راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

تحولات نگرشی جوانان ایرانی به سن مناسب ازدواج از سال 1383 تا 1402: با تاکید بر الزامات سیاستی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران
10.22034/scs.2026.536138.1712
چکیده
سن ازدواج نقش مهم و اثرگذاری در تشکیل خانواده و فرزندآوری دارد. هدف از بررسی تحولات نگرشی به سن مناسب ازدواج جوانان کمک به پیش‌بینی تحولات آینده جمعیت کشور و تدوین و اجرای برنامه‌های دقیق و هوشمند است. این تحقیق با استفاده از تحلیل ثانویه داده‌های سه موج از پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان به دنبال رصد تحولات نگرشی به سن مناسب ازدواج جوانان طی سه مقطع 1383، 1394 و 1402 و تبیین سهم عوامل مؤثر و تفاوت های آن‌ها طی سه دهه گذشته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در طی هر مقطع یک‌سال و طی دو دهه گذشته تقریبا دو سال بر سن مناسب ازدواج دختران و پسران افزوده شده است. با کنترل متغیر‌های تحقیق وضع شغلی، پایگاه اقتصادی-اجتماعی و وضع تحصیلی اثر و تفاوت معناداری بر نگرش به سن مناسب ازدواج جوانان داشته اند. طی 30 سال اخیر تحصیلات متغیری کلیدی با سهمی افزایشی در سن مناسب ازدواج دختران و پسران بوده است. افراد مجرد، گروه سنی 30 تا 49 سال، شاغل و با تحصیلات دیپلم و بالا‌تر سهم بالایی طی دهه های اخیر بر افزایش نگرش به سن ازدواج جوانان داشته اند. ازاین‌رو، سیاست‌ها و برنامه‌ریزی های اثرگذار باید به دنبال تغییر ارزش‌ها و نگرش‌های خانواده محور از طریق برنامه‌های تحول فرهنگی و هم‌زمان بهبود شرایط اقتصادی در جهت تشویق جوانان به تشکیل خانواده باشند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Changes in the Attitudes of Iranian Youth Towards the Appropriate Age of Marriage from 2004 to 2023: Emphasizing Policy Requirements

نویسنده English

zahra ghorbani
Assistant Professor, Department of Sociology, Faculty of Humanities, Arak University, Arak, Iran
چکیده English

Marriage age plays an important and influential role in family formation and childbearing. Investigating changes in attitudes toward the appropriate age for marriage among young people can be effective in predicting future changes in the country's population and developing and implementing accurate and intelligent programs. This study, using secondary analysis of three waves of data from the National Survey of Iranian Values and Attitudes, seeks to monitor changes in attitudes toward the appropriate age for marriage among young people during three periods: 2004, 2015, and 2023, and to explain the contribution of effective factors and their differences over the past three decades. The findings show that during each period of one year and over the past three decades, the appropriate age for marriage for girls and boys has increased by approximately two years. By controlling for the research variables of employment status, socio-economic status, and educational status, there was a significant effect and difference on the age for marriage among young people. Over the past 30 years, education has been a key variable with an increasing contribution to the appropriate age for marriage for girls and boys. Single people, aged 30 to 49, employed, and with a diploma or higher education have contributed significantly to the increase in attitudes towards the marriage age of young people in recent decades. Therefore, effective policies and planning should seek to change family-oriented values and attitudes through cultural transformation programs and simultaneously improve economic conditions to encourage young people to start a family.

کلیدواژه‌ها English

Appropriate age for marriage
attitude
education
socio-economic status
policymaking
##اسمعیلی، نصیبه؛ رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی (1402). بررسی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر افزایش سن ازدواج با تمرکز بر الزام ها و بایسته های سیاستی. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 12(5)، 107-152.##
##بیکر، ترز. ال (1386). نحوه انجام تحقیقات اجتماعی، ترجمه:‌ هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی.##
##التجایی، ابراهیم؛ عزیزاده، مینا (1395). بررسی عوامل اقتصادی و فرهنگی مؤثر بر سن ازدواج در ایران: یک مطالعه میان استانی. جامعه پژوهی فرهنگی، 7 (3)، 1-23.##
##ترابی، فاطمه؛ عسکری ندوشن، عباس (1390). پویایی ساختار سنی جمعیت و تغییرات ازدواج در ایران. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 7 (13)، 5-23.##
##رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی؛ فلاح نژاد، لیلا (1396). تفاوت های نسلی ارزش ازدواج (مورد مطالعه شهر هشتگرد). مطالعات راهبردی زنان، 19(75)، 64-84.##
##سپهرآرا، مریم؛ احمدی، وکیل؛ کریمی، جلیل (1399). بررسی نگرش جوانان 20 تا 35 ساله به ازدواج در شهر کرمانشاه. مطالعات جمعیتی، 6(2)، 63-83.##
##عباسی شوازی، محمدجلال؛ رشوند، مرجان (1396). سهم ارزش ازدواج بر وضعیت ازدواج زنان 20-34 ساله شهر تهران. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 9 (24)، 135-164.##
##قربانی، زهرا؛ ترابی، فاطمه (1400). تحولات سن مناسب ازدواج در ایران و تعیین‌کننده های آن بین سال های 1383 تا 1394. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 16(31)، 33-59.##
##کوششی، مجید؛ قربانی، زهرا (1391). مطالعه جمعیت‌شناختی تأثیر جوان همسری بر ازدواج دختران. مطالعات زنان، 10(2)، 109-134.##
##سالنامه آماری کل کشور (1399)، سازمان ثبت احوال کشور.##
##گزارش مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، 1400.##
##مارزی، مینا؛ ابویی، آزاده؛ سعیدمنش، محسن؛ عاصی حداد، فاطمه (1403). پیش‌بینی رغبت به ازدواج براساس کیفیت زندگی و عملکرد دختران مجرد. فصلنامه علمی فرهنگی-تربیتی زنان و خانواده، 19(67)، 83-101.##
##محمودیان، حسین (1383). سن ازدواج در حال افزایش، بررسی عوامل پشتیبان. مطالعات جامعه‌شناختی، 24، 27-54.##
##مهدوی، محمدصادق؛ کلدی، علیرضا؛ جمند، بهاره (1395). بررسی عوامل مؤثر بر بی‌رغبتی جوانان شهری به ازدواج (مورد مطالعه: شهر تهران). مطالعات جامعه‌شناختی شهری، 6 (19)، 33-60.##
##ترابی، فاطمه؛ شمس قهفرخی، زهرا (1400). عوامل مؤثر بر تأخیر ازدواج در ایران و جهان، نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، سال 16، شماره 32، 175-141.##
##حسینی، حاتم؛ صادقی، رسول؛ رضایی، اردشیر (1398). عوامل مؤثر بر تأخیر ازدواج دختران در شهرستان های ایران، نشریه توسعه محلی، دوره 11، شماره 1، 147- 172.##

  • تاریخ دریافت 30 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 23 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 29 تیر 1405