راهبرد اجتماعی فرهنگی

راهبرد اجتماعی فرهنگی

شاخص‌های اجتماعی و فرهنگی حقوق کودک در جامعه‌ی ایرانی اسلامی: شناسایی و تحلیل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
تهران، خیابان پاسداران، خیابان شهید مومن نژاد (گلستان یکم)، پلاک ۱۲۴، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری،
10.22034/scs.2026.561408.1772
چکیده
پژوهش حاضر با عنوان «شاخص‌های اجتماعی و فرهنگی حقوق کودک در جامعه‌ی ایرانی اسلامی: شناسایی و تحلیل» به دنبال شناسایی شاخص‌های اجتماعی و فرهنگی حقوق کودک در جامعه‌ی ایران اسلامی و شرح محتوایی هر یک از آنها بر اساس بسترهای جامعه‌ی ایرانی است.

روش پژوهش کیفی با طرح تحقیق تحلیل محتوا است. محقق، ابتدا اقدام به شناسایی، گزینش، مطالعه و تحلیل اسناد و اطلاعات موجود نموده است که شامل پنج عرصه‌ی تعیین‌کننده هستند؛ سپس، به ارائه شاخص‌های اجتماعی و فرهنگی حقوق کودک در جامعه‌ی اسلامی ایرانی و تدقیق فضای معنایی آنها می‌پردازد.

یافته‌ها نشان می‌دهند که حقوق کودک در جامعه‌ی ایرانی اسلامی دارای هشت شاخص اجتماعی و فرهنگی شامل: تعریف کودک؛ حقوق بنیادین کودک؛ خانواده و جایگزین آن؛ سلامت، رفاه و امنیت کودک؛ آموزش کودک؛ گسترش حمایت‌های ویژه از کودکان؛ حمایت از کودکان ویژه؛ جامعه‌ی دوستدار کودک است که هر کدام دارای ابعاد و فضای مفهومی متنوعی هستند.

در نتیجه، در جامعه‌ی ایرانی اسلامی تعریف کودک و محدوده سنی کودکی شامل دوران پیش از تولد یا دوران جنینی از زمان تشکیل نطفه نیز می‌شود به همین دلیل برای جنین حقوق مختلفی از جمله حق حیات تعریف می‌شود؛ پیرو همین امر سقط جنین غیرمجاز و مطرود است اما در قواعد بین‌المللی با محوریت کنوانسیون حقوق کودک، دوران جنینی مشمول دوران کودکی نمی‌شود و سقط جنین مجاز است. در بیان حق کودکان برای داشتن خانواده و یا خانواده جایگزین، کنوانسیون حقوق کودک به فرزندخواندگی تأکید دارد اما در ایران و جهان اسلام، بر قیمومت و حضانت، تأکید شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Social and Cultural Indicators of Child Rights in Iranian Islamic Society: Identification and Analysis

نویسنده English

مریم شعبان
Member of the Faculty of Social Studies, Institute for Cultural and, Social Studies of the Ministry of Science, Research and Technology
چکیده English

The present study, entitled “Social and Cultural Indicators of Child Rights in Islamic Iranian Society: Identification and Analysis,” seeks to identify the social and cultural indicators of child rights in Islamic Iranian society.

The qualitative research method is with a content analysis research design.

The findings show that child rights in Islamic Iranian society have eight social and cultural indicators, each of which has various dimensions and conceptual space.

As a result, in Islamic Iranian society, the definition of a child and the age range of childhood also include the prenatal or fetal period from the time of embryo formation, which is why various rights are defined for the fetus, including the right to life; Accordingly, abortion is illegal and rejected. In expressing the right of children to have a family or a surrogate family, the Convention on the Rights of the Child emphasizes adoption, but in Iran and the Islamic world, the emphasis is on guardianship and custody.

کلیدواژه‌ها English

child rights
Convention on the Rights of the Child
typology
prohibition of abortion
Islamic Covenant on the Rights of the Child

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 01 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 25 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 25 مرداد 1405