publications.
we came. (1366). Ghorar Ol-Hekam (Version 1). Iran: Qom Seminary Islamic Propaganda Office.
Workers, a. (1398). Cultural Strategies of the Prophetic Government in Medina. Management Quarterly in Islam, 39 (14), 22-37.
Yaqubi, A. (1389). History of Jacob. (MA, translator) Iran: Scientific and Cultural Publishing Company.

  • تاریخ دریافت 24 اسفند 1400
  • تاریخ بازنگری 27 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش 05 اردیبهشت 1401